اغلب کارگردانان به موسیقی توجه کمی دارند

نت‌هایی که در وزارت ارشاد معطل ماند

حسین علیزاده هم بعد از صحبت‌های دهکردی گفت: من هرگاه در چنین مجالسی که می‌شنونم از من تعریف و تمجید می‌کنند احساس می‌کنم که درباره من غلو شده است چرا که من مانند بسیاری از مردم که دوستدار موسیقی هستند شوق موسیقی داشته و دارم. اتفاقا خوب یادم هست زمانی که بسیاری از خانواده‌ها به خواسته فرزندان خود توجهی نمی‌کردند و وقتی آنها می‌خواستند موسیقی کار کنند با خشونت عجیبی از سوی پدر و مادر مواجه می‌شدند، این پدر خیاط من و مادر خانه دارم بودند که به دلیل اینکه عشق در وجودشان بود به محض اینکه فهمیدند عاشق موسیقی هستم من را با تمام مشکلات مالی در هنرستان موسیقی ثبت‌نام کردند و حالا از آن دوران تا به امروز با این عشق زندگی کردم و مفتخرم که پدر و مادرم این لطف را در حقم کردند. وی با اشاره به عدم دریافت نشان شوالیه که چندی پیش از سوی دولت فرانسه به وی اعطا شد، توضیح داد: به‌طور حتم هیچ‌ هنرمندی از دریافت جایزه بدش نمی‌آید اما برخی از مواقع فضا به‌گونه‌ای پیش می‌رود که هنرمند از دریافت جایزه اشباع می‌شود. از سوی دیگر آنهایی که در خارج از کشور به قضاوت ما می‌نشینند نمی‌دانند هر کدام از این نت‌هایی که برایشان جایزه تعیین کردند چقدر در وزارت ارشاد معطل بود تا مردم ایران آن را بشنوند. به همین جهت من اصولا از مسئولان و هیچ‌فرد و نهادی هیچ‌انتظاری ندارم چون نمی‌دانند هنرمند برای خلق یک اثر هنری چه مشقت‌هایی را تحمل می‌کند.

از سینمای ایران نکات زیادی آموخته‌ام

یکی از افتخاراتم این است که از سینمای ایران نکات بسیار زیادی آموخته‌ام و حتی می‌تواند بگویم اینجا را بهتر از خانه‌موسیقی می‌دانم. اما باید بگویم که متاسفانه اغلب کارگردانان سینمای ما توجه کمی به موسیقی در سینمای ایران داشتند.آهنگساز فیلم «زشت‌وزیبا» گفت: من همواره لحظات بسیار شیرینی را با سینمای ایران سپری کردم اما وقتی دیدم سینما به سمت روشنفکری رفته و اغلب کارگردانان دنبال نمونه‌هایی می‌روند که به نوعی تقلید صرف از سینمای غرب است کمی دلگیر می‌شوم. من اینجا می‌خوام به همه سینمای ایران و حتی به برخی از واکنش‌ها انتقاد کنم. اینکه چرا ما وقتی به هنرمند ایرانی موفق در سطوح بین‌المللی می‌گوییم «هنرمندجهانی» جغرافیای ایران را از نامش حذف می‌کنند. من در خیلی از رسانه‌ها دیده‌ام که آقای کیهان کلهر را هنرمند جهانی یا نوازنده جهانی کمانچه معرفی می‌کنند. اما من مایلم بگویم نوازنده بزرگی چون کیهان‌کلهر یک نوازنده ایرانی یا یک نوازنده کرمانشاهی است. یا مثلا هنرمندی چون بسم‌ا... خان یک نوازنده هندی است. به اعتقاد من واژه‌گرایی رسم بدی است که در همه هنرها وارد شده است. وقتی شما فیلمی می‌سازید باید به‌دنبال ساخت اثری باشید که از این واژه گرایی‌ها و تقلید صرف از سینمای غرب پرهیز کند. این نوازنده تار تصریح کرد: برای ورود به آهنگسازی و موسیقی فیلم بهروز رضوی بود که در سال‌های بسیار دور بعد از شنیدن موسیقی‌هایم من را تشویق به ورود این فضا کرد. او بعد از شنیدن اثر «نی‌نوا» بود که گفت باید بعد از این اثر موسیقی فیلم بسازم چرا که او معتقد بود در موسیقی من تصویر وجود دارد. موضوعی که اعتقاد من هم هست و وقتی پیشنهادش را از بهروز رضوی دریافت کردم آن را جدی گرفته و وارد این فضا شدم.علیزاده افزود: اولین اثری که در آن به عنوان آهنگساز حضور داشتم یکی از فیلم‌های حسین محجوب بود که فرصتی برای نمایش پیدا نکرد اما چون این هنرمند از دوستان اوایل انقلاب من بود و البته پولی هم برای ساخت موسیقی نداشت کار را به من واگذار کرد. اتفاقی بعد از شنیدن آن توسط مرحوم بیگلری‌پور که آن موقع یکی از مدیران موسیقی رادیو و تلویزیون بود منجر به حضور جدی‌ام در این عرصه شد و به موسیقی فیلم «دلشدگان» رسید.

در «دلشدگان» سه بار با علی حاتمی قهر کردم

آهنگساز فیلم «دلشدگان» با اشاره به همکاری‌های خود با مرحوم علی‌حاتمی توضیح داد: به‌طور حتم زنده یاد علی‌حاتمی در موسیقی من نقش بسیار عمده‌ای داشت. البته بماند که من در حین ساخت موسیقی فیلم «دلشدگان» سه مرتبه با او قهر کردم اما واقعا عاشق پشت صحنه کارهایش بودم که به معنای واقعی جشن بود. اتفاقا روزی مشغول صداگذاری موسیقی روی فیلم بودیم که من سر تدوین یکی از بخش‌ها با مرحوم حاتمی به شدت دچار اختلاف شدیم و من استودیوی صداگذاری را ترک کرده و به سمت خانه رفتم و اتفاقا خیلی هم ناراحت بودم که این پروژه را ترک می‌کنم. به هر حال همان شبی که با علی قهر بودم وی همراه همسرش با یک دسته گل به خانه من که آن زمان در خیابان توانیر بود آمد.وی ادامه داد: من با وجود حضور حاتمی در منزلم بازهم سرهمان قسمتی که با هم اختلاف داشتیم دوباره اعلام کردم که نمی‌شود این کاری که تو می‌گویی را انجام داد. اما علی گفت: «حسین تو می‌تونی» و همان لحظه منزلم را ترک کرد. و حالا من ماندم و همان جمله کوتاه «تو می‌تونی» و یک شب بی‌خوابی. به هر حال ذهنم جوانه زد و برای آن قسمت که به اختلاف خورده بودیم از طریق موسیقی پلی درست کردم تا در زمان صداگذاری همانی باشد که می‌خواهیم. وقتی دوباره به استودیوی صداگذاری رفتم علی‌حاتمی بدون اینکه سوالی کند به محمدرضا دلپاک گفت: «این را امتحان کن» و قبل از هر حرف دیگری رو به من کرد و گفت: «می‌دونستم تو می‌تونی» و من هنوز این جمله زنده یاد حاتمی را به یاد دارم و سرلوحه کارهایم قرار می‌دهم. این هنرمند در ادامه این نشست تخصصی که با حضور تعدادی از بازیگران پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون برگزار شد با بیان اینکه هیچ‌گاه به قصد گرفتن سیمرغ به کار اهنگسازی فیلم مشغول نبوده، تصریح کرد: من از آن دسته آهنگسازانی نیستم که سه هفته مانده به مراحل نهایی فیلم ساخت موسیقی آن را به عهده بگیرم. من بزرگ شده خیابان خیام و بازار تهرانم که هویت ایرانی دارم و معتقدم فیلم ایرانی باید موسیقی ایرانی داشته باشد. من با همین دیدگاه بود که به کارگردانان ثابت کردم که جنس موسیقی ایرانی به‌رغم اینکه خیلی‌ها رد می‌کنند جنس تصویر است.علیزاده گفت: من فهمیدم که باید روی هویت موسیقی ایرانی توجه کنم. موسیقی کلاسیک ایران موسیقی فارسی‌زبانان اقوام ایرانی است که الهام گرفته از اشعار فارسی است و اگر بزرگانی چون عباس کیارستمی با موسیقی ایرانی رابطه نداشت و شاعران بزرگی چون احمد شاملو اساسا موسیقی ایرانی را دوست نداشت. اما من بر این باورم فرهنگ این جامعه همه چیزش با هم است و اگر گاهی همین موسیقی ایرانی مخاطب را غمگین و ناراحت می‌کند به دلیل این موضوع است که قوه خلاقه از آن برداشته شده است. البته که در اعتقادات مذهبی ما گریه‌کردن جزو ثواب‌هاست. کما اینکه اگر این نوحه‌ها نبود ما موسیقی دستگاهی نداشتیم.

من و کیارستمی هیچ‌وقت با هم قهر نکردیم

آهنگساز فیلم «آسمان زرد کم عمق» بیان کرد: آیا کارگردان روشنفکر ما دنبال شبیه‌سازی فیلمی است که هنرپیشه‌اش باید شبیه آلن دلون و لوکیشن فیلم شبیه پاریس باشد؟ یا نه آنها مانند عباس کیارستمی دید دارند که دنبال نگاه‌های متفاوتی در سینمای خودش بود؟ البته که بر سر این ماجراها من و کیارستمی هیچ‌گاه با هم قهر نکردیم و من همواره از او به عنوان یک سینماگر ارزشمند یاد می‌کنم اما همه اینها موجب این شد به این نکته اشاره کنم که ‌ای‌کاش همانگونه که ما موسیقیدان‌ها سعی می‌کنیم سینما را بفهمیم شما سینمایی‌ها نیز موسیقی را بفهمید.وی عنوان کرد: من در این مدت سعی کردم با موسیقی ایرانی به فیلم ایرانی هویت بدهم. من دنیای خودم را با فیلم‌ها دنبال می‌کنم و حتی در این زمینه هم جدل داشتم اما معتقدم در جایی موسیقی و سینما به هم می‌رسند. اتفاقا طی این سال‌ها بسیاری از شاگردانم سینماگرانی هستند که موسیقی را کمتر از نمی‌شناسند و این مایه خرسندی است که شاهد چنین فضایی هستیم. به‌طور حتم چنین دیدگاهی می‌تواند دربرگیرنده فضای تاثیرگذاری در عرصه موسیقی فیلم باشد. به امید روزی که هر چند به سینما گر ایرانی فراتر از افتخار عشق می‌ورزیم اما پیوند موسیقی و سینما با سنخیت بیشتری باشد. علیزاده در بخش پایانی این نشست که به پرسش و پاسخ حاضران در جلسه اختصاص داشت در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه حضور بازیگر یا بازیگرانی انگیزه‌ای برای او در جهت ساخت موسیقی فیلم شده یا خیر؟ گفت: من بر این باورم گاهی یک فیلم ساخته می‌شود و بعد کارگردان یاد موسیقی می‌افتد و گاهی آهنگساز یک زندگی را با فیلم شروع می‌کند به همین جهت در جواب این سوال باید به مجموعه «زیرتیغ» به کارگردانی محمدرضا هنرمند و بازی پرویز پرستویی اشاره کنم. به هر حال من موسیقی این سریال را زمانی ساختم که نمی‌خواستم فعالیتی در عرصه آهنگسازی داشته باشم و به‌طور کلی اصلا سفارش سریال قبول نمی‌کردم. اما وقتی به دعوت دوستان سر فیلمبرداری این سریال رفتم دیدم پرستویی در دو قدمی من بازی می‌کرد و بازی‌ او به‌گونه‌ای بود که ما نیز در پشت صحنه آن را باور و گریه می‌کردیم و این پرویزپرستویی بود که به جهت بازی‌ درخشانش ساخت موسیقی آن سریال را به من دیکته کرد. این آهنگساز درباره به‌کارگیری واژه مولف برای سازنده موسیقی یک اثر تصویری تاکید کرد: به‌طورحتم موسیقی را نباید ازعوامل فیلم جدا کرد، زیرا اگر یک اثر هنری تالیف می‌شود موسیقی هم می‌تواند یکی از مولفه‌های آن باشد.وی در جواب این سوال که آیا در فیلمی که در یک روستا فیلمبرداری می‌شود، می‌توان از ساز غربی استفاده کرد؟ تصریح کرد: در این فضا همه چیز به ذوق هنرمند باز می‌گردد و اینکه ترکیب سازها به ذوق سازنده اثر توجه می‌کنند. در این میان هنرمند به مثابه یک نقاش است که می‌تواند از هر رنگی استفاده کند، رنگ‌هایی که سازها قوطی آنها هستند. اکبرزنجانپور، منوچهر شاهسواری، آتش تقی‌پور، ابراهیم حقیقی، همایون ارشادی، امین تارخ، فاطمه معتمدآریا، مرتضی ضرابی، فریبا کوثری، قربان نجفی، سیامک جهانگیری، سینا جهان آبادی، شهین علیزاده، حشمت آرمیده، روانبخش صادقی، افشین معصومی، فخرالدین صدیق شریف، جمشید گرگین، سحر محمدی، پرستو صالحی، رضا سخایی، علی بوستان، بهزاد خداویسی، شکر خدا گودرزی و تعدادی دیگر از هنرمندان از افراد شرکت‌کننده در اولین نشست تخصصی انجمن بازیگران سینمای ایران در سال ۹۶ بودند.