ابهامات طرح ترافیک جدید

آرمان - به‌دنبال اعلام محتوا و رویکرد طرح ترافیک جدید شهرداری تهران، ضمن استقبال از پاره‌ای تغییرات در وضعیت نامناسب طرح ترافیک فعلی، اقدام به آسیب شناسی طرح پیشنهادی گرديد. این آسیب شناسی ضمن بررسی تاریخچه تغییرات طرح ترافیک در کلانشهر تهران، مشکلات و مسائل موجود، شرایط زیست محیطی و آلودگی‌های ناشی از ترافیک و تردد خودروها، تجربه سایر کلانشهرها را نیز مد نظر داشته است. با اين رویکرد طرح پیشنهادی دارای ده ابهام، مشکل و نقص فنی است که در صورت رفع آنها، طرح آتی می‌تواند گامی به جلو باشد. عدم وجود پیوست اجتماعی: اصلی‌ترین رویکرد پنجمین دوره شورای اسلامی شهر تهران توجه به رویکردها و منافع شهروندان و ساکنان تهران است در اغلب طرح‌ها می‌توان از طریق انجام مطالعات اجتماعی و نظر سنجی از شهروندان چنین پیوستی را به سرانجام رساند. اصلی‌ترین ابهام و اشکال طرح موجود، نبود پیوست اجتماعی و هرگونه نظر سنجی از شهروندان است. ابهام برانگیزتر از آن، اینکه اعضای شورای اسلامی شهر تهران و متخصصین حاضر در کمیسیون‌های مرتبط نیز، تا پیش از اعلام عمومی از محتوای طرح بی‌خبر بوده‌اند. حداقل انتظار آن بوده است که کارشناسان مرتبط با موضوع در شورای اسلامی شهر تهران مورد مشورت قرار گیرند. در طرح پیشنهادی، حتی خودروهای کاربراتوری، دیزلی یا موتورسیکلت‌ها و میزان آلایندگی آنها مورد بی‌توجهی قرار گرفته است. شرایط آلودگی در کلانشهر تهران به‌قدری بحرانی است که باید قاطعانه و فورا، تردد خودروهای آلوده کننده با ابزارهای تنبیهی متوقف شده یا حداقل کاهش یابد. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد، طرح پیشنهادی سرجمع عوارض دریافتی خودروهای ورودی به محدوده را کاهش می‌دهد، این در حالی است که انتظار می‌رفت عوارض پیشنهادی، نقشی کاهنده در ورود وسایل شخصي به محدوده را ایفا کند. لغو طرح در روزهای پنجشنبه، از دیگر اشکالات طرح موجود است. در صورتی که آلودگی هوای تولید شده در این روز نیز همان اثرات مخرب روزهای دیگر را باقی خواهد گذاشت. ظاهرا کارشناسان تدوین کننده طرح فوق، آشنایی چندانی به ابزارهای مفید سایر کلانشهرها در کاهش تردد خودروها نداشته‌اند. نگاهی به طرح محدودیت تردد خودروها در کلانشهرهایی همچون استانبول، سنگاپور، دبی و لندن می‌تواند برای مدیران شهری تهران آموزنده باشد. شهر تهران در ساعات نزدیک به پایان طرح ترافیک، هر روز شاهد هزاران خودرویی است که در دروازه‌های ورودی طرح ترافیک، منتظر اتمام ساعات طرح هستند. در طرح پیشنهادی، عملا هزاران خودرو در ساعات نزدیک به کاهش تعرفه، حاشیه حداقل ده بزرگراه اصلی تهران را تبدیل به پارکینگ خودرو خواهند نمود. با انسداد و کاهش گذردهی این بزرگراه‌ها، عملا یکی از اصلی‌ترین اهداف طرح ترافیک پیشنهادی از دست می‌رود. بر اساس شواهد موجود، پلیس راهور با کلیات طرح پیشنهادی موافق نیست. مشخص نیست با عدم همراهی این نیروها، سرنوشت طرح پیشنهادی چه خواهد بود. ظاهرا کارشناسان پلیس راهور نیز همچون کارشناسان شورای شهر در فرایند تدوین طرح، مورد مشورت نبوده‌اند. از سوی دیگر شهرداری تهران، فاقد تجهیزات و ابزارهای لازم، جهت تحقق درست و کارای طرح پیشنهادی است. همین موضوع باعث گردیده، طراحان از تدقیق و بهبود محدوده طرح خودداری کنند. این در شرایطی است که عدم تدقیق ابعاد محدوده، از بزرگترین مشکلات رویکرد پیشنهادی است. به‌‌زعم کارشناسان، عدم تردد شماری خودروهای ورودی به محدوده، عملا کارایی طرح را منتفی می‌سازد. هنگامی که عوارض ورود به محدوده بر اساس زمان حضور در محدوده تعریف می‌شود هزاران راننده تشویق می‌شوند، حداکثر مسافت پیمایی را در ساعات حضور در قلب آلوده پایتخت داشته باشند. طراحی و نصب دستگاه‌های تردد شمار درون محدوده طرح ترافیک، می‌توانست تشویقی باشد برای کاهش و محدودیت میزان پیمایش برای خودروهای ورودی. آخرین و اصلی‌ترین ابهام طرح پیشنهادی آنکه محتوای ارائه شده هیچ پاسخی به کاهش آلودگی هوای مناطق مرکزی شهر تهران نمی‌دهد. از شهرداری تهران انتظار می‌رود در سال‌های آتی علاوه بر کاهش تعداد خودروهای ورودی، کنترل میزان آلودگی هوای تهران را نیز مورد توجه قرار دهد.