در دهه اخیر، پلتفرم اینستاگرام از یک شبکه اجتماعی اشتراکگذاری تصویر به یکی از قدرتمندترین بسترهای خردهفروشی در ایران تبدیل شده است. جذابیت بصری، سهولت دسترسی و حضور فعال میلیونها کاربر ایرانی، این فضا را به اولین انتخاب برای راهاندازی کسبوکارهای خرد و خانگی بدل کرده است.
با این حال، با رشد کسبوکار و افزایش حجم تراکنشها، فروشندگان با واقعیتی تلخ مواجه میشوند: مدیریت سنتی دایرکتها و فرآیند فروش دستی، نه تنها مقیاسپذیر نیست، بلکه بستری حاصلخیز برای کلاهبرداریهای مالی و فرسودگی شغلی ایجاد کرده است.
مدل فروش در اینستاگرام بر پایه تجارت مکالمهمحور بنا شده است. در آغاز راه، زمانی که تعداد سفارشها محدود است، این ارتباط مستقیم میان فروشنده و خریدار ارزشمند تلقی میشود و حس اعتماد را تقویت میکند.
اما با افزایش تقاضا، همین نقطه قوت به دردسر کسبوکار تبدیل میشود. یک فروشنده برای نهایی کردن هر تراکنش، به طور میانگین نیازمند تبادل ۵ تا ۱۰ پیام است. این پیامها شامل استعلام قیمت، موجودی، رنگبندی، سایز، شماره کارت و در نهایت دریافت تصویر فیش واریزی است.
زمانی که حجم سفارشها افزایش مییابد، دایرکت به مکانی پر از پیامهای بیپاسخ تبدیل میشود. مشتریانی که پاسخ خود را با تأخیر دریافت میکنند، اغلب از خرید منصرف شده یا به سراغ رقیبی میروند که پاسخگویی سریعتری دارد.
اصطکاک در فرآیند خرید دایرکتی بسیار بالاست. مشتری باید از محیط اینستاگرام خارج شود، وارد اپلیکیشن بانکی شود، عملیات انتقال وجه را انجام دهد، اسکرینشات بگیرد و دوباره به دایرکت بازگردد. هر یک از این مراحل، ریزش مشتری را به همراه دارد.
پاسخگویی ۲۴ ساعته و درگیری با چتهای تکراری دایرکت، منجر به فرسودگی شغلی و کاهش کیفیت کار شده میشود. این چرخه معیوب با اتلاف انرژی در کارهای اجرایی ساده، مانع تمرکز بر توسعه و رشد کسب و کار میشود.
همچنین مدیریت سنتی حسابها در دایرکت به دلیل تعدد تراکنشها، تفاوت نام واریزکنندگان با پروفایلها و خطای انسانی در ثبت آدرس، منجر به مغایرتهای مالی و گم شدن سفارشها میشود که هزینههای سربار زیادی را به کسبوکار تحمیل میکند.
خطرناکترین پیامد فروش دستی و کارتبهکارت، آسیبپذیری در برابر کلاهبرداریهای جدید است. ابزارهای رسیدساز جعلی که به صورت رباتهای تلگرامی یا اپلیکیشنهای موبایلی در دسترس کلاهبرداران قرار دارند، قادرند در کسری از ثانیه تصویری دقیقاً مشابه با رسیدهای بانکی معتبر (مانند آپ و موبایلبانکها) تولید کنند.
در این رسیدهای جعلی، تمام جزئیات از جمله نام پذیرنده، شماره کارت مقصد، تاریخ و ساعت دقیق، مبلغ سفارش و حتی شماره پیگیری به صورت پویا و باورپذیر درج میشود. تکنولوژی به کار رفته در این ابزارها به قدری پیشرفت کرده است که تشخیص آن در صفحه کوچک موبایل و در شرایطی که فروشنده تحت فشار زمان است، تقریباً غیرممکن میباشد.
|
ویژگی |
فیشینگ (Phishing) |
فیش فیک (Fake Receipt) |
|
هدف حمله |
خریدار (مشتری) |
فروشنده (صاحب کسبوکار) |
|
مکانیزم |
سرقت اطلاعات کارت بانکی و رمز پویا |
جعل سند پرداخت بدون انجام تراکنش |
|
بستر وقوع |
صفحات پرداخت جعلی (لینکهای آلوده) |
دایرکت اینستاگرام، تلگرام، واتساپ |
|
نتیجه |
خالی شدن حساب بانکی خریدار |
سرقت کالا و ضرر مالی فروشنده |
|
راه مقابله |
بررسی آدرس درگاه (shaparak.ir) |
استفاده از درگاه پرداخت بانکی و چک کردن موجودی |
کلاهبردارها دقیقاً روی عجله شما حساب میکنند. با جملاتی مانند الان واریز کردم ولی پیامکش نمیآید یا پیک دم در است، شما را در منگنه میگذارند تا قبل از چک کردن حساب، کالا را ارسال کنید.
وقتی سرتان شلوغ است، نه فرصت رفتن به بانک را دارید و نه میتوانید به سیستم پیامکی که گاهی با تأخیر میرسد اعتماد کنید. در این شرایط، یک عکس فیش فیک کافی است تا بدون اینکه پولی جابجا شده باشد، کالا را از دست بدهید.
درست است که با چک کردن فونت یا تاریخ میشود فیش فیک را شناخت، اما وسط شلوغی یک حراجی که صدها نفر همزمان پیام میدهند، واقعاً فرصتی برای این کارها نیست.
اصلاً منطقی نیست توقع داشته باشیم ادمین مثل یک کارآگاه تکتک جزئیات تصویر را زیر و رو کند. اصل مطلب این است: راه حل واقعی، وسواس به خرج دادن آدمها نیست؛ باید زیرساخت دریافت وجه را عوض کرد.
همهی ما به یک ادمین حرفهای و تمام وقت نیاز داریم. داشتن سایت مثل این است که یک کارمند همهفنحریف استخدام کنید که نه خسته میشود و نه اشتباه میکند. از انتخاب رنگ و سایز گرفته تا گرفتن آدرس و پرداخت، همه چیز درددسترس مشتری است.
مهمتر از همه، تا بانک تأییدیه ندهد، سفارش ثبت نمیشود و موجودی انبار هم لحظهای بهروز میشود. این یعنی کلاهبرداری با فیش جعلی عملاً غیرممکن میشود، چون دیگر تأیید پرداخت دست آدم نیست که بخواهد اشتباه کند.
بسیاری از فروشندگان به دلیل ترس از پیچیدگیهای فنی طراحی سایت، از انجام این گذار حیاتی خودداری میکنند. که برای این مشکل پلتفرمهای سایت ساز مانند سی فایو قواعد بازی را تغییر دادهاند. سی فایو یک سایتساز و فروشگاهساز است که با هدف حذف دغدغههای فنی کاربران توسعه یافته است.
تجربه نشان داده است که مشتریان آمادگی کامل برای خرید از طریق سایت را دارند. مشتریان ترجیح میدهند بدون معطلی قیمت را ببینند و خرید کنند.
سی فایو با ارائه نسخه اپلیکیشن مدیریت، به فروشندگان امکان میدهد تا همانند اینستاگرام، با گوشی موبایل خود محصولات جدید را اضافه کنند و سفارشها را مدیریت کنند. همچنین با استفاده از سایت ساز سیفایو امکان وارد کردن محصولات از پیج اینستاگرام، سایت دیجی کالا و از طریق اکسل وجود دارد.
اصرار بر روشهای سنتی در دنیایی که به سمت اتوماسیون میرود، نتیجهای جز خستگی و زیان مالی ندارد. فیشهای فیک و واریزیهای نامنظم، تنها نوک کوه یخ مشکلاتی هستند که با نداشتن سایت تجربه میکنید.
وبسایت به شما میگوید کدام محصول بیشترین بازدید را داشته، مشتریان شما از کدام شهرها هستند و در چه ساعاتی خرید میکنند. این اطلاعات نقشه راه رشد کسبوکار است. با انتقال فروش به سایت، شما از یک فروشنده خسته در دایرکت به مدیر یک کسبوکار آنلاین ارتقاء مییابید.