نتایج سفر مورا به ایران

جلال خوش چهره کارشناس سیاست خارجی

سفر انريکه مورا به تهران جلوه‌اي عيني از آخرين زحمات، جهت کمک به روند احياي برجام در چارچوب مذاکرات اتمي وين است. يکي از اصلي‌ترين طرف‌هايي که سعي داشت توافق اتمي جديدي ميان ايران و غرب در قالب مذاکرات وين صورت گيرد، اروپايي‌ها بودند. اگرچه معمولا اروپايي‌ها از نگاه تهران، طرف‌هاي درجه سه بوده‌اند (آمريکا، و روسيه و چين، درجه اول و دوم بوده‌اند) با اين حال، حجم مبادلات تجاري ايران با اروپا بيشتر از ديگر طرف‌هاي برجامي بوده است. از اين منظر، اروپايي‌ها در تلاش هستند تا به عنوان يکي از طرف‌هايي که از سال 2003 در قالب تروئيکاي اروپايي وارد گفت‌وگو‌هاي هسته‌اي با ايران شده بودند و در ادامه، در بحث انعقاد برجام در سال 2015 ايفاي نقش داشتند و متعاقبا پس از خروج دولت ترامپ از برجام در سال 2018، تلاش‌هايي را انجام دادند تا ايران را در دايره تعهدات برجامي نگه دارند و پس از روي کار آمدن دولت بايدن نيز فعالانه به دنبال احياي برجام بوده و همواره نگران اين موضوع بوده‌اند که از چه از نظر پرستيژ و اعتبار سياسي‌شان و چه از منظرِ منافع اقتصادي قابل توجهي که از روند احياي برجام مي‌توانند ببرند، اين مذاکرات به نتيجه نرسد. از اين جهت، تلاشي که انريکه مورا انجام مي‌دهد و قرار است عملا نمودي عيني از آخرين تلاش‌هاي اروپا جهت حفظ برجام و اعتبار اروپا و ايجاد بستري براي کشور‌هاي اروپايي در بحبوحه جنگ اوکراين است تا بتوانند مساله برجام را به يک سرانجام برسانند و به طور خاص برخي امکانات و ظرفيت‌هايي را که ايران مي‌تواند در بحبوحه بحران مذکور به غرب ارائه کند، فعال سازد. در رابطه با اين موضوع که اروپايي‌ها گفته‌اند که به دنبال ارائه يک راه حل ميانه در معادله اتمي ايران هستند، بايد گفت که ما هنوز نمي‌دانيم اين راه حل چيست. اگرچه، گمانه‌زني‌هاي مختلفي در مورد خارج شدن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامي از فهرست سازمان‌هاي تروريستي آمريکا و يا بخشي از تحريم‌هاي مرتبط با اين نهاد نظامي ايراني به گوش رسيده است. با اين همه، در مورد اينکه تهران در شرايط کنوني تا چه ميزان براي راه حل مياني ارائه شده از سوي اروپا آمادگي دارد، بايد بگويم که اين موضوع تا حد زيادي بستگي به اين مساله دارد که ايران خواهد ديد، اساسا منافعي که از اين پيشنهاد مي‌برد به چه نحوي است. اگرچه به اعتقاد من، انجام توافق به نفع موقعيت اقتصادي ايران است و نبايد پرونده اتمي را به بحران اوکراين گره زد. با اين حال، از چشم اندازي کلي، من اميد چنداني به ثمر رسيدن مذاکرات انريکه مورا در تهران ندارم به ويژه اينکه ايران پيش از انتشار خبر اين سفر، اکراه خود را از انجام شدن آن اعلام کرده بود. با اين حال، انريکه مورا در سفري که احتمالا سه الي چهار روز نيز به طول خواهد انجاميد، به ايران مي‌آيد تا آخرين چانه زني‌هاي هسته‌اي را انجام دهد. اگر مذاکرات وي در تهران به نتيجه هم نرسد، به نظر من روند مذاکرات ايران و غرب، دچار نوعي حالت تعليق خواهد شد و بايد صبر کرد و ديد که در روز‌ها و ماه‌هاي آينده، چه شرايط جديدي پيش خواهد آمد تا ايران و ديگر طرف‌هاي برجامي بار ديگر در مسير مذاکره و تعامل قرار گيرند.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه