اولویت مرزی پاکستان ایران نیست

آرمان - اولویت امنیتی پاکستان در مرزهایش بیش از ایران با هند و افغانستان است. از این رو نیرویی در منطقه مرزی با ایران ندارد که به کنترل مرز دوکشور بپردازد. در خیلی از مناطق این خلأ امنیتی وجود دارد بدین معنا که ارتش و نیروهای امنیتی پاکستان عمدتا در خط حائل کشمیر و تورخم در منطقه افغانستان مستقر هستند چرا که از ناحیه ایران هیچ گونه خطری را احساس نمی‌کنند. از این جهت چون خلأ قدرت در منطقه بلوچستان پاکستان وجود دارد به شکل طبیعی گروه‌های مخالف ایران فرصت انجام هرگونه عملیاتی را پیدا می‌کنند. البته باور موجود این است که در این قضیه به نوعی پاکستانی‌ها مقصر هستند و انتظاراست پاکستان بتواند مرزها را کنترل کند،اما به‌نظر می‌رسد که این انتظار تمام حقیقت ماجرا نیست. به‌ویژه اگر خبر حمله به پایگاه‌های تروریست‌ها در داخل ایران درست بوده باشد نشان می‌دهد که یکسری مشکلات در داخل کشور وجود دارد و بسترهایی هست که اینها می‌توانند به این قضایا وارد شوند. از این‌رو باید نسبت به مشکلات و بسترهایی که در مناطق شرقی ایران وجود دارد نگاه واقع بینانه‌تری داشته باشیم. فقر، بیکاری و آنچه که در منطقه می‌گذرد واقعیتی انکار ناپذیر است و هیچکدام از شاخص‌های توسعه در شرق ایران که از خراسان جنوبی شروع شده و بخش‌هایی از کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان را در برمی‌گیرد در آنجا عملیاتی نشده است. لذا ایران می‌تواند حداقل در داخل؛ بسترهای ورود و حضور تروریست‌ها را در این مناطق از بین ببرد. نکته دیگر اینکه نباید از زبان تهدید استفاده شود و بیشتر دنبال دیپلماسی فعال‌تری باشیم که با استفاده از آن بشود میان دولت حزبی پاکستان و بخشی از ارتش که ممکن است انگیزه یا وابستگی‌هایی به منابع خارجی داشته باشند تفاوت قائل شویم. اگر نگوییم پاکستان حمایتی از این گروه‌ها صورت می‌دهد، اما حداقل از عملیات‌های گروه‌های تروریستی و پنهان شدن آنها در خاک خود چشم پوشی می‌کند. بر این اساس باید مقداری جدی روی این مساله فکر کنیم. از طرف دیگر پاکستان در ایالت بلوچستان خود مشکل دارد و حتی اگر بخواهد انگیزه، اراده و توان لازم را ندارد؛ به لحاظ نیروی انسانی یا به لحاظ مادی هزینه زیادی را تحمل کند. مشکل پاکستانی‌ها با هند و افغانستان است، اما این تحلیل وجود دارد که این گروه‌های رادیکال از ناحیه کشورهای عربی و یا غربی مورد حمایت قرار می‌گیرند. البته این تحلیل تا حدی درست است چرا که هر گروهی که علیه کشوری سلاح به دست می‌گیرد به امکانات مادی و تقویتی از منبعی مشخص نیاز دارد. لذا با توجه به تضاد و رقابتی که میان ایران باعربستان و امارات متحده عربی وجود دارد بعید نیست که این حمایت از ناحیه این گروه‌ها مدنظر قرار گیرد. اما در هر حال آنچه تعیین کننده است سیاست‌هایی است که ایران و پاکستان می‌توانند در مرزهای خود اعمال کنند و نوعی همکاری مثبت داشته باشند تا به نحوی اوضاع را تحت کنترل در بیاورند. حقیقت این است که مرزها طولانی و آسیب‌پذیر است و امکان عبور و مرور از مناطق مختلف وجود دارد و تدابیر ایران نیز از قبیل ساختن برجک‌ها، دیوار حائل و کانال کشی تا کنون پاسخ لازم را نداده است.