ایران و چالش‌های بین‌المللی

آرمان ملی آنلاین - همان‌طور که بارها تاکید کرده‌ام باید درباره برجام انعطاف نشان دهیم، آن را احیا و امضا کنیم؛ چون در غیر اینصورت، هزینه پلان «ب» یا آنچه قرار است جایگزین شود، بیشتر است. این درحالی است که اگر برجام مورد علاقه ایران هم نباشد، ولی در مقایسه آنچه می‌خواهد اتفاق بیفتد، به نفع ایران است که انجام شود. البته الان دیگر مساله تحولات داخلی و تغییر مواضع کشورهای خارجی مثل آمریکا و اتحادیه اروپا نه اینکه احیای برجام را غیرممکن ساخته باشد ولی این روند را با مشکل مواجه کرده به این معناکه امیدواری چندانی وجود ندارد که در اینصورت ایران بیاید از مواضع قبلی خود انعطاف نشان دهد درحالی که حتی با انعطاف هم معلوم نیست جواب دهد یا نه. ظاهرا طرف مقابل فعلا در مسیر عدم احیای برجام قرار دارد تا با اعمال پلان ب فشارهای بیشتری به ایران وارد کنند. به اضافه اینکه وقتی برجام احیا نشود، چون در چارچوب برجام، مکانیسمی برای رصد کردن و کنترل فعالیت‌های هسته‌ای ایران در قالب پروتکل الحاقی وجود ندارد، اصل را بر این می‌گذارند که ایران در مسیر صلح آمیز نیست و اجماع جهانی به‌وجود می‌آورند و اینک چه اتفاقی خواهد افتاد قطعا اتفاق مبارکی نمی‌تواند بیفتد؛ وقتی دنیا اجماع کند که ایران یک تهدید بین‌المللی و امنیتی برای صلح جهانی است و فعالیت هسته‌ای و نقض حقوق بشر را در کنار هم قرار می‌دهند و موضع سختی علیه ایران اتخاذ می‌کنند. از طرفی موضع جامعه جهانی علیه ایران بابت آنچه گفته می‌شود (به‌کارگیری پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین توسط روسیه) را شدیدتر کرده، احتمال اجماع را بیشتر می‌کند. واقعیت این است که به نظر می‌رسد با اشتباه محاسباتی دچار مشکل شده‌ایم. اشتباه در محاسبه اینکه در شرایط بین‌المللی نقش آمریکا و متحدانش چقدر است؟ ایران در بلوک شرق چقدر قدرت دارد؟ چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟ و اینکه برجام را به موقع با یک انعطاف حداقلی می‌توانست به سرانجام برساند، اما ایران در محاسبات خود فکر کرد هرچه فشار بیشتر بیاورد و مقاومت بیشتری کند، امتیاز بیشتری می‌گیرد. لذا به مسائل دیگر فکر نکرد و این اشتباه در محاسبه باعث شده که دچار این مشکل شویم. واقعیت این است که آینده خیلی قابل پیش بینی نیست و تحولات خودش، خودش را تجمیع می‌کند و به سمت جلو می‌رود. یعنی هر تحول و رویدادی، رویداد بعدی را به وجود می‌آورد و توالی این رویدادهاست که نهایتا می‌تواند مشکل تولید کند. اگر روسیه و چین کنار ایران نبودند، قطعا پرونده به شورای امنیت می‌رفت و توسل به زور علیه ایران در فصل هفتم صادر می‌شود ولی چون وتو می‌شود، معلوم نیست چگونه به ابزارهای دیگری متوسل می‌شوند.