زیارت مشهور امام زمان (عج) برای سیدالشهدا (ع) چه بود؟
یکی از زیارتهای سوزناکی که برای سیدالشهدا (ع) مطرح است زیارت «ناحیه مقدسه» است. این زیارت نامه بنا به نقل مشهور از جانب حضرت حجت (عج) صادر و توسط یکی از نائبان خاص امام زمان (عج) نقل شده است.
“ناحیه مقدسه اصطلاحی است که شیعیان، از زمان امام هادی (ع) تا پایان غیبت صغری برای اشاره به امام معصوم (ع) استفاده میکردند. ”
امام زمان (ع) با چشمان نافذ خود لحظه به لحظه عاشورا و صحنههای آن روزها را مشاهده کرده، سوز عطش و سوزش سیلی و تازیانههایی که بر اهل بیت علیهم السلام روانه شد را لمس و محرم را با چشمش دیده است؛ و این گونه است که خطاب به جدشان میفرماید: صبح و شب بر تو گریه میکنم. اگر دیگران فقط دهه محرم گریه میکنند، من صبح و شب بر تو گریه میکنم و اگر اشکم تمام شود برای تو خون گریه میکنم.
اصحابی که امام حسین (ع) دربارهشان فرموده است؛ «انی لا اعلم اوفی و لا خیراً من اصحابی: منیارانی باوفاتر و بهتر از اصحاب خود سراغ ندارم.»
ایشان در بیانی در رابطه با گریه بر جدّ بزرگوارشان میفرمایند: «هر کس در مجلس جدّ غریبم حسین (ع) بعد از گریه بر مصائب او برای من و نزدیک شدن فرجم دعا کند، من هم برای او دعا میکنم.»
عمق فاجعه کربلا در زیارتنامه ناحیه مقدسهوقتی زیارت ناحیه مقدسه را میخوانیم، میبینیم که هیچ زیارتی مثل این زیارت نامه عمق فاجعه کربلا را بیان نکرده؛ زیارت نامهای که در عین مرثیه بودن و سوزناکی اش، مسؤولیت آفرین و حرکتساز است.
سرآغازش با سلام است؛ سلام بر ۲۳ تن از انبیای الهی (ع) و چهارتن از اصحاب کساء و اعتراف به مقامات و فضایل آنان؛ و سلام میکند به سید الشهدا، آن هم به شکل جزئی؛ چنانچه بر خلاف زیارتهای دیگر که به طور کلی به امام حسین (ع) سلام میکنند، در این زیارتنامه گاهی با ذکر نام و فضائل و عملکرد حضرت و گاهی بر تک تک اعضای ایشان بیان شده است.
ـ سلام بر اعضا و مصیبت جانسوز آنها: «السلام علی الشیب الخضیب: سلام بر محاسن به خون خضاب شده».
ـ «السلام علی الخدّ التریب: سلام بر گونة خاکآلود».
ـ «السلام علی الثغر المقروع بالقضیب: سلام بر لبی که با نی زده شد».
ـ «السلام علی الرأس المرفوع: سلام بر سری که بالای نیزه شد».
ـ «السلام علی الاجساد العاریه فی الفلوات: سلام بر اجسادی که برهنه در بیابان رها شد».
سلام بر اصحاب و یاران باوفاقسمتی از این سلامهای حضرت یاران و اصحاب سید الشهداء را دربر میگیرد؛ اصحابی که امام حسین (ع) درباره شان فرموده است؛ «انی لا اعلم اوفی و لا خیراً من اصحابی: من یارانی باوفاتر و بهتر از اصحاب خود سراغ ندارم.» یارانی که امام زمان (ع) به بیان و توصیف ویژگیهای آنان در این زیارتنامه پرداخته تا برای ما یادآوری شود که چه ویژگی در این یاران باوفا باعث عاقبت به خیریشان شده است؛ کسانی که با تمام جان و توانشان پای امام و مولایشان ایستادند.
ـ «السلام علی النفوس المصطلمات: سلام بر بدنهای به زنجیر کشیده شده».
ـ «السلام علی الارواح المختلسات: سلام بر روحهای به پنهانی برده شده».
ـ «السلام علی الاجساد العاریات: سلام بر پیکرهای عریان».
ـ «السلام علی الجسوم الشاحبات: سلام بر جسمهای نحیف و رنگ باخته».
ـ «السلام علی الابدان السلیبه: سلام بر بدنهای جامه ربوده».
ـ «السلام علی المجدلین فی الفلوات: سلام بر جنگاوران بیابان».
ـ «السلام علی النازحین عن الاوطان: سلام بر دورافتادگان از وطن».
وقتی گمراهان در ضلالت خود غرق شدندامام زمان (ع) به علل و عواملی که منجر به قیام سید الشهدا شده اشاره میکند؛
«حتی اذا الجور مَد باعَهُ، واسفر الظلمُ قِناعه و دَعَا الغی اَتباعه، و انت فی حرم جدک قاطن و للظالمین مباین…: تا آنگاه که ظلم و بیداد دست از آستین بیرون آورد و با سلاح به میدان آمد و گمراهان در ضلالت خود غرق شدند؛ در حالی که تو در حرم جدت ساکن، و از ستمگران دوری گزیده بودی، در خانه و محراب به سر برده، از امیال و شهوات بر کنار و با قلب و زبان به مقدار توان زشتی را زشت میشمردی.»
هر کس در مجلس جدّ غریبم حسین (ع) بعد از گریه بر مصائب او برای من و نزدیک شدن فرجم دعا کند، من هم برای او دعا میکنم
«ثم اقتضاکَ العِلْم للانکار، و لِزَمکَ ان تجاهد الفجار، فَسِرْتَ فی اولادک و اهالیکَ و شیعتک و موالیک…: آنگاه که موقعیت مقتضی گردید، پرچم مخالفت برداشتی و با مخالفان کارزار کردی، با فرزندان و خاندان و پیروان و دوستان به راه افتادی و با حکمت و پند و اندرزهای نیکو به سوی خداوند خواندی، و به بر پا داشتن حدود و فرمانبری از معبود امر نمودی و از پلیدی و سرکشی بازداشتی و با ظلم و ستم مقابله کردی.»
باید فاتحه اسلام را خواندحضرت در بیانی اوضاع را به گونهای توصیف میکنند که در زمانهای که این فرد (یزید) بخواهد سر کار آمده و حکومت داشته باشد، در این شرایط باید فاتحه اسلام را خواند. او بر خلاف پدرش معاویه، چهره نفاق گونه مخالفت با اسلام و ظلم بر جامعه را در طی کرده به طوری که علناً بر آداب اسلامی هتک حرمت کرده و به حدود مردم تعدّی میکند؛ و با ترسیم چنین شرایطی قیام علیه او را الزامی میداند.
به طوری که داریم مسعودی، تاریخ نگار معروف اهل سنت مینویسد؛ سیره یزید همان سیره فرعون و فرعونیان است حتی گاهی بدتر و ظالمانهتر چنانچه فرعون در میان مردم عادلانهتر از یزید رفتار میکرد.
امام حسین (ع) در مسیر مکه در کربلا بارها به این نکته اشاره کردند که تا زمان قبل از یزید؛ گناه، شرابخواری، فساد و اعمال منافی با عفت به شکل مخفیانه انجام میشد، اما با آمدن یزید این رفتارها باز به شکل جاهلیت برگشت و علناً از انجام این رفتارها باکی وجود نداشت.
توصیفاتی که سیلاب اشکها را روان میکنددر قسمتی از این زیارت به توصیف صحنههای کربلا پرداخته میشود؛ توصیفی که با شنیدن آن اشک و غم و اندوه را بر دلها مینشاند؛ «و الشمر جالس علی صدرک، و مولغٌ سیفه علی نحرک، قابض علی شیبک بیده، ذابح لکِ بمُهَندِهِ: در حالی که شمر بر روی سینهات نشسته و شمشیرش را بر گودی زیر گلوی تو فرو برده و محاسنت را با دستش گرفته بود، سرت را با شمشیر خود برید!»
با کشتنت اسلام را کشتندحضرت حجت، بازتاب این جنایات را مساوی با کشتن اسلام معرفی میکنند: «وای بر سرکشان گنهکار! به کشتنت اسلام را کشتند و نماز و روزه را بیهوده و مهمل گذاشتند. سنتها و احکام را شکستند و پایههای ایمان را نابود کردند. آیات قرآن را تحریف و در فساد و دشمنی سخت تلاش نمودند… کتاب خدا رها شد و به حق خیانت گردید.»
«وفقد بفقدک التکبیر والتهلیلُ والتحریم والتحلیلُ والتنزیل والتأویلُ وظهر بعدک التغییر والتبدیلُ والالحاد والتعطیلُ والاهواء والاضالیلُ والفتن والاباطیل: با رفتن تو، الله اکبر، لااله الاالله، حرام و حلال، تنزیل و تأویل از میان رفت. پس از تو تغییر، تبدیل، بی دینی، کفر، خواهشهای نفسانی، گمراهیها، آشوبها، بیهودگیها و باطلها آشکار شد.»
منبع: تبیان
