آرمان - زهرا سلیمانی: فصل تابستان بهدلیل تعطیلی مدارس برای بسیاری از خانوادهها وقت مناسبی برای سفر در حوزه درون و برونشهری است، هر چند این سفر لذت بخش میتواند برای برخی افراد با تصادف و اتفاقات ناخوشایند دیگر همراه باشد. در این میان نبود فرهنگ مناسب در رعایت اصول رانندگی باعث شده تا عوامل انسانی در بروز تصادفات بیشترین نقش را داشته باشد. مقایسه آمار تلفات تصادفات درونشهری و برونشهری کشور از سال ۹۰ تا ۹۵ نشان میدهد که حدود ۳۰درصد کل تلفات تصادفات ترافیکی، مربوط به تصادفات درونشهری است. معابر شهری بهدلیل افزایش شهرنشینی و تعداد وسایل نقلیه، مستعد تصادفات ترافیکی هستند. تفاوت آمار تلفات تصادفات درونشهری و برونشهری، در نوع تلفات است.
در شهرها کاربران آسیبپذیر راه مانند عابران پیاده، دوچرخه سواران و موتورسیکلت سواران بیشتر در معرض خطر هستند.اگرچه سرعت حرکت وسایل نقلیه در شهرها کمتر است، اما امکان مرگ کاربران راه پس از وقوع تصادف بیشتر است، زیرا احتمال درگیر شدن کاربران آسیبپذیر راه در تصادف بیشتر است. ایمنی معابر شهری بر عهده سازمانهای متولی راههای درونشهری است. با بررسی عوامل بروز تصادفات درون و برونشهری باید تاکید کرد که عوامل انسانی در بروز تصادفات نقش دارد. به شکلی که در برخی آمارها میزان عوامل انسانی در بروز تصادفات 70 تا 84درصد مطرح کردهاند. در این بین سگ گردانی، رانندگی در حالت مستی، انجام حرکات مارپیچ، نمایشی و سرعت غیرمجاز نیز از دیگر عوامل منجر به تصادفات است.
عابران و موتورسیکلتسواران بیشترین جانباختگان درشهرها
رئیس پلیس راهور ناجا گفت: پلیس با کاهش سرعت در تمام بزرگراههای کشور مخالف است. تقی مهری اظهار کرد: سه عامل اصلی خودرو، جاده و راننده در تصادفات نقش دارد. او افزود: سههزار و ۴۰۰ نقطه حادثهخیز در جادههای برونشهری و دوهزار نقطه هم در شهر وجود دارد که بر اساس قانون باید تا برنامه چهارم توسعه رفع میشدند که این کار به دلایل مختلف از جمله کمبود اعتبارات انجام نشده است. مهری درباره درخواست وزارت راه در مورد کاهش سرعت در بزرگراهها گفت: پلیس با کاهش سرعت در تمام بزرگراههای کشور مخالف است، اما شاید نیاز باشد سرعت بهصورت محلی و در بعضی جادهها و حاشیه شهرها کاهش پیدا کند که نیاز به کار کارشناسی دارد. رئیس پلیس راهور ناجا تصریح کرد: بر اساس آمار، ۸۰درصد جانباختگان در شهرها عابران پیاده و موتورسیکلت سواران هستند که باید نسبت به تعیین معابر ویژه برای عابران پیاده تصمیمی اتخاذ شود. مهری ادامه داد: ۷۳درصد جانباختگان در دوماهه نخست سال مربوط به جادههای شهری است و ۴۲درصد تصادفات منجر به فوت نیز مربوط به عابران پیاده و موتورسیکلت سواران بوده است. او تاکید کرد: در حال حاضر موتورسیکلتهای کاربراتوری پلاکگذاری نمیشوند. رئیس پلیس راهور ناجا گفت: پلیس راهور با افرادی که در حین رانندگی اقدام به حمل سگ یا حیوانات دیگر میکنند یا با حالت مستی رانندگی میکنند یا حرکات غیرمتعارف دارند، برخورد میکند. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، او با بیان اینکه ۲۰درصد تصادفات در سال گذشته در نقاط حادثه خیز رخ داده است، گفت: ۴۵درصد تصادفات از نوع واژگونی خودرو بوده است که بیشتر تصادفات در استانهای سمنان، خراسان رضوی و اصفهان مربوط به واژگونی بوده است.
تاثیرات روانی تصادفات جبران ناپذیر است
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران درباره رعایت فرهنگ و اصولی رانندگی در کشور از سوی رانندگان به خبرنگار «آرمان» میگوید: سفرهای فراوان درون و برونشهری احتمال وقوع حوادث را افزایش میدهد. هرچند در بروز تصادفات با نارسایی متعدد مواجه هستیم. برای مثال اغلب خودروها در حال تردد در کشور از ایمنی لازم برخوردار نیستند. سید حسن موسوی چلک با بیان اینکه برخی رانندگان آموزش لازم را برای رعایت اصول رانندگی ندیدهاند، میافزاید: با بررسی تحلیلها در بین عوامل در حوزه تصادفات باید گفت که جاده، ایمنی جاده، ایمنی خودرو و نیروی انسانی در بروز تصادفات دخیل هستند. در این میان عامل انسانی در بروز تصادفات از اهمیت ویژهای برخوردار است. در حالی که تاکنون برای مدیریت ترافیک فرهنگسازی انجام نشده است. بهگفته او تاکنون فرهنگ رانندگی مناسب نهادینه نشده است. برای مثال همگان میدانند در زمان رانندگی نباید با تلفن همراه صحبت کنند، اما این مساله چندان برای افراد درونی نشده است. همچنین تمامی رانندگان میدانند که رانندگی در حالت خوابآلودگی منجر به بروز تصادفات میشود، اما همچنان شاهد رانندگی در حالت خوابآلودگی و بروز تصادفات بهدلیل این قصور هستیم. این اقدام در رانندگی مصداق بارز این ضربالمثل است که بسیاری از افراد مرگ را فقط برای همسایه میداند نه خود. در حالی که در رانندگی هر لحظه خطر در کمین است. رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با بیان اینکه باید فرهنگ مدارا در رانندگی را ارتقا داد، میافزاید: اگر گذشت و صبر در رانندگی لحاظ شود، میتوان میزان تصادفات را کاهش داد. بهگفته او با تقویت روحیه مدارا، سازگاری و گذشت میتوان میزان تصادفات ناشی از تصادفات را کاهش داد. موسوی چلک با بیان اینکه ایرانیان در زندگی عادی تعارف میکنند، اما در رانندگی به یکدیگر رحم نمیکنند، تاکید میکند: این رفتار مستلزم توجه و تغییر الگو در حوزه رانندگی است. بهگفته او میتوان از تمامی ظرفیتها برای توسعه و ترویج فرهنگ رانندگی استفاده کرد. در این زمینه اقدامات صرف از سوی پلیس امکانپذیر نیست، بلکه این آموزش نیازمند توجه افراد و بهرهبرداری از ظرفیتهای مختلف همچون مهدکودک، دانشگاه، تشکلها و سازمانهای مردم نهاد است تا بتوان از این حوزه استفاده کرد. موسوی چلک میگوید: با شناسایی ظرفیتهای موجود میتوان آموزشهای مناسب ارائه کرد. باید توجه داشت با یک اقدام کوتاهمدت تغییر در فرهنگ رانندگی اعمال نمیشود، بلکه صرف زمان و اقدامات متعدد تغییر رفتار را در افراد بهدنبال دارد. بهگفته او اگر آموزشهای ما تغییر نگرش و افزایش دانش را بهدنبال نداشته باشد، نباید انتظار تغییر رفتار در بین افراد را داشت. بنده بر این باور هستیم که استمرار در بیان اولویتها بهویژه در حوزه رانندگی و کیفیت مناسب در ارائه اطلاعات میتواند میزان تصادفات را کاهش داده و افراد کمتر دچار معلولیت و مصدومیت شوند. او درباره اقدامات فرهنگی که تاکنون برای ارتقای وضعیت رانندگی اعمال شده است، میگوید: برای مثال در سالهای اخیر بستن کمربند یکی از اقدامات فرهنگی در ارتقای وضعیت رانندگی در کشور بود. ظرفیتهای فراوان برای بسترسازی آموزشی وجود دارد، این موضوع باید به یک دغدغه برای همگان تبدیل شود. موسوی چلک تاکید میکند: هر تصادف پیامدهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... بهدنبال دارد. برای مثال کودکی که در تصادف پدرش را از دست میدهد یا فردی که بر اثر تصادف معلول میشود، برای همیشه از تصادف متضرر است. تاکنون تاثیرات روانی و اجتماعی تصادفات در مدیریت ترافیک مغفول مانده است.
وضعیت تصادفات در سال 96
در سال 1396، 16هزار و 201 نفر در حوادث رانندگی ترافیكی كشته شدهاند، این تعداد نسبت به سال 95 ، 7/1درصد افزایش یافته است. بیشترین كاهش تصادفات در سال 96 مربوط به فروردین با 8/12درصد و بیشترین افزایش مربوط به بهمن با 2/19درصد بوده است. همچنین علت اصلی مرگ 46درصد از افراد ضربه به سر، 4/26درصد شكستگیهای متعدد، هشت درصد بهدلیل خونریزی و 9/13درصد بهدلیل علل اشتراكی (موارد دارای بیش از یك علت)، هشت دهمدرصد سوختگی، سه دهمدرصد نرسیدن اکسیژن، 6/4درصد سایر موارد بوده است.