دیپلماسی فعال، گزینه مقابله با ترامپ

آرمان - در طول سال‌های گذشته وزارت خارجه کشورمان به ریاست محمدجواد ظریف دستاوردهای مهمی در عرصه بین‌المللی برای کشورمان به ارمغان آورده است. چهار سال پیش و با روی کارآمدن دولت جدید، وزارت خارجه رویکرد نوینی برای تعامل با جامعه بین‌الملل درپیش گرفت. تیم دیپلماسی ایران به‌طور موفقیت‌آمیزی توانست ایران را از انزوا خارج کند، توافق برجام را تدوین کند و نقش کشورمان در عرصه بین‌المللی را نیز بهبود بخشد. اکنون و بعد از انتخابات 29اردیبهشت انتظار می‌رود دستگاه دیپلماسی کشور و شخص محمدجواد ظریف نقش محوری خود را در تثبیت نقش ایران در جامعه بین‌المللی به خوبی ایفا کند. اما در این میان نباید نکته بسیار مهمی را از یاد برد. بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و آغازبه‌کار دونالد ترامپ این کشور به نوعی از سیاست تنش‌زدایی با ایران به سمت دکترین تنش‌زایی با ایران حرکت کرده است. این امر در ماه‌های گذشته و به‌طور حتم در آینده ایران را با چالش‌های جدیدی در عرصه سیاست‌خارجی روبه‌رو خواهد ساخت. اکنون این سوال مهم را باید مطرح کرد که چگونه تیم دیپلماسی کشور با این چالش جدید ترامپ مقابله خواهد کرد و چگونه این مساله را خنثی می‌کند. وزارت خارجه در هفته‌های گذشته نقش بسیار پررنگی در تحولات منطقه و حتی فرامنطقه‌ای ایفا کرده است. این خود نشانه بسیار خوبی برای تقویت جایگاه دیپلماتیک ایران و همچنین مقابله با دکترین منزوی کردن ایران ازسوی آمریکا است. دیپلماسی فعال یکی از مهم‌ترین گزینه‌های کشورمان برای مقابله با سیاست‌های جدید دولت ترامپ خواهد بود. دعوت مجمع اسلو 2017 به‌عنوان یکی از فورم‌های مهم عرصه دیپلماسی از وزیر خارجه ایران نیز پیام بسیار مثبت دیگری است که نشان می‌دهد متحدان ایران در عرصه بین‌المللی خواستار تداوم نقش فعال ایران در سطح جهانی هستند. محمدجواد ظریف با شرکت در این اجلاس ضمن تشریح دیدگاه‌ها و استراتژی ایران برای تعامل با جامعه جهانی، به شکلی بسیار «ظریف» و دیپلماتیک به فشارهای برخی بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی برای به چالش کشیدن ایران پاسخ داد. حضور در اسلو را باید به‌عنوان نشانه اراده و تمایل جدی ایران برای تعامل مثبت و سازنده با جامعه جهانی قلمداد کرد. همچنین حضور جان کری، وزیر خارجه اسبق آمریکا نیز در نشست اسلو خود نشانه مهم دیگری است که باید آن را به‌دقت مورد بررسی قرار داد. اگرچه جان کری اکنون در مقام وزیر خارجه آمریکا فعالیت نمی‌کند، اما در عرصه دیپلماتیک بین‌المللی دارای نفوذ و جایگاه معنوی درخور و شایسته‌ای است. باید از ظرفیت‌های افرادی همچون کری برای تخفیف تنش‌زایی دولت ترامپ استفاده کرد. دعوت از او برای شرکت در فورم اسلو به‌عنوان یکی از شخصیت‌های مهم دولت سابق آمریکا نیز که نقش مهمی در تنش‌زدایی با ایران داشته است، نشانگر نوعی خواست جهانی برای تعامل سازنده با ایران به جای تنش‌زایی است. با این اوصاف و به‌رغم تقویت جایگاه ایران در عرصه دیپلماتیک، دستگاه خارجی کشور باید چالش‌های جدید این عرصه را مورد بازبینی قرار دهد.