نسیم اعتدال در روابط ایران و عربستان

آرمان - روابط خارجی میان ایران و عربستان چندی است به تیرگی گراییده اما به تازگی نشانه‌های خوبی مبنی بر بهبود روابط مشاهده شده است. در ترکیه وزیر خارجه عربستان با ظریف‌ دست داد و روز گذشته در حاشیه ملاقات مقامات ایران و عراق، وزیر کشور عراق به این موضوع اشاره کرد که مقامات ریاض رسما از مقامات عراق خواسته‌اند نقش واسطه را در روابط میان ایران و عربستان ایفا کنند. به نظر می‌رسد با توجه به جایگاه شخصی که این موضوع را اظهار کرده، این خبر موثق است. سخنان مقام عراقی را می‌توان از جهات مختلف مورد بررسی و ارزیابی قرار داد. نخست آن‌که نه تنها جمهوری اسلامی هیچگاه خواهان قطع و کاهش مناسبات با کشورهای مسلمان و همسایه نبوده، بلکه رابطه خوبی با همه همسایگان از جمله عربستان را همواره در دستور کار دستگاه دیپلماسی خود قرار داده است. در درجه دوم، یکی از دلایل بهبود روابط و کاهش تنش میان دو کشور، موضوع حج است. مذاکرات میان دو کشور در جهت رفع مشکلات حجاج، باعث بهبود روابط شده و دو کشور گام‌های خوبی را در جهت تکرار نشدن مسائل گذشته به‌قصد تأمین امنیت حجاج برداشته‌اند. چند روز پیش با مصافحه میان ظریف و عادل الجبیر در حاشیه OIC در استانبول روابط میان ایران و عربستان وارد مرحله جدیدی شد. هرچند در عرف دیپلماتیک دست دادن و درآغوش کشیدن میان مقامات امری عادی است و اتفاق غیر منتظره‌ای نیست اما حضور وزرای خارجه ترکیه و اردن در این دیدار این نکته را بیان می‌کند که در پشت پرده، مقدمه چینی‌هایی در خصوص بهبود روابط دوجانبه انجام شده است. از دید بسیاری از تحلیلگران، دست دادن وزرای خارجه ایران و عربستان، دریچه‌های جدیدی را بر روی روابط دو کشور گشود و سخنان امروز وزیر کشور عراق بیانگر این است که دوطرف در جهت بهبود روابط، گام‌های مثبتی را برداشته‌اند. به‌نظر نگارنده دلیل تمایل دو کشور به برقراری ارتباط این است که هر دو کشور به این جمع بندی رسیده‌اند که برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور ضرورت دارد. نه تنها این دو کشور بلکه سایر کشورهای دیگر منطقه برای حاکم شدن امنیت، به بهبود ارتباط دوجانبه میان ایران و عربستان نظر دارند. به‌رغم تبلیغات رسانه‌های بیگانه، مشکل ایران و عربستان، اختلافات جدی‌ای نیست. جمهوری اسلامی هیچگاه بر اساس اختلافات دیدگاه به موضوعات ننگریسته و همواره در جهت برقراری صلح و آرامش در منطقه پرآشوب خاورمیانه حرکت کرده است. اعلام تمایل جمهوری اسلامی ایران به برقراری رابطه با عربستان نه از موضع ضعف، بلکه از موضع حکمت و مصلحت است. ارتباطات و مناسبات خوب بین دو کشور مهم منطقه می‌تواند امنیت و ثبات را به دیگر کشورهای منطقه تسری دهد و عامل حل مسائل و مشکلات این منطقه شود. برای ریشه کنی بحران‌های مختلف در منطقه از جمله تروریسم، باید اقدامات جدی انجام داد که نزدیکی دیپلماتیک ایران و عربستان می‌تواند نویدی بر ریشه‌کن شدن تروریسم و حاکمیت صلح و آرامش در منطقه باشد.