هنر غولهای نقاشی و گلهای آفتابگردان
به گزارش آرمان ملی آنلاین در نشستی که روز 22 خرداد در موزه هنرهای معاصر با حضور خبرنگاران و مدیران موزه برگزار شد، رئیس موزه هنرهای معاصر، عباد رضا اسلامی گفت: «از انتشار این خبر قدردانی میکنم که شاید بستری برای دقت بیشتر ما را فراهم کرد. موزه هنرهای معاصر تهران بر اساس خانه ایرانی، باغ ایرانی و معماری نوین و مدرن با الهام از بادگیرهای مناطق کویری طراحی شده و بنابراین فضاهای اندرونی و بیرونی در آن وجود دارد و باغچههای مختلف برای آن طراحی شده که هرکدام پوشش گیاهی خود را داشته است.
بعضی از این باغچهها عمیق هستند و درختچهها و گلهایی که در مناطق عمیقتر امکان رشد دارند در آنها کاشته شده است، اما در بخشهایی که عمق کمتری دارند از گیاهان بوتهای استفاده شده است. البته آنچه در فضای مجازی منتشر شد بخشی از واقعیت بود و اگر به شکل بهتری منتشر میشد چنین واکنشهایی را در بر نداشت. با این حال برای من به عنوان کسی که در این زمینه پاسخگو هستم بسیار رضایتبخش است که جامعه اینقدر به موزه حساس است و این یک سرمایه گرانقدر برای ماست. از مدتها پیش برنامهریزیهایی برای فضای سبز موزه صورت گرفته بود و یک آلبوم از فضای باغ مجسمه و ارتباط حجمها با محیط زیست تهیه شده بود. در آینده نیز اقدامات مناسبی در این زمینه انجام خواهد شد.»
وقتی از دالانهای مارپیچی موزه در آن بنای مینی مالیستی میگذریم از پنجرهها که به محوطه بیرونی موزه مشرف است؛ کارشناس موزه، امیر راد در حالی که داشت درباره فلسفه نمایشگاههای «ردپا- درنگی بر مراوده هنرمند و جهان پیرامون» و «هایپررئالیسم: از تصویر تا واقعیت» توضیح میداد به شوخی به پنجره و محوطه بیرونی نمایشگاه اشاره کرد و گفت: «ببینید اینجا هم آفتابگردان کاشتهایم... بساط تخمه و آجیل...» آفتابگردانها شاهکار خلقت هستند خود الهام بخش ونگوک و نقاشان دیگر بنابراین این گلهای الهام بخش در قاب پنجرههای موزه خود تابلوی بینظیر خواهد بود اما نحوه آبیاری و نگهداری دیوارها پیهای موزه باید کارشناسانه و دقیق شود.
راد بیان داشت: «از گالری ۱ تا ۶ به نمایشگاه ردپا اختصاص دارد و گالریهای ۷ تا ۹ میزبان نمایشگاه هایپررئالیسم هستند و هر دو نمایشگاه بهصورت کیوریتوریال شکل گرفته است. نمایشگاه اول توسط گروه پژوهش موزه و نمایشگاه دوم توسط جمال عربزاده کیوریت شده است. در نمایشگاه ردپا آثار فاخری از هنرمندان ایرانی و خارجی گنجینه به نمایش درآمده و همچنین چند اثر نیومدیا از خارج گنجینه در این مجموعه دیده میشود. در این میان ۲۳ اثر برای نخستین بار به نمایش گذاشته شده است که قبلا در کتابها تصویر آنها وجود داشت اما نمایش عمومی نداشتهاند و سایر آثار هم، مدت زیادی از نمایش آنها گذشته بود.»نمایشگاه رد پا با جملهای از فیلم «سنگینی رویاها» ورنر هرتزوگ شروع میشود. «البته اینجا، پر از رنج است. همان رنجی که تمام اطرافمان را فرا گرفته است. درختان اینجا در رنج هستند پرندگان هم در رنج هستند و...»
نمایشگاه ردپا آثاری از قرن نوزدهم تا دوران معاصر را در بر دارد بیشتر نحوه مواجهه انسان با جهان پیرامونش مهم است. هنرمندانی که با ابزارهای متفاوت به مکاشفه و ارتباط با جهان اطراف میپردازند و درونیاتشان را هم در قالب تصویر درآوردهاند. تابلوی قلم موهای «جیم داین» هنرمند پاپ آمریکایی را در آغاز میبینیم. پاپ آرت هنری بود که درمقابل اکپرسیونیسم سر بر داشت... جیم داین در آثارش از عناصر متداول، اشیا حاضر آماده، تکههای لباس، لگن دست شویی، دوش حمام و ابزار دمدستی استفاده میکرد. اینجا تصویر قلم موها را میبینیم. بعد میرسیم به چند اثر زیبای امپرسیونیستی و پست امپرسیونیستی کارهایی از کامی پیسارو ویا پل گوگن. بعد سه اثر از اتو پینه هنرمند آلمانی که به موزه اهدا شده است.
برخی از آثار اتو پینه در اسفند ۱۳۹۳ و فروردین 1394در موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش گذاشته شد. برخی از آثار اتوپینه الهام گرفته از معماری ایرانی است. اتوپینه علاقهمند به برگزاری آثارش در تهران بود ولی هفت ماه قبل از رونمایی آثارش در تهران، درگذشت... مجسمههای جاکومتی هم هستند و حجم فلزی از مش اسماعیل که در فضای موزه قرار گرفتهاند. یک اثر زیبا از پروانه اعتمادی در نمایشگاه هست او نقاش تجربهگراست در هر دهه از عمرش سمت و سو و تکنیکهای تازهای را امتحان کرده است. او در جایی گفت: «آرت یعنی از هیچی چیزی ساختن. به طبیعت چیزی اضافه میکنم که از آن قویتر باشد و بماند. ما هنرمندان دستمان را در نجاست میزنیم و از آن طلا درمیآوریم.» بهمن کیارستمی مستندی از کارهای او ساخته که گویا کار آسانی نبوده است. او شاگرد بهمن محصص بود. میگویند که جلال آل احمد وقتی او یک دانشآموز بود؛ کشفش کرد و او را به بهمن محصص معرفی کرد و او شاگرد محصص شد. از او که بگذریم کاری از پرویز کلانتری را میبینم و تنه درختان عظیم سهراب سپهری...
شهروز نظری نویسنده و منتقد هنری درباره نقاشیهای سهراب سپهری مینویسد: «او در آخرین دوران کاریاش به تکنیکی از بافتگذاری (texture) دست یافت که تا به امروز برای بسیاری از هنرمندان دست نیافتنی به نظر میرسد. درختهای او نتیجه پرهیزش از رنگگذاری با قلم مو هستند.» جالب است همانطور که شعر سهراب سر زبانهاست و مردم آن را دوست دارند نقاشیهایش هم بسیار گرانقیمت هستند... هنوز در سالنها میچرخیم و به هایپر رئالیسم نرسیدهایم.کار زیبایی از احمد نادعلیان را میبینیم چاپ ماهیها با مهرهای سنگی بزرگ بر روی شنها... حالا وارد نمایشگاه دوم شدهایم. «هایپر رئالیسم: از تصویر تا واقعیت» با نمایش 32 اثر از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، (نمایش 10 اثر برای اولین بار) در حال برگزاری است.
این نمایشگاه که به مروری بر آثار پست مدرن اختصاص دارد تلاشی در راستای رویکرد موزه هنرهای معاصر تهران برای بازنمایش آثار گنجینه در قالبی پژوهشی است. دنیای پر زرق و برق ماشینها، بوکسرها در حال مسابقه... نقاشانی که با تکیه بر تکنیکهای مدرن و تازه میتازند. این مجموعه در برگیرنده آثاری است که از دهههای ۶۰ و ۷۰میلادی به بعد خلق شدهاند و هنرمندان در این آثار به امور روزمره، فرهنگ عامه، هویت و... توجه دارند. در معرفی نمایشگاه آمده بود که: «اگرچه نگاه به آثار هایپر رئالیستی تنها به تکنیک بسیار قوی این هنرمندان تقلیل یافته است اما این نمایشگاه سعی دارد فضایی ایجاد کند تا جنبههای مفهومی این آثار بیشتر مورد توجه قرار گیرد.» ریچارد مک لین، جان سالت، دان ادی، ریچارد استس، رالف گوئینگز، مایک گورمن، چاک کلوز، هوارد کانوویتز، رابرت کاتینگهام، مالکوم مورلی، دوان هانسون و ژان سابیسکی هنرمندانی هستند که آثار آنها با نمایشگاهگردانی جمال عربزاده در معرض دید علاقهمندان قرار گرفته است.
در بیانیه این نمایش آمده است: «هنر هایپررئالیستی در سالهای ابتدای دهه ۷۰ میلادی ظهور یافت و اگرچه به عنوان یک جنبش تمام عیار شناخته نشد اما به صورت یک گرایش متمایز ظهوری آشکار داشت. رجوع وسواس گونه به تکنیک و عدم نمایش فردیت هنرمند در نقاشی که مورد نقد نگاه مدرنیستی بود، به ویژگی خاص هنر هایپررئالیستی بدل شد. نمایش دقیق جزئیات در آثار هنرمندان هایپرئالیست نه تنها خاستگاه تصویر را نشانه رفته است، بلکه سؤالاتی جدی در مورد مرز میان بازنمایی و واقعیت دیداری مطرح میسازد. این موارد ضرورت تأمل و بازبینی آثار این هنرمندان را با نگاهی متفاوت برای فهم عمیقتر این گرایش هنری آشکار میسازد.» این دو نمایشگاه تا چهارم تیرماه ادامه دارد.
