حمله بالستیکی اوکراین به روسیه/ اس-۴۰۰ موشک را سرنگون کرد

به گززارش آرمان ملی آنلاین ؛ نیرو‌های مسلح اوکراین اولین حمله موشکی بالستیک خود را علیه مسکو انجام دادند که نقطه عطفی مهم در حملات دوربرد و به سرعت در حال گسترش این کشور به مراکز اصلی جمعیتی است. گرچه مقامات اوکراینی رسماً سلاح را تأیید نکرده‌اند، منابع نظامی روسیه و گزارش‌های متعدد رسانه‌ای ادعا کرده‌اند در این حمله از یک موشک بالستیک تازه توسعه‌یافته ساخت اوکراین استفاده شده است.

فیلم‌هایی که پس از حمله منتشر شد، رهگیری در ارتفاع بالا بر فراز پایتخت روسیه را نشان می‌داد که طبق گزارش‌ها توسط یک سامانه دفاع هوایی دوربرد S-۴۰۰ انجام شده بود و مسیر آن با مسیر‌های ارتفاع پایین که معمولاً با موشک‌های کروز و پهپاد‌های تهاجمی مرتبط است، تفاوت چشمگیری داشت. تحلیلگران به طور گسترده گمانه‌زنی کرده‌اند که موشک احتمالاً FP-۹ جدید است.

ورود موشک‌های بالستیک میان‌برد به چرخه عملیاتی، نشان‌دهنده پیشرفت سریع صنعت موشکی بومی اوکراین است؛ صنعتی که با بهره‌گیری از بودجه کلان، تخصص و تأمین قطعات از سوی کشور‌های غربی تقویت شده است. پیش از این، توسعه موشک‌های کروز «نپتون» (Neptune) و «FP-۵ فلامینگو» (FP-۵ Flamingo) نقاط عطفی در این مسیر محسوب می‌شدند که در ماه‌های اخیر، استفاده از نوع دوم آنها شدت بیشتری یافته است.

طرح‌های اولیه موشک‌های بالستیک «FP-۷» و «FP-۹» در سال ۲۰۲۵ رونمایی شدند؛ هر دو موشک به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که پس از طی مسیر در ارتفاع بالا (مسیر بالستیک)، با سرعتی بسیار زیاد بر روی اهداف خود فرود می‌آیند. گزارش‌ها حاکی از آن است که موشک «FP-۹» با برد بیشتر، قادر است اهدافی را در فاصله تقریبی ۸۵۰ کیلومتری با دقت بالا هدف قرار دهد و بدین ترتیب، مسکو را در تیررس مناطق تحت کنترل اوکراین قرار می‌دهد. توسعه این موشک‌ها بخشی از تلاشی گسترده‌تر برای ایجاد خانواده‌ای بومی از موشک‌های بالستیک تاکتیکی به شمار می‌رود.

حملات با استفاده از تعداد زیادی پهپاد نسبتاً ارزان و یک‌بارمصرف، در مقایسه با حملات موشک‌های بالستیک، تهدید به‌مراتب جدی‌تری برای شهر‌های روسیه محسوب می‌شوند؛ زیرا با اینکه روسیه از پیشرفته‌ترین قابلیت‌های دفاع موشکی بالستیک در جهان برخوردار است، اما هم این کشور و هم اعضای ناتو در توسعه سازوکار‌های مقابله با حملات انبوه پهپادی با چالش مواجه بوده‌اند.

در اواخر ماه ژوئن، تصاویر ماهواره‌ای از ایجاد حلقه‌ای جدید از مواضع پدافند هوایی در اطراف مسکو پرده برداشت؛ به‌طوری که دست‌کم پنج مورد از سکو‌های تازه آماده‌سازی‌شده، با محل‌های استقرار سامانه موشکی زمین‌به‌هوای دوربرد «اس-۴۰۰» مطابقت داشتند. در تعدادی از این سایت‌ها، حضور پرتابگر‌ها و سایر خودرو‌های مرتبط با سامانه اس-۴۰۰ مشاهده می‌شد که نشان می‌دهد این کمربند دفاعی جدید در حال ورود به مرحله عملیاتی است یا شاید هم‌اکنون عملیاتی شده باشد.

استقرار سامانه‌های اضافی اس-۴۰۰ در اطراف پایتخت ممکن است واکنشی مستقیم به اطلاعاتی درباره آمادگی اوکراین برای آغاز حملات موشکی بالستیک به مسکو بوده باشد. این سامانه در جریان آزمایش‌های انجام‌شده در داخل و خارج از روسیه، توانایی خود را در سرنگونی اهدافی با سرعت ۸ ماخ به اثبات رسانده و انتظار می‌رود در رهگیری مستمر حملات موشکی بالستیک اوکراین نیز از کارایی بسیار بالایی برخوردار باشد

در اواخر دهه ۲۰۱۰، با به‌کارگیری موشک «۴۰N۶»، برد درگیری این سامانه علیه موشک‌های بالستیک به ۴۰۰ کیلومتر افزایش یافت؛ رقمی که دو برابر برد سامانه‌های ضد موشکی آمریکایی «پاتریوت» (Patriot) و «تاد» (THAAD) است. هر سامانه اس-۴۰۰ با بهره‌گیری از انواع مختلف موشک‌هایی که قادر به درگیری با اهداف در فواصل گوناگون هستند، قابلیت دفاعی چندلایه‌ای را فراهم می‌آورد؛ این ویژگی امکان شلیک مجدد (برای بار دوم و سوم) به اهداف را در صورت ناکامی تلاش نخست برای سرنگونی آنها میسر می‌سازد که مزیتی مهم و مضاعف نسبت به سیستم‌های دفاعی تک‌لایه‌ایِ غربی محسوب می‌شود.