این سرطان در ایران شماره یک شد
به گزارش آرمان ملی آنلاین، علت مراجعه یک‌سوم بزرگسالان به پزشک در ایران، مشکلات گوارش و کبد است و آمارهای وزارت بهداشت هم نشان می دهد سالانه ۱۱۲ هزار نفر در کشور به انواع سرطان مبتلا می‌شوند و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که سرطان‌های این حوزه تا ۱۵ سال آینده، علت ۸۰ درصد مرگومیرها در ایران باشد.
متخصصان می‌گویند شیوع سرطان‌های گوارشی در مناطق مختلف کشور با عواملی مانند تغذیه نامناسب، مصرف بی‌رویه مواد مخدر و حتی عوامل محیطی و جغرافیایی مرتبط است. در این میان آندوسکوپی، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام این سرطان‌ها دارد. موضوعی که بسیاری از افراد، آن را پشت گوش می‌اندازند.
سرطان‌های گوارش؛ دومین علت مرگ و میر در جهان
سرطان‌های گوارش و کبد بعد از بیماری‌های قلبی و عروقی، دومین علت مرگ و میر در جهان هستند و در ایران نیز رو به افزایش است. به طوری که در مردان به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، ۱۳ تا ۱۵ نفر و در زنان به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، ۹ تا ۱۲ نفر به یکی از آنها مبتلا هستند.
دکتر ایرج خسرونیا، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد به همشهری می‌گوید: «سرطان معده جزو شایع‌ترین سرطان‌های دنیا است و محدود به ایران نیست، اما در کشورهای جهان سوم به خصوص کشورهایی مثل ایران، افغانستان و پاکستان شیوع بیشتری دارد.»
به گفته این متخصص گوارش، «درحال‌حاضر سرطان معده، شایع ترین سرطان در کشور است که در مردها کمی شایع‌تر از زنان است. در زنان هم سرطان کولون (روده بزرگ) شایع‌ترین سرطان دستگاه گوارش محسوب می‌شود.»
خسرونیا درباره دلایل افزایش سرطان‌های گوارشی در ایران توضیح می‌دهد: «عوامل مختلفی در این زمینه مؤثرند؛ ازجمله ژنتیک، رژیم غذایی نامناسب، شرایط جغرافیایی و حتی ویژگی‌های خاک و منطقه‌ای که افراد در آن زندگی می‌کنند.»
خسرونیا می‌گوید: «مثلا در برخی مناطق ایران ازجمله شمال کشور و همچنین کرمان و یزد، میزان ابتلا به سرطان معده بیشتر از برخی دیگر از مناطق است. البته رژیم غذایی نادرست، یکی از عوامل مهم در این زمینه است و متأسفانه عادات غذایی مناسبی در میان بخشی از مردم وجود ندارد. همچنین مصرف مواد مخدر در بعضی از این مناطق بالاتر است که خود یکی از فاکتورهای ابتلا به سرطان مخصوصا سرطان معده است.»
از عادات غذایی نادرست تا مصرف مواد مخدر
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که کدام عادات غذایی خطر سرطان معده را افزایش می‌دهند، توضیح می‌دهد: «یکی از نمونه‌های نامناسب غذایی در شمال ایران، مصرف ماهی دودی و ماهی‌های شور است که یکی از عوامل خطر سرطان معده است. همچنین مصرف تریاک و همچنین ناس (نوعی ماده مخدر جویدنی) که در شمال و شرق کشور شایع است، با افزایش خطر سرطان همراه است. برخلاف برخی باورهای قدیمی، مصرف تریاک نه تنها از سرطان پیشگیری نمی‌کند، بلکه مطالعات و آمارهای منتشرشده در ایران نشان می‌دهند که مصرف تریاک یکی از عوامل خطر ابتلا به سرطان است. بررسی‌ها نشان داده‌اند که میزان ابتلا به سرطان در میان افرادی که تریاک و سایر مواد مخدر مصرف می‌کنند، بیشتر است.»
به گفته خسرونیا، «مصرف زیاد ادویه‌ها و مواد غذایی محرک، مصرف فست‌فودها، غذاهای آماده که مواد نگه‌دارنده طولانی‌مدت دارند هم در بروز مشکلات و بیماری‌های دستگاه گوارش نقش دارند. مصرف غذاها و نوشیدنی‌های بسیار داغ هم می‌تواند خطر ابتلا به برخی سرطان‌های دستگاه گوارش را افزایش دهد. چای داغ، قهوه داغ، سوپ و آش داغ، شکلات داغ، کاکائو و به طور کلی مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی که به‌صورت بسیار داغ مصرف می‌شوند، می‌توانند برای دستگاه گوارش آسیب‌زا باشند. سیگار و قلیان هم حاوی مواد زیان‌آوری هستند که می‌تواند خطر ابتلا به سرطان‌های گوارش به خصوص معده را افزایش دهد.»
۴۰ درصد سرطان‌ها به این شرط قابل پیشگیری هستند
آمار دقیقی از سرطان‌های گوارش که بتوان بر اساس آن میزان خطر ابتلا را با قطعیت مشخص کرد، در ایران وجود ندارد، اما برخی برآوردها نشان می‌دهند که حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد ممکن است در طول زندگی خود به یکی از سرطان‌های دستگاه گوارش مبتلا شوند. این را خسرونیا می‌گوید و اضافه می‌کند: «البته غیر از سبک زندگی، ژنتیک یکی از مهم‌ترین عوامل در ابتلا به سرطان است. به همین دلیل، وقتی فردی به سرطان دستگاه گوارش مبتلا می‌شود، توصیه می‌کنیم اعضای خانواده او هم تحت نظر باشند و بررسی‌های لازم را انجام دهند. چون احتمال اینکه در یک خانواده دو تا سه نفر به سرطان‌های دستگاه گوارش مبتلا شوند، وجود دارد.»
طبق گفته کارشناسان، بیش از ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری هستند به شرط آن که سبک زندگی سالم رعایت شود. همچنین تشخیص زودهنگام (اقدام برای انجام تست‌های مربوط) نیز می‌تواند مرگ‌ومیر ناشی از سرطان را تا بیش از ۵۰ درصد کاهش دهد.
