بانکها درگیر نا ترازی ترازنامهها
آرمان - سوسن یحییپور: بیست و نهمین همایش بانکداری اسلامی با محوریت چالشهای حاکمیت شرکتی و مدیریت منابع و مصارف از روز گذشته کار خود را آغاز کرد. در این همایش، رئیسکل بانک مرکزی و جمعی از مدیران و کارشناسان بانکی حضور داشتند. عبدالناصر همتی اشاره ویژهای به ذخایر ارزی داشت و از آن بهعنوان ناموس بانک مرکزی یاد کرد. او همچنین از اینکه بانکها گرفتار ناترازی ترازنامههایشان شدهاند انتقاد و ابراز تاسف کرد و گفت که این موضوع سبب بروز مشکلات زیادی از جمله افزایش اضافه برداشت از بانک مرکزی شده است.
بیست و نهمین همایش بانکداری اسلامی امسال با محوریت قرار دادن چهار موضوع نقش حاکمیت شرکتی در شبکه بانکی کشور، مدیریت منابع و مصارف در شبکه بانکی کشور: چالشها و راهکارها، بانکداری مرکزی: حاکمیت شرکتی و مدیریت منابع و مصارف و همچنین رابطه حاکمیت شرکتی و مدیریت منابع و مصارف برگزار شد.
رصد روزانه بازار ثانویه
رئیسکل بانک مرکزی در بیست و نهمین همایش بانکداری اسلامی عمده اظهاراتش را به جلسه اخیر مقام معظم رهبری و هیاتوزیران اختصاص داد و با اشاره به شرایط موجود ارزی گفت که این فضا محصول ناترازی عمیق سیستم بانکی و رشد نقدینگی و اصرار برای ادامه آن است. اگر این روند به بیبرنامهگیهای سیستم ارزی اضافه شود عامل اثرگذار شرایط موجود است. به گزارش ایسنا، عبدالناصر همتی ضمن اشاره به اینکه ذخایر ارزی عین ناموس این بانک بوده و از آن برای خرج در بازار استفاده نمیکند مگر در شرایط خاص، عنوان کرد: برخلاف نظر برخی که معتقدند از گروههای خاصی نظر میخواهیم اینگونه نیست و من کسی نیستم که القاپذیر باشم، میدانم که چگونه باید در اقتصاد کلان و پول کار کرد. او با بیان اینکه با «فشاری که آمریکا در حوزه ارزی و نقل و انتقال برای ما داشت درست نبود خود را در تله سیاست این کشور قرار دهیم»، افزود: در این شرایط ارز تکنرخی نمیتوانست کارایی داشته و موفق باشد از این رو سیاست ارزی تغییر کرد. همتی با تاکید بر اینکه ذخایر ارزی ناموس بانک مرکزی است و با سیاستی که در حال اجرا داریم بتوانیم آن را حفظ و افزوده کنیم، اظهار داشت: هدف اصلی عدم استفاده از ارز بانک مرکزی برای کنترل بازار است و تا حد ممکن این کار را نخواهیم کرد، از ارز نفتی فقط برای تامین کالای اساسی استفاده خواهد شد مگر در شرایط خاص. این در حالی است که سالانه حدود ۴۰میلیارد دلار ارز ناشی از صادرات غیرنفتی وجود دارد که میتواند برای تامین بازار کافی باشد. او با بیان اینکه ما در نرخ بازار ثانویه دخالت نمیکنیم، گفت: اما این به آن معنا نیست که کنترل و دخالتی در بازار نداریم بلکه حتما آن را بهطور روزانه رصد میکنیم و حتی اگر لازم باشد، از طریق عرضه و تقاضا در آن دخالت خواهیم داشت. رئیسکل بانک مرکزی با اشاره به نحوه معاملات ارزی تصریح کرد: اکنون حدود ۹۷درصد مبادلات ارزی که عمده آن حواله است در بازار ثانویه و در سامانه نیما انجام میشود و تنها سهدرصد در صرافیها شکل میگیرد. بنابراین نرخی که در سامانه سنا وجود دارد فرایند نرخ معاملات در نیما و صرافیهاست و طبیعی است که این نرخ به نیما نزدیکتر باشد. در ادامه سخنرانی رئیسکل بانک مرکزی بحث حاکمیت شرکتی و اهمیت استقرار آن در بانکها برای افزایش شفافیت در عملکرد آنها مطرح شد.
مسابقه بیانتها در کسب سود
همتی در ادامه گفت: متاسفانه اکنون بانکها درگیر ناترازی ترازنامهها هستند که این مشکلات بسیاری را ایجاد کرده و از سویی آنها را به سمت اضافه برداشت از بانک مرکزی سوق داده است. از سویی عمده نقدینگی امروزی از سود بانکی نشات گرفته که باید گفت رشد سریع شبهپول بهدلیل مسابقه بیانتها و بیضابطه بانکها در سود بوده است. در حالی که نباید آنها بیکفایتی خود را از طریق اضافه برداشت از بانک مرکزی جبران کنند و شخصا اجازه چنین کارهایی را دیگر به بانکها نخواهم داد. این در حالی است که اضافه برداشت بانکها در تیر امسال نسبت به تیر پارسال 2/18درصد رشد داشته و اگر بدهی بانکها به بانک مرکزی در ضریب فزاینده ضرب شود صدهزارمیلیارد تومان نقدینگی اضافه شده است. رئیس شورای پول و اعتبار در ادامه به جریان سود بانکی و سپردهگیری بانکها اشاره کرد و گفت: در مدت اخیر بانکها دست به تغییراتی در سود زدند که این به معنی مجوز بانک مرکزی نیست. ما فقط از آنها خواستیم تا سپردههای حد فاصل دوم تا یازدهم شهریور سال گذشته را تمدید کنند. او با بیان اینکه تصمیمگیری در مورد سود بانکی در دستور کار قرار دارد، افزود: احتمالا در رابطه با سپردههای مدتدار تصمیمگیری میشود و بعید نیست که سپردههای دو تا سه سال بار دیگر به شبکه بانکی بازگردد. البته در این مورد باید نظرات را بررسی و سیاست درست را اتخاذ کنیم تا بتوانیم کمترین ریسک را متحمل شویم.
روشهای جدید در شبکه بانکی
در ادامه همتی به موضوع استفاده از روشهای جدید برای سیستم بانکی و همچنین استفاده از نظرات کارشناسانه اشاره کرد و گفت: برخلاف آنچه که میگویند ما از گروههای خاصی نظر میخواهیم اینگونه نیست و من کسی نیستم که القاپذیر باشم. بلکه خود تجربه ۳۰ساله در نظام بانکی داشته و میدانم که چگونه باید در اقتصاد کلان و پول کار کرد. او تاکید کرد: من از نظر تمام گروهها از چپترین تا راستترین استفاده میکنم و این جزئی از استقلال بانک مرکزی است. او اظهار کرد: باید باورکنیم که در جنگ اقتصادی هستیم و نباید مثل بچهپولدارها زندگی کنیم. همتی ادامه داد: برگزاری سمینارهای متعدد باید متوقف شود، این در حالی است که باید جمعبندی صورت گیرد که از کلیشههای تعیینشده خارج شویم.
فروش 6هزارمیلیارد اموال مازاد
یک مقام مسئول نیز با اشاره به ماده۱۶ رفع موانع تولید که بانکها را مکلف کرده ظرف سه سال اموال مازاد خود را بفروشند، در همایش بانکداری اسلامی گفت: تا دی سال ۹۶ معادل 10هزارمیلیارد تومان شرکت بانکی فروخته شده است. به گزارش مهر، امیر باقری، معاون امور بانک، بیمه و شرکتیهای دولتی وزیر اقتصاد افزود: در جلسه هیات دولت با مقام معظم رهبری اعلام شد که باید اصلاحات نظام بانکی صورت گیرد؛ این در حالی است که اموال مازاد بانکها محل حاکمیت شرکتی در بانک است. او ادامه داد: در ماده۱۶ قانون رفع موانع تولید عنوان شده ظرف سه سال بانکها باید اموال مازاد را بفروشند و اصول حاکمیت شرکتی را رعایت کنند، اما تا دی۹۶ معادل 10هزارمیلیارد تومان شرکت بانکی فروخته شد. بهگفته باقری، اموال بانکها دردسر زیادی دارد که وقت مدیریت بانکها را میگیرد که بر این اساس از دی۹۶ طبقهبندی لازم صورت گرفت تا در هفت ماه اخیر با پیگیری مدیران عامل بانکها ششهزارمیلیارد تومان دیگر فروش رفته که معادل ماهانه هزارمیلیاردتومان بوده و از این رقم ۱۴۰۰میلیارد تومان املاک و ۴۶۰۰میلیارد تومان سهام بانکها بوده است. این مقام مسئول در وزارت اقتصاد در مورد خریداران املاک مازاد بانکها نیز گفت: اگرچه فروش اموال مازاد بانکها برای نظام بانکی دارایی مالی ایجاد کرده ولی این اموال در اختیار نهادهای عمومی و دولتی قرار گرفته و دست بخش خصوصی نیست.
بانکها با سود بالا بیچاره میشوند
همچنین مدیرعامل بانک خاورمیانه در این همایش اظهار داشت: بانکهایی که سودهای 23درصد یا24درصد پرداخت میکنند در واقع خود را بیچاره میکنند و باید به این سوال پاسخ دهند که حسابهای ما هنگام محاسبه چه چیزی را نشان میدهد؟ اگر بانکها در سه ماه متوالی زیانده باشند بانک مرکزی باید در آن را ببندد. پرویز عقیلیکرمانی با تاکید بر نقش حاکمیتی در بانکها گفت: حاکمیت شرکتی موضوعی است که بهصورت بایسته به آن تمرکز نشده است و یکی از موضوعات روشن در فرمایشات مقام معظم رهبری نیز همین موضوع بوده است. حاکمیت شرکتی بالاترین مقام هر موسسه از بانک گرفته تا شرکتهای بازرگانی است. در واقع خلاصه حاکمیت شرکتی را میتوان رابطه هیاتمدیره با کلیه ذینفعان اعم از سهامداران، مشتریان، نهادهای نظارتی مانند بانک ملی تعریف کرد. او ادامه داد: برای اینکه هیاتمدیره وظایف خود را بهدرستی انجام دهد باید به نکاتی توجه کند که اولین آنها مدیریت ریسک است. برای آنکه یک بانک کارکرد سالمی داشته باشد باید ریسکهای متقبل از اقداماتی مانند سود تسهیلات یا خرید شعب جدید را تنظیم کند و هیاتمدیره بهعنوان بالاترین رکن تصمیمگیرنده در بانکها باید نسبت به این ریسکها اطلاعات کامل داشته باشند. رئیس موسسه عالی بانکداری نیز درباره عدم توازن در ترازنامه بانکها گفت: عدم توازن در دو طرف ترازنامه بانکها رابطه مستقیمی با ورشکستگی بانکها و افزایش نقدینگی دارد. محسن خوشطینت هم در همایش بانکداری اسلامی اظهار داشت که بیست و نهمین همایشی که پیش رو داریم با عنوان بانکداری اسلامی، چالشهای حاکمیت شرکتی و مدیریت منابع و مصارف است؛ واژه مدیریت دارایی و بدهی یا همان مدیریت منابع و مصارف از مهمترین مقولههای مالی و بانکی است چرا که ارزش داراییها به ریسکها ارتباط مستقیم دارد و این مساله آن را از سایر واحدهای تجاری متمایز میکند. خوشطینت تاکید کرد: عدم توازن در دو طرف ترازنامه بانکها رابطه مستقیمی با ورشکستگی بانکها و افزایش نقدینگی دارد؛ تفاوت در سررسید داراییها بانکها را در مواجهه با شوکهای اقتصادی بسیار شکننده میکند؛ البته از سویی دیگر برخی از عدم توازنهای بانکها اجتنابناپذیر است، برای نمونه باید به سپردهگذاران مدتدار اشاره کنیم که اختیار برداشت زودتر از زمان دارند اما بانک توان آن را ندارد تا زودتر پول آنها را بازپرداخت کند. مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد هم با بیان اینکه با پولپاشی نتوانستیم ساختار اقتصاد را رونق بخشیم، گفت: بانکها در سال ۸۸ معادل ۱۴۷درصد منابع خود را وام دادهاند.
