قوز بینی؛ از آینه تا اتاق عمل، هر آنچه پیش از تصمیم باید بدانید

قوز بینی از کجا می‌آید؟

پشت بینی از دو بخش ساخته شده است: بخش بالایی که استخوانی است و بخش پایینی که از غضروف تشکیل شده. قوز معمولاً در محل اتصال این دو بخش شکل می‌گیرد و می‌تواند ترکیبی از استخوان و غضروف باشد. به همین دلیل وقتی دست روی قوز می‌کشید، بخشی از آن سفت و بخشی کمی نرم‌تر حس می‌شود.

در بیشتر افراد، قوز ارثی است و از دوران بلوغ با رشد صورت آشکارتر می‌شود. اگر به عکس‌های خانوادگی نگاه کنید، احتمالاً همین شکل را در بینی پدر، مادر یا یکی از بستگان هم می‌بینید. گروه دیگری از قوزها پس از ضربه به وجود می‌آیند؛ ضربه‌ای در ورزش، تصادف یا حتی زمین خوردن در کودکی که استخوان یا غضروف را جابه‌جا کرده و هنگام ترمیم، برآمدگی به جا گذاشته است.

گاهی آنچه شبیه قوز به نظر می‌رسد، در واقع ترکیب یک برآمدگی کوچک با نوک افتاده بینی است. وقتی نوک بینی پایین‌تر از حد معمول قرار دارد، برآمدگی پشت بینی بزرگ‌تر دیده می‌شود. به همین دلیل در معاینه، جراح به کل نیم‌رخ نگاه می‌کند، نه فقط به خود قوز.

آیا هر قوزی جراحی می‌خواهد؟

پاسخ کوتاه منفی است. قوزی که شما را آزار نمی‌دهد و با چهره‌تان هماهنگ است، دلیلی برای جراحی ندارد؛ در بسیاری از چهره‌ها، یک برآمدگی ملایم بخشی از شخصیت صورت است. تصمیم برای جراحی وقتی منطقی است که قوز به‌وضوح تناسب نیم‌رخ را به هم زده باشد و این موضوع برای خود فرد اهمیت داشته باشد.

پیش از تصمیم، نگاه کردن به عکس‌های نیم‌رخ خود در طول چند ماه و پرسیدن نظر صادقانه یک فرد مورد اعتماد کمک می‌کند بفهمید قوز تا چه حد واقعاً آزارتان می‌دهد. سن هم در این تصمیم نقش دارد. جراحی زیبایی بینی معمولاً پس از پایان رشد صورت انجام می‌شود؛ چون بینی‌ای که هنوز در حال رشد است، ممکن است پس از جراحی تغییر کند. اگر قوز همراه با انحراف یا مشکل تنفسی باشد، این موضوع هم در همان ارزیابی بررسی می‌شود.

برای قوزهای بسیار کوچک، گاهی روش‌های تزریقی پیشنهاد می‌شود که با پر کردن گودی بالای قوز، خط بینی را صاف‌تر نشان می‌دهند. اما این روش‌ها قوز را برنمی‌دارند و برای قوزهای متوسط تا بزرگ، تنها راه واقعی اصلاح، جراحی است.

در اتاق عمل چه اتفاقی می‌افتد؟

برداشتن قوز بینی استخوانی معمولاً با بیهوشی عمومی انجام می‌شود. جراح بخش برآمده استخوان را با ابزارهای ظریف می‌ساید یا برمی‌دارد و بخش غضروفی قوز را هم کوتاه می‌کند. انجمن جراحان پلاستیک آمریکا در شرح مراحل رینوپلاستی توضیح می‌دهد که کوچک کردن بینی با برداشتن بخشی از استخوان یا غضروف انجام می‌شود و پس از جراحی، اسپلینت و پانسمان برای چند روز از بینی محافظت می‌کنند.

 

نکته‌ای که کمتر درباره‌اش صحبت می‌شود، این است که برداشتن قوز به‌تنهایی کافی نیست. وقتی قوز برداشته می‌شود، بالای بینی یک فضای باز یا سطح پهن به جا می‌ماند. جراح معمولاً با جابه‌جایی کنترل‌شده استخوان‌های کناری بینی، این فضا را می‌بندد و پشت بینی را باریک و یکدست می‌کند. همین مرحله است که تعیین می‌کند بینی پس از جراحی طبیعی دیده شود یا پهن و تخت.

مدت جراحی به میزان تغییرات بستگی دارد و اگر هم‌زمان نوک بینی یا تیغه هم اصلاح شود، طولانی‌تر می‌شود. بیشتر افراد همان روز یا روز بعد به خانه برمی‌گردند.

در بینی‌های استخوانی که معمولاً پوست نازک‌تری دارند، دقت در جزئیات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چون پوست نازک، کوچک‌ترین ناهمواری استخوان را نشان می‌دهد. هدف درست هم برداشتن کامل هر برآمدگی نیست، بلکه رسیدن به خطی است که با پیشانی، چانه و کل نیم‌رخ هماهنگ باشد.

بعد از جراحی؛ چه انتظاری داشته باشیم؟

کبودی اطراف چشم و تورم در روزهای اول طبیعی است و بیشتر آن در یکی دو هفته کم می‌شود. اسپلینت معمولاً پس از حدود یک هفته برداشته می‌شود و بیشتر افراد بعد از آن به کارهای سبک برمی‌گردند. بینی‌های استخوانی معمولاً زودتر از بینی‌های گوشتی به شکل نهایی نزدیک می‌شوند، اما تورم خفیف تا ماه‌ها ادامه دارد. پرهیز از ضربه، عینک سنگین و ورزش پربرخورد در هفته‌های نخست بخشی از مراقبت‌هاست. خیلی‌ها در روزهای اول نگران‌اند که بینی‌شان پهن‌تر از انتظار به نظر می‌رسد. این ظاهر بیشتر به خاطر تورم و اسپلینت است و با گذشت هفته‌ها تغییر می‌کند. اگر بینی دچار ضربه شد، خونریزی شدید داشتید یا تب و درد رو به افزایش پیدا کردید، باید بدون معطلی با جراح تماس بگیرید. جزئیات بیشتر درباره روزهای نقاهت را در این نوشته می‌توانید بخوانید.

کسانی که پیش از تصمیم می‌خواهند با روش‌های جراحی بینی استخوانی و مراحل آن بیشتر آشنا شوند، می‌توانند به صفحه آموزشی کلینیک دکتر شفیعی مراجعه کنند؛ مطالعه پیش از مشاوره کمک می‌کند سؤال‌های دقیق‌تری بپرسید.

جمع‌بندی

قوز بینی معمولاً ترکیبی از استخوان و غضروف است و در بیشتر افراد ریشه ارثی دارد. هر قوزی جراحی نمی‌خواهد، اما اگر تصمیم به جراحی گرفته شد، مهم این است که هدف، نیم‌رخی طبیعی و هماهنگ با صورت باشد، نه صاف کردن افراطی. برای تصمیم درباره درمان، معاینه حضوری لازم است.