پیشنهاد تشکیل «شبکه اقدام مشترک جوانان» میان کشورهای حاضر در جشنواره روسیه
متن کامل سخنرانی علیرضا رحیمی در جشنواره بین المللی جوانان ۲۰۲۶ روسیه به شرح زیر است:
" بسمالله الرحمن الرحیم
عالیجنابان، رؤسای محترم هیئتها، نمایندگان جوانان کشورهای مختلف، خانمها و آقایان.
مایلم سخنانم را با یاد کودکانی آغاز کنم که دیگر در میان ما نیستند؛ کودکانی که قرار بود در کلاس درس بنشینند، ورزش کنند، جشن بگیرند، رؤیا بسازند و آینده کشورشان را رقم بزنند.
در ماههای اخیر، جنگ به خانهها، مدارس و زندگی مردم ایران رسید. در میناب، مدرسه ابتدایی دخترانه شجره طیبه هدف قرار گرفت و شمار زیادی از دانشآموزان جان خود را از دست دادند. در لامرد، مناطق مسکونی و یک مجموعه ورزشی مورد حمله قرار گرفت و کودکان و دانشآموزان در میان قربانیان بودند. در کوهستکِ شهرستان سیریک نیز حمله به محل برگزاری یک مراسم عروسی، جشن یک خانواده را به عزا تبدیل کرد و زنان، کودکان و نوجوانان قربانی شدند.
من به نمایندگی از جوانان و ملت ایران، تجاوز نظامی ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران و بهویژه حمله به غیرنظامیان، کودکان، مدارس و اجتماعات مردمی را صریحاً محکوم میکنم.
هیچ اختلاف سیاسی، هیچ محاسبه نظامی و هیچ هدف راهبردی نمیتواند ریختهشدن خون کودکان و غیرنظامیان را توجیه کند. مدارس، خانهها، مراکز ورزشی و مراسم خانوادگی نباید در هیچ نقطهای از جهان به میدان جنگ تبدیل شوند.
اما پیام جوانان ایران، با وجود همه این رنجها، پیام نفرت نیست. پیام ما دفاع از استقلال، تمامیت سرزمینی و کرامت ملی، در کنار صلح عادلانه، امنیت پایدار و گفتوگویی مبتنی بر احترام متقابل است.
ما از این نشست میخواهیم صدایی روشن برای حفاظت از کودکان و جوانان در برابر جنگ باشد؛ بدون تبعیض، بدون سکوت و بدون استانداردهای دوگانه.
خانمها و آقایان.
جنگ تنها خطری نیست که آینده جوانان را تهدید میکند. بیکاری، شکاف میان آموزش و بازار کار، نابرابری در دسترسی به فرصتها و کاهش امکان مشارکت اجتماعی و سیاسی نیز میتوانند امید یک نسل را هدف قرار دهند.
امروز نسل جوان با جهانی مواجه است که با سرعتی بیسابقه در حال تغییر است. هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، تحولات اقلیمی، تغییر ماهیت اشتغال و تحولات فرهنگی و ارتباطی، فرصتهای بزرگی ایجاد کردهاند؛ اما در همان حال، شکلهای تازهای از نابرابری، ناامنی و حذف اجتماعی را نیز به وجود آوردهاند.
از نگاه ما، سه چالش اساسی پیش روی جوانان قرار دارد.
نخست، شکاف میان آموزش، مهارت و آینده اشتغال است. میلیونها جوان در کشورهای مختلف تحصیل میکنند، اما نظامهای آموزشی همیشه آنان را برای نیازهای واقعی جامعه و بازار کار آینده آماده نمیکنند. نتیجه این وضعیت، بیکاری جوانان تحصیلکرده، کاهش امید و گاه مهاجرت اجباری استعدادهاست.
دوم، شکاف میان جوانان و فرایندهای تصمیمگیری است. جوانان نمیخواهند فقط مخاطب برنامههای دولتها باشند. آنان میخواهند دیده شوند، شنیده شوند و در تصمیماتی که بر زندگی و آیندهشان اثر میگذارد، سهم واقعی داشته باشند.
سوم، نابرابری در دسترسی به فرصتهاست. فاصله میان پایتخت و مناطق دورتر، شهر و روستا و گروههای مختلف اجتماعی، سبب میشود بسیاری از استعدادها پیش از آنکه امکان شکوفایی پیدا کنند، نادیده گرفته شوند.
بنابراین، مشکل اصلی کشورهای ما کمبود استعداد جوانان نیست؛ مشکل، نابرابری در دسترسی به فرصت شکوفایی این استعدادهاست.
تجربه جمهوری اسلامی ایران نشان میدهد که برای پاسخ به این چالشها، باید از سیاستگذاری «برای جوانان» به سیاستگذاری «با جوانان» عبور کنیم.
جوانان، مسئلهای برای مدیریتشدن نیستند؛ آنان شریکانی برای ساختن آیندهاند.
بر این اساس، نخستین راهکار ما، ایجاد مشارکت واقعی جوانان در طراحی، اجرا و ارزیابی سیاستهاست. شوراهای مشورتی، تشکلهای جوانان و شبکههای داوطلبانه زمانی مؤثر خواهند بود که نظر آنان واقعاً در تصمیمگیریها انعکاس پیدا کند.
راهکار دوم، تقویت همزمان دولت توانمند و جامعه توانمند است. دولت باید سیاستگذار، تنظیمگر، هماهنگکننده و تضمینکننده عدالت در دسترسی به فرصتها باشد؛ اما دانشگاهها، بخش خصوصی، سازمانهای مردمنهاد و شبکههای جوانان نیز باید در اجرای برنامهها نقش مؤثر داشته باشند.
راهکار سوم، تمرکززدایی و توجه به ظرفیتهای محلی است. راهحل مسائل جوانان تنها در پایتختها و ساختمانهای دولتی ساخته نمیشود. جوانان هر استان، شهر، روستا و محله باید امکان شناسایی مسائل و مشارکت در حل آنها را داشته باشند.
در ایران، با همین رویکرد، شبکه «ایران یاران جوان» را توسعه دادهایم؛ شبکهای ملی از جوانان داوطلب که هدف آن تبدیل جوانان از دریافتکنندگان منفعل خدمات به کنشگران مسئول و خلاق برای حل مسائل جامعه محلی است.
راهکار چهارم، ایجاد حکمرانی یکپارچه، فرابخشی و دادهمحور در حوزه جوانان است. اشتغال، آموزش، سلامت، مسکن، فرهنگ و مشارکت اجتماعی جوانان به یکدیگر پیوستهاند. نمیتوان هر یک از این مسائل را در جزیرهای جداگانه مدیریت کرد. سیاست جوانان باید بر آیندهپژوهی، هماهنگی میان دستگاهها، ارزیابی مستمر و پاسخگویی استوار باشد.
دوستان گرامی.
جمهوری اسلامی ایران آماده است تجربهها و ظرفیتهای خود را در چند حوزه مشخص با کشورهای حاضر به اشتراک بگذارد.
نخست، آموزش مهارتهای آینده، هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و کارآفرینی جوانان.
دوم، تبادل هیئتهای جوانان، رهبران جوان، پژوهشگران و سازمانهای مردمنهاد.
سوم، توسعه شبکههای داوطلبی و اجرای پروژههای مشترک برای حل مسائل محلی.
چهارم، همکاری در حوزه نوآوری اجتماعی، سلامت و بهزیستی جوانان و مقابله با آسیبهای نوپدید.
و پنجم، گسترش دیپلماسی جوانان بهعنوان مسیری برای افزایش شناخت متقابل ملتها، کاهش سوءتفاهمها و ساختن صلح پایدار.
ما در گفتوگوهای اخیر میان جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه نیز بر تقویت میز مشترک جوانان و تدوین برنامه اقدام مشترک تأکید کردهایم. معتقدیم این الگو میتواند به همکاریهای چندجانبه میان کشورهای حاضر در این نشست نیز گسترش یابد.
در همین راستا، جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد میکند «شبکه اقدام مشترک جوانان» میان کشورهای حاضر تشکیل شود؛ شبکهای که فعالیت خود را با سه کارگروه آغاز کند:
کارگروه مهارتهای آینده و هوش مصنوعی.
کارگروه کارآفرینی و نوآوری اجتماعی.
و کارگروه مشارکت داوطلبانه و دیپلماسی جوانان.
پیشنهاد ما این است که هر کشور یک نقطه تماس ملی معرفی کند، نشستهای تخصصی شبکه بهصورت منظم برگزار شود و تا اجلاس آینده، حداقل یک پروژه مشترک و قابل ارزیابی در هر یک از این حوزهها به اجرا درآید.
جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد نخستین نشست تخصصی این شبکه یا یکی از کارگروههای آن را میزبانی کند.
عالیجنابان، خانمها و آقایان.
آینده متعلق به کشورهایی نیست که فقط بیشتر درباره جوانان سخن میگویند؛ آینده متعلق به کشورهایی است که زودتر به جوانان اعتماد میکنند.
بیایید جهانی بسازیم که در آن هیچ دانشآموزی قربانی جنگ نشود، هیچ جوانی به دلیل محل تولد یا شرایط اجتماعی از فرصت پیشرفت محروم نماند و هیچ نسلی احساس نکند که در ساختن آینده خود سهمی ندارد.
جمهوری اسلامی ایران آماده است تجربههای خود را به اشتراک بگذارد، از تجربههای دیگر کشورها بیاموزد و همراه با شما، همکاری در حوزه جوانان را از گفتوگو به اقدام مشترک تبدیل کند.
زیرا جنگ، بیکاری، نابرابری فرصتها، شکاف مهارتی و کنارگذاشتن جوانان از تصمیمگیری، هر یک به شیوهای متفاوت، امید یک نسل را هدف قرار میدهند؛ و مسئولیت مشترک ما این است که از این امید پاسداری کنیم.
از توجه شما سپاسگزارم.
