بن‌بست‌ قدرت‌های جهانی در آلمان

آرمان - بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان موسوم به گروه 20 که حدود 85‌ درصد اقتصاد جهان را در اختیار دارند، در هامبورگ آلمان گردهم آمدند تا مشکلات اقتصادی و سیاسی حال حاضر جهان را بررسی کنند و از آینده بگویند. اقتصاد جهان که امروز به نوعی تحت سیطره کاپیتالیسم آمریکایی است، با گره‌هایی گوناگونی روبه‌رو شده است. در خودِ ایالات متحده ظهور پدیده ترامپ وضعیت دشواری را به وجود آورده، درحالی که واشنگتن بعد از جنگ جهانی دوم همواره در تلاش بوده تا اقتصاد آزاد را پی‌ریزی کند و کاهش تعرفه در روابط و پایان سیاست‌های حمایتی را در دستور کار خود قرار داده اما امروز دونالد ترامپ به مخالفت با چنین شرایطی برآمده است؛ وضعیتی که در آن شرکت‌های بزرگ چندملیتی برای فرار از مالیات دسترسی ارزان به کارگر و موارد اولیه، تولیدات خود را در کشورهایی ارزان نظیر چین، ویتنام مکزیک و... دنبال می‌کنند که موجب افزایش نرخ بیکاری در اقتصادهایی چون ایالات متحده شده است. گام‌هایی که ترامپ در جهت مرکانتیلیسم برمی‌دارد و به دنبال حمایت از اقتصاد داخلی است، با واکنش‌هایی در میان رهبران اروپایی همراه شده است. این در حالی است که اتحادیه اروپا نیز بعد از برگزیت و خروج بریتانیا با چالش‌های گوناگونی روبه‌روست، هرچند آنگلا مرکل تلاش کرده با بهره‌گیری از اقتصاد با ثبات آلمان به‌عنوان یک رهبر وحدت‌بخش در اتحادیه اروپا عمل کند. چالش‌های اقتصادی تنها مشکل امروز جهان نیست بلکه امنیت بار دیگر به مهم‌ترین موضوع در روابط بین‌الملل تبدیل شده است. بحران تروریسم در جهان بسیاری از کشورها را با خود درگیر کرده است؛ موضوعی که در صدر گفت‌وگوهای رهبران جهان است. هرچند افول داعش در سوریه و عراق تا حدودی از نگرانی‌ها کاسته اما تا ریشه‌کن کردن تروریسم راه درازی باقی مانده است. بحران سوریه و آینده قدرت در این کشور به یکی از منازعات بزرگ میان قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی تبدیل شده است. رقابت ایالات متحده و روسیه در این کشور و عربستان و ایران از سوی دیگر هنوز ابهامات بسیاری را برای آینده سوریه و ثبات در منطقه رقم زده است. بعید به نظر می‌رسد اجلاس گروه 20 هم تاثیری بر معادلات و مشکلات امروز جهان بگذارد.

پوتین - ترامپ

این در حالی است که نگاه‌ها به هامبورگ دوخته شده؛ جایی که اولین دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین رقم خورد. هنوز ابهامات در دستگاه اطلاعاتی امنیتی آمریکا درباره نقش روسیه و دخالت مسکو در انتخابات پیشین آمریکا وجود دارد اما به‌رغم مخالت‌ها در واشنگتن ترامپ در تلاش است تا روابط با کرملین را بهبود بخشد. با این حال ترامپ روز پنج‌شنبه در ورشو لهستان در اظهاراتی علیه روسیه، مسکو را به ایجاد بی‌ثباتی در کشورهای اروپای شرقی متهم کرده و در یک انتقاد کم‌سابقه از روسیه تصریح کرد: «آمریکا به‌منظور مقابله با اقدامات و رفتار بی‌ثبات‌ساز روسیه با متحدان خود از جمله همسایگان روسیه همکاری می‌کند.» بالاخره دیروز و حدود ساعت 19 به وقت ایران دو طرف با یکدیگر گفت‌وگو کردند. ترامپ پس از این دیدار گفت: ما امیدواریم که در مناسبات دو کشور اتفاقات مثبتی رخ دهد. رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه افزود، بدین ترتیب این اتفاق هم برای روسیه و هم برای آمریکا، هم برای دیگران بسیار مثبت است. او دیدار با رئیس‌جمهور روسیه را مایه افتخار خود دانست. پوتین نیز در این دیدارگفت: من از دیدار و آشنایی با شما بسیار خرسند هستم. امید دارم که جلسات ما نتایج مثبتی را به همراه داشته باشد. وی افزود: اگر می‌خواهیم مشکلات دوجانبه و جهانی را حل کنیم تماس‌های تلفنی کافی نیست و باید دیدارهای حضوری داشته باشیم. با وجود حضور گسترده خبرنگاران اما دو رئیس‌جمهور حاضر به پاسخگویی به سوالات نشدند.

سرما در رابطه

در این میان روز پنج‌شنبه آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا دیدار و گفت‌وگو کرد. بر اساس اطلاعیه کاخ سفید در این دیدار سران دو کشور در حالی به گفت‌وگو درباره هماهنگی در خصوص حوزه‌های کلیدی سیاستگذاری پرداخته‌اند که پیش از این در مسائل مختلفی از جمله توافق آب‌وهوایی پاریس و همچنین مساله مهاجران اختلافات گسترده‌ای داشتند. گفته می‌شود مرکل و ترامپ در این دیدار همچنین درباره اجرای توافق مینسک، تنش‌زدایی از بحران شکل‌گرفته در روابط قطر و برخی کشورهای عرب و همچنین خلع‌سلاح هسته‌ای در سراسر شبه‌جزیره کره به رایزنی پرداخته‌اند. دو طرف پیش از آغاز نشست هم با یکدیگر گفت‌و گو کردند. آمریکا و آلمان بعد از حضور ترامپ و کاخ سفید روابط چندان دوستانه‌ای نداشتند و در روزهای اخیر نیز مرکل آمریکا را نه دوست آلمان بلکه تنها شریک این کشور خطاب کرده است.

فشار بر چین

کره‌شمالی از دیگر بحران‌هایی است که در روزهای گذشته بر شدت تنش‌زایی خود با آزمایش موفق یک موشک بالستیکی قاره‌پیما افزوده است. پیش از آغاز اجلاس گروه 20 در هامبورگ، رهبران آمریکا، ژاپن، و کره‌جنوبی در دیداری سه‌جانبه در آلمان بر همکاری نزدیک‌تر برای تشویق چین در راستای اتخاذ نقش بزرگ‌تر برای جلوگیری از برنامه هسته‌ای کره‌شمالی توافق کردند. سخنگوی وزارت خارجه ژاپن با شاره به دیدار سه‌جانبه گفت:‌ ما با آمریکا و کره‌جنوبی مباحث بسیار مهمی درباره این مساله و نقش چین داشتیم. او افزود:‌ شنیزو آبه نخست‌وزیر کشورمان از تصمیم آمریکا مبنی بر اعمال تحریم بر شرکت‌های چینی که دارای روابط با کره‌شمالی است، قدردانی کرده و دولت ژاپن شرکت‌های چینی را که روابط عمیقی با کره‌شمالی دارد از نزدیک مورد نظارت قرار داده و با مسدودکردن اموال آنها پاسخ مناسب خواهد داد. او در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا هرگونه اقدام نظامی علیه کره‌شمالی مورد گفت‌وگو قرار گرفته است، گفت:‌ هنوز گفت‌و‌گویی درباره این مساله انجام نشده است.

اعتراضات خیابانی

همچنین پیش از آغاز نشست گروه 20 در هامبورگ آلمان، درگیری‌هایی میان معترضان و نیروهای پلیس روی داد که دستکم ۷۶ نفر در آن زخمی شدند. پلیس آلمان اعلام کرده بود، انتظار می‌رود نزدیک به ۱۰۰‌هزار معترض از سراسر اروپا و کشورهای دیگر در آستانه برگزاری نشست گروه بیست به این شهر بروند و در حین برگزاری نشست گروه 20 تظاهرات «به جهنم خوش آمدید» را برگزار کنند. بر همین اساس پلیس آلمان بیش از بیست‌هزار نیرو به این شهر اعزام کرد. در طول روزهای گذشته نیروهای پلیس بارها از معترضان ضدکاپیتالیسم خواسته‌اند که متفرق شوند. همچنین روز سه‌شنبه در پی به خشونت کشیده‌شدن تظاهرات در هامبورگ پنج نفر زخمی شدند. حضور دونالد ترامپ، رجب طیب اردوغان و ولادیمیر پوتین روسای‌جمهور آمریکا، ترکیه و روسیه باعث افزایش خشونت‌ها در تظاهرات اخیر شده است.