آرمان ملی آنلاین- عاطفه میرزا: برآیند این عوامل نشان میدهد که سناریوی محتمل برای شنبه، شروعی محتاطانه و بازاری نوسانی با احتمال شکلگیری تقاضای انتخابی در برخی نمادهاست؛ با این حال، جهت نهایی بازار به قدرت خریداران، میزان عرضه سهام شاخصساز و جریان نقدینگی در طول معاملات بستگی خواهد داشت. این ارزیابی یک سناریوی احتمالی است، نه پیشبینی قطعی بازدهی بازار.
۱. عملکرد بورس در روزهای پایانی مهر چه پیامی دارد؟
برای پیشبینی معاملات شنبه، نخست باید روند بازار در آخرین روزهای مهر بررسی شود. بر اساس گزارش منتشرشده در پایگاه خبری سرمایه و بورس، شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات چهارشنبه ۲۲ مهر به سطح ۸ میلیون و ۴۲۵ هزار و ۷۲۵ واحد رسید. این شاخص در مقایسه با پایان هفته قبل، حدود ۲۹۴ هزار و ۷۲۵ واحد افزایش یافته بود که معادل بازدهی تقریبی ۳.۶۳ درصدی در مقیاس هفتگی است. شاخص هموزن نیز در همین بازه حدود ۳.۵۳ درصد رشد کرد.
این ارقام نشان میدهد که بازار در میانه مهر از ظرفیت رشد برخوردار بوده و تقاضا تنها به چند شرکت بزرگ محدود نبوده است. با این حال، رشد هفتگی بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره تداوم روند صعودی کافی نیست؛ زیرا در بازار سهام، تغییر جهت معاملات روزانه، افزایش عرضه پس از رشد قیمتها و جابهجایی سرمایه میان صنایع میتواند تصویر متفاوتی از وضعیت کوتاهمدت ایجاد کند.
در روزهای بعد نیز نوسانات ادامه یافت. دادههای تاریخی منتشرشده از شاخص کل نشان میدهد که این نماگر در ۲۵ مهر با افت حدود ۰.۱۳ درصدی، در ۲۶ مهر با رشد حدود ۰.۴۲ درصدی، در ۲۷ مهر با افت حدود ۰.۹۵ درصدی و در ۲۸ مهر با کاهش حدود ۰.۶۸ درصدی همراه بوده است.
این روند، ضرورت احتیاط در ارزیابی معاملات شنبه را تقویت میکند. بازار پس از تجربه رشدهای قابلتوجه، اکنون بیش از گذشته به نشانههای تثبیت تقاضا و توان خریداران برای جذب عرضهها نیاز دارد.
۲. افت شاخص کل و رشد شاخص هموزن؛ نشانهای از دوگانگی بازار
مهمترین داده برای پیشبینی بورس در شنبه، عملکرد متفاوت شاخص کل و شاخص هموزن در چهارشنبه ۲۹ مهر است. بر اساس گزارش منتشرشده در پایگاه خبری نبض قیمت، شاخص کل بورس با افت ۱۰۱ هزار و ۴۳۳ واحدی، معادل ۱.۲۳ درصد، به سطح ۸ میلیون و ۱۷۱ هزار و ۱۱ واحد رسید. در مقابل، شاخص هموزن با رشد ۳ هزار و ۴۱۳ واحدی در محدوده ۲ میلیون و ۲۵۴ هزار و ۷۶۰ واحد قرار گرفت.
این اختلاف نشان میدهد که فشار فروش در شرکتهای بزرگ و اثرگذار بر شاخص کل بیشتر بوده، اما تقاضا در بخشی از شرکتهای کوچک و متوسط همچنان وجود داشته است. بنابراین، نمیتوان افت شاخص کل را به معنای کاهش قیمت تمام سهمهای بازار دانست.
در همان روز، ۴۶۱ نماد مثبت و ۲۹۳ نماد منفی گزارش شدند. با وجود این، خروج حدود ۳ هزار و ۲۶۵ میلیارد تومان پول حقیقی و ثبت ارزش معاملات خرد در حدود ۳۲ هزار و ۸۱۴ میلیارد تومان، نشانههایی از احتیاط سرمایهگذاران بود.
برای شنبه، اگر شاخص هموزن همچنان مثبت بماند و تعداد نمادهای صعودی افزایش یابد، احتمال بهبود معاملات در برخی گروهها وجود خواهد داشت. با این حال، بازگشت پایدار بازار زمانی قابلاتکاتر است که نمادهای بزرگ نیز با افزایش تقاضا همراه شوند و خروج نقدینگی حقیقی کاهش پیدا کند.
۳. سه سناریوی اصلی برای معاملات شنبه
با توجه به دادههای موجود، میتوان سه سناریوی اصلی را برای بازار سهام در نخستین روز معاملاتی آبان در نظر گرفت.
سناریوی اول: شروع محتاطانه و حرکت به سمت تعادل
این سناریو در شرایط فعلی محتملتر به نظر میرسد. در این وضعیت، معاملات ممکن است با نوسان آغاز شود و خریداران و فروشندگان برای تعیین جهت بازار با یکدیگر رقابت کنند. اگر فشار فروش در نمادهای بزرگ کاهش یابد، امکان جبران بخشی از افت چهارشنبه وجود دارد؛ اما این موضوع لزوماً به معنای رشد یکپارچه بازار نخواهد بود.
سناریوی دوم: بازگشت تقاضا و بهبود شاخصها
اگر خریداران با قدرت بیشتری وارد معاملات شوند، جریان پول حقیقی بهبود یابد و تقاضا در شرکتهای شاخصساز افزایش پیدا کند، بازار میتواند بخشی از افت روز پایانی مهر را جبران کند. در این شرایط، افزایش تعداد نمادهای مثبت و رشد همزمان شاخص کل و هموزن، اعتبار بیشتری به سناریوی صعودی میدهد.
سناریوی سوم: ادامه فشار فروش و افت شاخص کل
اگر خروج نقدینگی ادامه یابد و شرکتهای بزرگ همچنان با عرضههای سنگین مواجه باشند، احتمال تداوم افت شاخص کل وجود خواهد داشت. در چنین شرایطی، حتی مثبت ماندن تعدادی از نمادهای کوچک نیز ممکن است برای تغییر مسیر شاخص اصلی کافی نباشد.
در مجموع، شواهد موجود بیشتر از احتمال بازاری نوسانی و محتاطانه حمایت میکنند تا صعودی پرقدرت و فراگیر. این جمعبندی با ارزیابی منتشرشده در گزارش ۲۹ مهر نبض قیمت نیز همراستاست.
۴. نرخ ارز و تحولات سیاسی؛ دو متغیر تعیینکننده
نرخ ارز یکی از عوامل مهم در ارزیابی چشمانداز بورس ایران است. تغییرات ارز میتواند بر درآمد ریالی شرکتهای صادراتمحور، هزینه تأمین مواد اولیه و انتظارات تورمی اثر بگذارد. با این حال، افزایش نرخ ارز الزاماً به معنای رشد سود تمام شرکتها نیست؛ زیرا برخی صنایع از افزایش هزینه واردات، تجهیزات و مواد اولیه آسیب میبینند.
از سوی دیگر، تحولات سیاسی و بینالمللی میتواند انتظارات فعالان بازار را بهسرعت تغییر دهد. پول نیوز در گزارشی به تاریخ ۲۶ مهر، به نقل از رئیس سازمان بورس، سه سناریوی کلی برای اقتصاد و بازار سرمایه را مطرح کرد: دستیابی به توافق، تشدید تنشها و تداوم شرایط موجود. در همان گزارش، ادامه وضعیت فعلی محتملترین سناریوی مورد اشاره رئیس سازمان بورس معرفی شده بود.
این اظهارات به معنای تعیین قطعی مسیر بورس در شنبه نیست، اما اهمیت ریسکهای سیاسی را در تحلیل بازار نشان میدهد. هر خبر مهم درباره روابط خارجی، سیاستهای اقتصادی یا وضعیت ارز میتواند بر تصمیم معاملهگران اثر بگذارد و جهت عرضه و تقاضا را تغییر دهد.
۵. گزارشهای شرکتها و وضعیت صنایع بورسی
عامل دیگری که باید در ارزیابی بازار در نظر گرفت، وضعیت بنیادی شرکتهاست. خبرگزاری تسنیم در گزارش ۱۱ مهر خود درباره عوامل مؤثر بر تداوم رشد بورس، بر اهمیت نرخ ارز، ورود نقدینگی و گزارشهای مالی شرکتها تأکید کرده بود. این گزارش همچنین به ضرورت بررسی حاشیه سود عملیاتی در کنار رشد فروش اشاره داشت.
بر این اساس، عملکرد صنایع مختلف ممکن است در شنبه یکسان نباشد. شرکتهای صادراتمحور، گروههای وابسته به مواد اولیه وارداتی، صنایع داخلی و شرکتهای بزرگ شاخصساز، هرکدام از تغییرات اقتصادی تأثیر متفاوتی میپذیرند.
به همین دلیل، رشد قیمت یک سهم یا مثبت شدن یک گروه صنعتی بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره تداوم روند صعودی کافی نیست. کیفیت سودآوری، وضعیت هزینهها، گزارشهای منتشرشده در سامانه کدال و میزان استقبال خریداران از سهام، از جمله عواملی هستند که باید در کنار وضعیت عمومی بازار بررسی شوند.
۶. جمعبندی؛ بورس شنبه مثبت میشود یا منفی؟
برآیند گزارشهای داخلی و دادههای معاملاتی مهرماه نشان میدهد که بورس تهران در آستانه شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ با دو نیروی متضاد مواجه است: از یک طرف، رشد شاخص هموزن و مثبت بودن تعداد قابلتوجهی از نمادها در چهارشنبه، از باقی ماندن تقاضا در بخشهایی از بازار حکایت دارد؛ از طرف دیگر، افت بیش از یکدرصدی شاخص کل و خروج قابلتوجه پول حقیقی، نشانههایی از احتیاط و ضعف تقاضا در بخشی از شرکتهای بزرگ است.
در نتیجه، پیشبینی محتمل برای شنبه، آغاز معاملاتی محتاطانه، نوسان بالا و تلاش بازار برای رسیدن به تعادل است. جبران بخشی از افت شاخص کل امکانپذیر است، اما برای تأیید سناریوی صعودی باید ورود یا تثبیت نقدینگی، بهبود تقاضا در نمادهای بزرگ و افزایش همزمان شاخص کل و هموزن مشاهده شود.
در مقابل، ادامه خروج پول حقیقی و تداوم فشار فروش در شرکتهای شاخصساز میتواند بازار را در مسیر اصلاح نگه دارد. بنابراین، هنوز نمیتوان از صعود قطعی بورس در شنبه سخن گفت و تعیین عدد مشخص برای شاخص کل نیز بدون شواهد تازه، دقت تحلیلی کافی ندارد.