آرمان - بسیار مطرح میشود که با توجه به شرایط جامعه شاهد شکاف گسترده میان مردم و مسئولان هستیم که باید برای پر کردن این شکاف و بازگرداندن اعتماد عمومی تلاش مضاعفی صورت گیرد. لذا مهمترین مساله شفافیت است و دولت باید با صداقت و شفافیت با مردم سخن بگوید. هرچند وقت سخن گفتن نیز تمام شده و مردم فقط اقدامات عملی مسئولان را رصد میکنند. باورهای اجتماعی یکی از سرمایههای بزرگ کشور است که روزبهروز در حال از دست رفتن است و نه فقط دولت بلکه کل نظام بااین موضوع مواجه است. دلیل تحلیل رفتن باورهای اجتماعی نیز بهخاطر عدم ثبات است و اینکه جامعه هر روز با مسائل جدیدی روبهروست. از طرف دیگر یکی دیگر از مهمترین مشکلات فعلی جامعه بحث اقتصاد و معیشت مردم است که در شرایط فعلی به سختی و دشواری میگذرد و مردم از آن بسیار گلایهمندند. این در حالی است که در این شرایط سخت مشاهده میشود که افراد مختلفی به جرم اختلاس و کلاهبرداری محاکمه میشوند و مردم با دیدن این افراد اعتماد خود را بیش از پیش از دست داده و این اعتماد جای خود را به شک و تردید میدهد. مردم دیگر تفاوتی میان دولت و حکومت قائل نیستند و همه را یکسان میبینند؛ لذا بهنظر میرسد با اینکه دیر هم شده، اما هنوز هم وقت هست که در کل همه مسئولان تصمیم بگیرند و واقعیتها را با مردم در میان بگذارند. در برخی جاها لازم است که از مردم نظرخواهی شود و هیچ اشکال ندارد که بعضی از چیزها را در جامعه به همهپرسی بگذاریم. آقای روحانی نیز از ابتدا قول داده بودکه این مساله را اجرایی کند. کما اینکه مراجعه به آرای عمومی و همهپرسی در قانون اساسی کشورمان نیز دیده شده تا برخی از مسائل مهمی که تصمیمگیری درباره آنها تغییر و تحولات زیادی در زندگی مردم ایجاد میکند توسط خود مردم تعیین تکلیف شود. این رویکرد میتواند موجبات افزایش اعتماد و اطمینان جامعه را فراهم آورد و سرمایه بزرگی را که از ابتدای انقلاب وجود داشت و به مرور زمان کم شد و آسیب دید، ترمیم کند. البته این ترمیم نیز جز با شفافیت و واگذاری مسائل مهم به آرای عمومی راه دیگری ندارد. رئیسجمهور اخیرا در دیدار با فعالان سیاسی به موضوع عدم اختیار خود در برخی حوزهها و مسائل اشاره کرده بود. باید اذعان داشت آقای روحانی بعضا این مساله را عنوان میکند و برای پاسخگویی به انتقادات در دوره اول و اوایل دوره دوم خود نیز به بیان این مساله پرداخته بود، اما آنچه مسلم است وی نگفته که چه راهحلی برای خروج از مشکلات کشور باید ارائه شود. به هر صورت باید مسائل روشن و مشخص شود چرا که با آزادی رسانهها و اطلاعات و هجمههای بیرونی اطلاعات پنهان نخواهد ماند. شفافیت اینجا میتواند بسیاری از حقایق را روشن کند. هیچ اشکالی هم ندارد که انسان به اشتباهات خود اعتراف کرده و حتی عذرخواهی کند. همانطور که گفته شد مسائل مهم مثل نحوه و کیفیت تعامل با دنیا و مسائل داخلی را میتوان از راه رفراندوم به رأی مردم گذاشت تا شرایط بهتری بر کشور حاکم شود. گرچه رفراندوم هم همه مشکلات کشور را حل نمیکند، اما حداقل نتیجه آن این است که مردم میگویند که ما خودمان رأی دادیم و هر اتفاقی که رخ دهد حاصل نظر خودمان است. اطمینان مردم به دولت و نظام هر چه بیشتر موجب احیای اعتماد عمومی و امید به آیندهای بهتر خواهد بود. زمانی که این اعتماد حاصل شود مردم نیز مثل ابتدای انقلاب با وحدت کامل پشت مسئولان و مجموعه حکومت خواهند ایستاد و شاهد وحدت مردم و حکومت نیز خواهیم بود.