سفر بایدن به منطقه برای تامین انرژی غرب است
آرمان ملی آنلاین - علیرضا پورحسین: سفر قریب الوقوع جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا به خاورمیانه طبق برخی شنیده ها به نظر می رسد که ارتباطی به تشکیل ناتوی خاورمیانه یا ائتلاف عربی عبری ندارد. در همین راستا عنوان می شود که سفر بایدن به منطقه فقط به ترتیبات و تفاهم هایی در چهارچوب فرماندهی مرکزی آمریکا مربوط می شود که تل آویو نیز به آن پیوسته است. با این وجود همین چند روز پیش بود که پادشاه اردن اعلام کرد که از تشکیل ائتلاف نظامی مشابه ناتو در خاورمیانه حمایت خواهد کرد، مشروط بر اینکه این کار با کشورهای همفکر انجام شود. همه این تحولات در حالی است که بیشتر ناظران و تحلیلگران معتقدند هدف اصلی سفر بایدن به منطقه، تقویت حمایت های آمریکا از رژیم صهیونیستی است که با وجود تشدید اختلاف های داخلی و نزاع بر سر تشکیل دولت، در مسیر فروپاشی گام برمی دارد. از سوی دیگر، ائتلاف متجاوز سعودی در یمن طی 8 سال نتوانسته است موفقیتی بدست آورد و این تنش، نگرانی واشنگتن را برانگیخت. نگرانی که امروز به موضوع انرژی و نفت نیز گره خورده است و مشخصا بایدن در سفر به منطقه خواهان تامین امنیت انرژی غرب خواهد بود. در راستای بررسی این مساله آرمان ملی گفت و گویی با مرتضی مکی، تحلیلگر مسائل بین الملل داشته است که در ادامه می خوانید.
سفر بایدن به خاورمیانه با چه اهدافی صورت میگیرد؟
سفر بایدن به منطقه با چند هدف متمرکز صورت میگیرد. در برههای از زمان بایدن به منطقه خاورمیانه سفر میکند که بیش از یک سال و نیم از پیروزی او در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا میگذرد و در این مدت عربستان روابط پرتنشی با آمریکا داشته است در حالی که تا پیش از این عربستان یکی از متحدین اصلی آمریکا در منطقه خاورمیانه به شمار میآمده است. مشخصا یکی از مولفههایی که سبب شده تا جو بایدن به منطقه خاورمیانه سفر کند و بخواهد با مقامات عربستانی دیدار داشته باشد این موضوع است که روسیه با حمله به اوکراین امنیت بازار انرژی را به خطر انداخته است و امروز غرب برای تامین انرژی خود با سختیهایی مواجه شده است که بایدن در همین راستا تلاش میکند تا کشورهای خاورمیانه و منابع انرژی آنها را جایگزین آن چیزی کند که روسیه امروز به عنوان اهرم از آن استفاده میکند. جنگ اوکراین بر تمامی جنبههای جهان تاثیر گذاشته است و بایدن با سفر به منطقه میخواهد این عرصه را به توازن بکشاند و اجازه ندهد تا روسیه موقعیت را به نفع خود تغییر دهد.
سفر بایدن به منطقه چه تاثیری بر مذاکرات برجامی خواهد گذاشت؟
هر کدام از اهداف سفر بایدن به منطقه خاورمیانه میتواند به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم بر مذاکرات برجام اثرگذار باشد. همه این اتفاقات به شکلی به بحران اوکراین مرتبط است و به نحوی گویا این جنگ که در خارج از خاورمیانه رخ داده است بر خاورمیانه پرتنش نیز تاثیرگذار بوده است. باید توجه داشت که بایدن قصد دارد تا خیال خود را از خاورمیانه راحت کند و به همین علت در سفر به عربستان این اطمینان را به عربستانیها خواهد داد که برجام تاثیری منفی بر جایگاه عربستان نخواهد گذاشت و روابط عربستان و آمریکا میتواند بار دیگر مستحکم باشد. آمریکا احتمالا این چراغ سبز را نیز میدهد که پس از احیای برجام مذاکرات ایران و عربستان نیز به نتیجه برسد تا شرایط خاورمیانه به سمت صلح بیشتر سوق پیدا کند. باید توجه داشت که سفر بایدن به منطقه مجموعهای از تهدیدها و فرصتهاست و اگر این رویه دیپلماتیک به خوبی پیش رود، ایران میتواند جایگاه خوبی در بازار انرژی پیدا کند. این امر مشخصا به نفع آمریکا و اروپا نیز خواهد بود زیرا آنها نیز یک بازار انرژی جدید پیدا میکنند و قیمتها کاهش پیدا میکند و به نفع آنها خواهد بود.
آیا نقشآفرینی اروپا سبب شد تا رویه مذاکرات به این سمت هدایت شود و آیا اساسا نظرات اروپا برای آمریکا مهم بوده است؟
از زمانی که جو بایدن و دموکراتها دولت را در دست گرفتند، مواضع دولتهای اروپایی نیز تغییر کرد و به سمت سیاستهای کاخ سفید نزدیک شد و در موضوع مذاکرات برای احیای برجام با آمریکا همراه شدند. متأسفانه اکنون با توجه به وقفهای که در مذاکرات شکل گرفته است شاهد شکل گیری اجماعی میان تروئیکای اروپایی و آمریکا علیه ایران هستیم که حتی در مواردی گفته میشود که دولتهای اروپایی خواهان اتخاذ سیاستهای به مراتب سختتری علیه ایران هستند.در این شرایط اگر مذاکرات احیای برجام به بنبست قطعی برسد دیگر شکافی میان اروپا و آمریکا وجود ندارد که مانع از شکل گیری فشار مضاعف و صدور قطعنامه علیه ایران شود. در نتیجه اگر مذاکرات وین تا زمان نشست بعدی شورای حکام در همین حالت وقفه باقی بماند، قطعا شاهد صدور قطعنامهای دیگر خواهیم بود. موضوع اصلی آمریکاست و اروپا نمیتواند در این عرصه تاثیر خاصی داشته باشد.
