چگونگی برخورد با افراد انتقادی
آرمان - انتقاد اگر با نیتی سالم و با کلماتی بجا انجام شود و اگر در حد متعادل باشد میتواند به رشد و کمال ما کمک کند. تا اینجای قضیه مشکلی وجود نخواهد داشت ولی اگر انتقاد به یک عادت و رویه ارتباطی تبدیل شده باشد طوری که به خاطر هر اتفاق کوچکی از دیگران انتقاد کنیم خیلی زود از چرخه روابط اجتماعی کنار گذاشته خواهیم شد. دلیل آن هم مشخص است؛ آدمها از شخصیت های انتقادی خوششان نمیآید چون این افراد فقط از دیگران انتقاد میکنند و آنقدر خودشان را قبول دارند که اجازه هیچ نقد و نظر متقابلی را به بقیه نمیدهند. در این مقاله درباره گروههای مختلف این افراد و راههای کنار آمدن با آنها صحبت میکنیم.
انتقادیها چه کسانی هستند؟
سبک رفتاری انتقادی بودن و در عین حال انتقاد پذیر نبودن، اغلب در افرادی دیده میشود که در یک یا چند تا از گروههای زیر قرار میگیرند:
گروه خودبرتربینها
این گروه آنقدر در خیال موفقیت، قدرت و کاردُرُستی خودشان غرق شده اند که نمیتوانند ایرادهایشان را ببینند. این افراد وقتی در موقعیت ارزیابی خودشان قرار میگیرند نسبت به وقتی که میخواهند دیگران را ارزیابی کنند از معیارهای مطلوبتری استفاده میکنند و درنتیجه حاضر نیستند همانقدر که از دیگران انتقاد میکنند مورد انتقاد واقع بشوند.
گروه بدبینها
این آدمها چون به دیگران اعتماد ندارند همیشه آمادهاند تا از هر کاهی کوه بسازند و در نتیجه مدام در حال انتقاد کردن و زیر سوال بردن رفتارهای بقیه هستند. آنها حتی به خاطر هر مشکلی که برای خودشان پیش میآید هم دیگران را سرزنش میکنند و در مقابل زیر بار پذیرش هیچ سرزنش یا مسئولیت و شکستی نمیروند.
گروه کنترلگرها
این افراد تمایل زیادی برای کنترل کردن رفتار دیگران دارند و از انتقاد کردن به عنوان ابزاری برای کنترل استفاده میکنند. مانند دو گروه قبل این اشخاص تمایلی برای پذیرفتن انتقادات دیگران ندارند.
رفتارهای انتقادی افراطی
عده دیگری هم هستند که دیگران را مورد هجمه بی امان انتقادات خودشان قرار میدهند تا فرصت انتقاد کردن را از آنها بگیرند. افرادی که از این تاکتیک که نوعی فرار رو به جلو تلقی میشود استفاده میکنند، مانند گروههای قبل، عزت نفس پایینی دارند و برای محافظت از همین مقدار کم عزت نفس، دست به رفتارهای انتقادی افراطی میزنند.
با آدمهای انتقادی چطور کنار بیاییم؟
درست است که کنار آمدن با بعضی از افراد مثل افراد انتقادی سخت است اما اگر چنین کسی همکار یا همسایه یا یکی از اقوام نزدیک شما باشد ناگزیرید که با او رابطه داشته باشید. برای اینکه در این کار موفق بشوید لازم است با چند راهبرد آشنا باشید:
حساس نشوید
وقتی با یک آدم انتقادی مراوده میکنید این احتمال به مقدار زیاد وجود دارد که بعد از مدتی از کوره در بروید و بخواهید با یک جمله حسابی جواب انتقادهای پایان ناپذیر او را بدهید. شاید این کار به طور موقت حالتان را بهتر کند اما یادتان باشد که این فرد انتقاد گر کسی است که شما ناگزیرید برای مدتی نامعلوم با او سر و کار داشته باشید پس سعی کنید به جای اینکه به فکر تلافی باشید آرامش خودتان را حفظ کنید. برای این کار میتوانید مثلا روی تنفستان تمرکز کنید.
بحث نکنید
اشخاص انتقادی افراد سرسختی هستند و هر قدر هم که شما برای متقاعد کردنشان تلاش کنید باز هم آنها از مواضع خودشان کوتاه نمیآیند که هیچ، بیشتر در لاک دفاعی فرو میروند و انتقادی تر هم میشوند. البته این به معنای آن نیست که شما هر انتقادی که آنها کردند بپذیرید، شما میتوانید با قاطعیت و متانت توضیحاتی به آنها بدهید ولی باید مراقب باشید که در لاک دفاعی فرو رفتن آنها به شما هم سرایت نکند.
مرزگذاری کنید
عذرخواهی کردن یا ژست انتقادپذیری گرفتن در برابر افراد انتقادی، باعث تغییر رفتار آنها نمیشود. پس برای اینکه از فشارهای ناشی از رابطه با این افراد ایمن بمانید، سعی کنید مرزهایی را برای خودتان تعیین کنید.
احساساتتان را بیان کنید
مورد انتقاد مکرر واقع شدن باعث ناراحتی و خشم میشود. لازم است فرد قابل اعتماد و آگاهی را برای در میان گذاشتن احساساتتان پیدا کنید و یا احساساتتان را بنویسید.
با احترام برخورد کنید
مهم نیست دیگران چه رفتاری میکنند مهم آن است که شما با برخورد محترمانه تان، شان والای خودتان را حفظ کنید.
شوخطبعیتان را حفظ کنید
شوخ طبعی یک راهکار مناسب برای کنار آمدن با شرایط استرس زا است. البته مراقب باشید در موقع صحبت کردن با این افراد لبخند یا شوخ طبعی زیادی به خرج ندهید چون ممکن است آنها با خودشان فکر کنند که دارید مسخرهشان میکنید و در نتیجه اوضاع رابطه تان پیچیده تر بشود.
