۳ دلیل برای رد یک استیضاح

آرمان - طرح استیضاح وزیر امورخارجه را در 3 مبحث می‌توان بررسی کرد؛ قانونی، اخلاقی و تجربی. باید اذعان کرد در مبحث قانونی، کشور دارای قانون اساسی و قوانین پایین دستی از جمله آیین‌نامه‌ داخلی مجلس است و بر همین اساس نمایندگان می‌توانند از وزرا سوال کرده، آنها را استیضاح کنند و یا به آنها رأی اعتماد یا عدم اعتماد بدهند. این متن قانون اساسی و آیین نامه داخلی مجلس است که با صلاحدید نمایندگان، در هر زمان که بخواهند می‌توانند به این بخش از وظایف خود عمل کنند. مبحث دوم اخلاق است. باید ارزیابی کرد در شرایطی که یک مسئول در سطح وزیر امورخارجه که در خط مقدم مقابله با تحریم‌های آمریکا و متحدان او قرار دارد و همواره برای رایزنی و گفت‌و‌گو و مذاکره به نقاط مختلف جهان سفر می‌کند، اخلاقی است یا خیر؟ نمایندگان استیضاح کننده باید این نکات را مدنظر داشته باشند و اگر اکنون زمان مناسبی برای استیضاح آقای ظریف نیست، بهتر بود که در یک جلسه غیرعلنی اشکالات، ایرادات و انتقادات خود را با وزیر امورخارجه در میان بگذارند یعنی گره‌ای که با دست باز می‌شود را چرا باید با دندان باز کنند؟ اکنون نباید بهانه به دست دشمن داد و در داخل کشور ایجاد نگرانی و التهاب کرد. ضمن این‌که پیگیری ایرادات به وزیر امورخارجه، در جلسه غیرعلنی هم ممکن است و همین امر می‌تواند در راستای ایفای وظایف نمایندگی باشد. در چنین جلسه‌ای به راحتی می‌توان درباره بحث پولشویی، پیوستن جمهوری اسلامی ایران به FATF و یا همان 11 بند مطرح در استیضاح را مورد پرسش قرار داد و پاسخ درخوری دریافت کرد. در جلسه غیرعلنی مسائل به شکل مبسوط‌‌تر و بهتری مطرح می‌شود و مورد بررسی قرار می‌گیرد و تنش‌های داخلی و خارجی هم پدیدار نمی‌شود. بنابراین می‌توان وزیر امورخارجه را در یک جلسه غیرعلنی مورد سوال قرار داد تا از حاشیه‌سازی برای نظام و کشور پرهیز شود. بحث سوم تجربه است که در این راستا یادآوری خاطره‌ای دور از بحث نیست. در یکی از دوره‌های مجلس شورای اسلامی، 9نماینده از آقای ولایتی که وزیر امورخارجه وقت بود، سوالی مطرح کردند که این موضوع به اطلاع امام(ره) رسید و ایشان به سختی آن نمایندگان را مورد عتاب قرار دادند که چرا در شرایطی که کشور با جنگ مواجه است و دشمن بر کشور می‌تازد، از وزیر خارجه سوال پرسیده شده است؟ یعنی امام درباره زمان سوال و شرایط کشور ایرادی وارد کردند که الان چه وقت سوال است؟ حرکت آن 9نماینده هم غرض ورزانه نبود و تنها قصد روشن شدن برخی مسائل را داشتند که با واکنش امام راحل، از سوال خود منصرف شدند. بیماری که فقط با عمل جراحی بهبود نمی‌یابد، گاهی با دارو یا با رعایت تغذیه و یا پیشگیری هم می‌توان بیماری را درمان کرد. بنابراین در مبحث تجربی و به لحاظ تجارب تاریخی هم می‌توان زمان استیضاح آقای ظریف را نامناسب تشخیص داد و به آن نقدهای جدی وارد کرد. نکته دیگر در رابطه با بحث استیضاح آقای ظریف علاوه بر واکنش برخی از بزرگان و مراجع از جمله آیت‌ا... مکارم شیرازی که نشان دهنده حساسیت‌های ایشان نسبت به اوضاع و احوال کشور و شرایط موجود است، در رابطه با رفتار برخی از نمایندگان است که مورد نقد قرار دارد. معروف است که «هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد» باید پرسید شرایط برای استیضاح وزیر امورخارجه مهیاست یا خیر؟ آیا این عمل عاقلانه، عالمانه و نافعانه هست یا نیست؟ بسیاری معتقدند استیضاح آقای ظریف در شرایط فعلی کمک به منافع ملی نیست. می‌توان به وزیر اشکال گرفت، اما در جلسه‌ای غیرعلنی که بازخوردهای منفی به همراه نداشته باشد. بنابراین مراجع هم احساس خطر و عنوان می‌کنند امثال وزیرامورخارجه مگر با یک دست چند هندوانه می‌توانند بلند کنند؟ یا باید با دشمن در خارج از کشور مقابله و از حقوق کشور و مردم دفاع کرد یا اینکه در داخل با برخی افراد و جریان‌ها گلاویز شود! باید شرایط را سنجید. اما در کل دولت باید ارتباط خود را با نمایندگان مجلس گسترش دهد. جلسات غیرعلنی و کمیسیون‌ها باید بیشتر شود تا نمایندگان بهتر با دولت سخن بگویند و مشکلات و مسائل به درستی تبیین شود. با این حال به نظر می‌رسد برخی از نمایندگان از مسائل کشور اطلاع کافی ندارند و همین مساله باعث بروز برخی سوءتفاهم‌ها و حواشی می‌شود.