صیانت از آثار تاریخی باور می‌خواهد

هنوز برخی از آثار تاریخی و میراثی در اقصی نقاط کشور از سوی مسئولان امر شناسایی نشده است. در این میان با توجه به آثار میراثی و تاریخی باید گفت که قصور در حفظ و نگهداری برخی از آثار مشاهده می‌شود. برای مثال هم اکنون هیچ یک از آثار تاریخی و میراثی کشور در برابر زلزله مقاوم نیست. در حالی که بسیاری از این آثار ارزشمند و هویت ملی در معرض آسیب قرار دارند. از سوی دیگر تورهای گردشگری هم بدون توجه به شناسنامه ملی این مرز و بوم در توسعه گردشگری خارجی فعالیت می‌کنند. با توجه به نوسانات در بازار ارز هر گونه اقدام در توسعه گردشگری داخلی و خارجی می‌تواند تاثیرات مناسب به دنبال داشته باشد.

برخی نهادها به میراث تاریخی آسیب می‌زنند

یک کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری درباره کم و کیف رسیدگی به وضعیت آثار میراثی در پایتخت به خبرنگار «آرمان» می‌گوید: به‌طور کلی به دلیل توجه اغلب مردم به میراث فرهنگی به عنوان سرمایه اجتماعی وضعیت کلی آثار میراث مناسب‌تر از قبل شده است. برای مثال امروزه برخی از خانه‌های قدیمی به عنوان نمایشگاه، کتابخانه، کافه، کتاب فروشی و... کاربرد دارند. سید محمد محیط طباطبایی می‌افزاید: توجه مردم به آثار تاریخی باعث شده تا سطح توقع افراد در جامعه بیش از گذشته باشد. در این شرایط رفتارها با بناهای تاریخی منطبق با شان آن بنا باشد. به گفته او امروزه نه بخش میراثی که در اختیار مردم است، بلکه آثار میراثی در اختیار نهادهای دولتی و عمومی در معرض آسیب هستند. برای مثال از دانشگاه تهران توقع می‌رود تا با آثار میراثی به شکل مناسب رفتار کند. هرچند شاهد برخی رفتارهای نامناسب از سوی برخی نهادها با آثار تاریخی و فرهنگی هستیم. به گفته او برای مثال در خیابان نوفل لوشاتو کوچه لولاگر بناهای تاریخی حفظ شده است. این امر نشان دهنده توجه مردم به آثار میراثی است. این در حالی است که هنوز دستگاه‌ها و نهادها خود را با جریان عمومی در حفظ آثار میراثی وقف نداده‌اند. این کارشناس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درباره قوانین موجود در زمینه صیانت از آثار میراثی می‌گوید:‌ هیچ گونه کم و کاستی در قوانین وجود ندارد. در واقع قانون در ابعاد مختلف وجود دارد، اما باور باید در این باره به وجود بیاد. برای مثال قوانین درباره مجازات‌های قطع کردن درخت وجود دارد، اما هر از گاهی قطعی درختان مشاهده می‌شود. این در حالی است که در برهه‌ای از زمان قانون درباره جلوگیری از قطعی درختان وجود نداشت و درخت نیز در آن دوران قطع نمی‌شد، چون در آن دوران مردم باور داشتند که نباید درخت را قطع کنند. با این تفاسیر باید گفت که این مساله نیازمند اقدامات فرهنگی است تا قانونی.

توسعه گردشگری از طریق بخش خصوصی

رئیس کمیته میراث فرهنگی و گردشگری شورای شهر تهران درباره حفظ آثار میراثی پایتخت به خبرنگار «آرمان» می‌گوید:‌ بر اساس قوانین موجود باید از آثار تاریخی و میراث از طریق رعایت سازه‌ها اقدامات حفاظتی انجام شود. برای مثال در سال‌های قبل برخی از آثار را شهرداری خریداری کرده و اقداماتی عمرانی برای آنها انجام شده است. این در حالی است که برخی از آثار به‌دلیل اینکه ثبت میراثی نشده‌اند، در شرایط مناسبی قرار ندارند. برخی از این اماکن به‌دلیل اینکه صاحبان آنها مشخص نیست، از وضعیت مناسب برخوردار نیستند. حسن خلیل‌آبادی می‌‎افزاید: برخی از آثار نیز از دسترس شهرداری و میراث فرهنگی به دور هستند، البته برخی از ادارات و نهادها همچون بانک سپه، ارتش، پادگان حر و... آثار میراثی را به موزه تبدیل کرده و امکان بازدید برای شهروندان نیز وجود دارد. رئیس کمیته میراث فرهنگی و گردشگری شورای شهر تهران می‌افزاید: برخی از آثار میراثی به عنوان دفتر استفاده می‌شود. در حالی که باید در به‌کارگیری کم و کیف این آثار به عنوان هویت ملی کشور دقت کرد. خلیل آبادی درباره اقدامات انجام شده برای صیانت از آثار تاریخی می‌گوید: مدیریت شهری با کمک سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در اولین اقدام باید ساختمان‌ها و ابنیه‌های ارزشمند از لحاظ تاریخی را شناسایی کند. در گام دوم نیز باید در حفظ و صیانت از ساختمان‌ها شناسایی شده اقدامات مناسب را انجام دهد. البته باید کاربری‌هایی را به مردم داد تا ضمن توزیع اقتصادی از میراث هم نگهداری شود. سومین گام هم شناسایی این آثار به شهروندان تهران و دیگر افراد است. از سوی دیگر باید تمهیدات مناسب برای جذب گردشگر خارجی را فراهم کرد. او درباره تمهیدات انجام شده برای افزایش تورهای تهرانگردی تاکید می‌کند: برای توسعه تورهای تهرانگردی سازمان‌های مختلف فعالیت می‌کنند. برای مثال هم اکنون شهرداری، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و تورهای شخصی به فعالیت می‌پردازند. در این میان مدیریت شهری برای توسعه تورهای گردشگری در پایتخت به بخش خصوصی امیدوار است. بخش خصوصی نیز باید با حفاظت از میراث فرهنگی زمینه حضور بیش از پیش را فراهم کند. خلیل آبادی تاکید می‌کند: هدف اصلی مدیریت شهری حمایت از توسعه گردشگری در بخش خصوصی است.

700 اثر تاریخی تهران از بین رفته است

با گشتی در شهرستان‌های دماوند، رباط‌کریم، ری، پیشوا، ورامین و شهریار و ملارد به دلیل موقعیت ویژه جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر راه‌های ارتباطی مهم کشور، بخش مهمی از تمدن ایران ‌زمین را در سرگذشت تاریخی خود ثبت کرده است، برج‌ها، کاروانسراها، سنگ بناها، امام‌زاده‌ها و دیگر اماکن تاریخی از این ‌دست، در استان تهران وجود دارد. از سوی دیگر به دلیل انتخاب تهران به‌عنوان پایتخت مجموعه‌های بی‌نظیری از کاخ‌ها، عمارت‌ها و موزه‌های معاصر را در خود جای داده است. استان تهران نزدیک به ۷۰۰ اثر تاریخی ثبت‌ شده ملی دارد که می‌تواند ظرفیت مناسبی برای جذب گردشگران در ایام مختلف سال باشد. به گزارش مهر، محمد حسین مقیمی، استاندار تهران گفت: باید شرایطی فراهم آوریم که استان تهران به استانی گردشگرپذیر تبدیل شود. عضو شورای شهر تهران گفت: بسیاری از آثار تاریخی تهران شناسایی و ثبت نشده و بیش از 700 اثر در تهران از بین رفته است. احمد مسجد جامعی با موضوع ظرفیت‌های میراث فرهنگی و گردشگری افزود: نسبت به صنعت گردشگری در کشور غفلت شده است. او با اشاره به قدمت تاریخی چندین صد ساله بناهای مختلف در شهر تهران افزود: برخی کشورهای اطراف‌مان هیچ کدام از آثار و تمدن تاریخی مشابه ایران ندارند. مسجد جامعی گفت: ویژگی تمدن ایران گفت‌وگو بوده است و الواح تخت جمشید به زبان‌های مختلف است و نشان می‌دهد هم زمان در یک مرکز که کار حکومتی، عمرانی و زیست محیطی انجام می‌شود، حوزه‌های مختلف در کنار هم حضور داشتند و حوزه تمدنی، فرهنگ، خط و زبان را تعریف می‌کردند. عضو شورای شهر تهران افزود: در داستان‌های اساطیری و باستانی در «شاهنامه» حکیم ابوالقاسم فردوسی هر منطقه ایران پهلوان منتخب خود را داشته است و وقتی ایران در معرض خطر قرار می‌گرفت همه پهلوانان از فرهنگ و آب و خاک و آیین مشترک این مرز و بوم دفاع می‌کردند و در طول زمان، این فرهنگ به مناسبات تغییر کرد. او تاکید کرد: برای مثال معماری مساجد تفاوت‌هایی دارد و آنچه ایران را ایران کرده، وحدت در عین کثرت است. مسجد جامعی افزود: از مسئولان میراث فرهنگی انتظار داریم، این تنوع را حفظ کنند و بازتاب دهند، چرا که اگر این آثار از بین برود به فرهنگ، ادبیات و طبیعت ایران آسیب وارد می‌شود. او تاکید کرد: بسیاری از آثار میراث فرهنگی که در 50 سال اخیر ثبت شده از بین رفته است و خیلی از میراث معماری و هویت تاریخی ما دارد از بین می‌رود. مسجد جامعی افزود: اگر ما کمی بی‌توجهی می‌کردیم کاخ گلستان از ثبت جهانی خارج شده بود. عضو شورای شهر تهران گفت: بسیاری از آثار تاریخی تهران را شناسایی نکرده‌ایم و به همین منظور سندی را در شورای شهر تهران تصویب کردیم که این موضوع سامان پیدا کند. او تاکید کرد: با از بین رفتن بسیاری از آثار تهران مواجهیم و علت آن خلأهای قانونی است و خیلی جاها ثبت نشده و جاهایی هم که ثبت شده از ثبت خارج می‌شود. به گزارش شبکه خبر، مسجد جامعی با اشاره به اینکه برای ثبت میراث فرهنگی باید جایگاه ویژه‌ای قائل بود، افزود: برای اولین بار در شورای اول تهران خیابان ولیعصر را به ثبت رساندیم، اما چرا اکنون مسئولان از مترو به سبب خشک شدن بسیاری از درختان شکایت نمی‌کنند؟ چرا به دلیل از بین رفتن بسیاری درختان خیابان ولیعصر کسی شکایت نمی‌کند؟ ما در محله «کن» خیابانی داریم که درخت‌های چنارش دو قلو است و پیشهاد دادیم به‌جای قطع درختان مغازه‌ها را خراب کنند.