ضرورت رقابت پذیرشدن
آرمان - یکی از مفاهیم مطرح شده در اقتصاد که توانسته برای برخی از ملل، جهش قابل توجهی را فراهم سازد، مفهوم رقابت پذیری است. رقابت پذیری از دو جنبه ساختار بازار و عوامل اقتصادی ارائهدهنده کالا و خدمات در بازار قابل طرح است. اگر از جنبه ساختار بازار به آن توجه کنیم، در علم اقتصاد خرد معادل بازار آزاد و بازار رقابتی است و در مقابل بازارهای انحصاری یا بازارهای انحصار چندجانبه قرار میگیرد. اما اگر از جنبه عوامل اقتصادی به آن بپردازیم به عنوان توانایی یک بنگاه اقتصادی یا کشور برای رقابت با بنگاههای دیگر یا کشورهای دیگر در بازار تعریف میشود. مجمع جهانی اقتصاد، رقابت پذیری را توانایی یک کشور در تولید بیشتر ثروت در مقایسه با رقبایش در بازار جهانی تعریف میکند و بر این اساس شاخص رقابت پذیری را تعریف میکند و هرساله گزارش و رتبه بندی از کشورها در این زمینه ارائه میدهد که رتبه ایران در سال 2016-2017 در بین 138 کشور بررسی شده 76 گزارش شده است که نسبت به سال قبل دو رتبه سقوط داشته، هرچند نمرهای که از این شاخص گرفته افزایش یافته است که میتوان نتیجه گرفت کشورهایی هستند که رشد رقابت پذیری بیشتری نسبت به ایران داشتهاند. با توجه به تعریف رقابتپذیری، افزایش رقابت پذیری یک کشور به افزایش کیفیت کالاهای تولید شده و افزایش بهرهوری گره خورده است. کشوری میتواند تولید ثروت بیشتری در بازارهای جهانی داشته باشد که کیفیت کالاهای تولید شده توسط آن کشور در مقایسه با دیگر کشورهای رقیب مطلوبتر باشد تا بتواند در بین کالاهای متنوع موجود در جهان جایگاه پیدا کند و همچنین از قیمت مناسبی نیز برخوردار باشد. بدون تردید قیمت مناسب زمانی اتفاق میافتد که هزینه تولید کاهش پیدا کند. از سوی دیگر،کاهش هزینه تولید نتیجه حتمی افزایش بهرهوری است. پس برای افزایش رقابت پذیری باید به افزایش بهرهوری و کیفیت تولید پرداخته شود. افزایش رقابت پذیری یکی از الزامات دستیابی به اقتصاد تاب آور در مواجهه با چالشها و بحران هاست. از ارکان اقتصاد مقاوم این است که باید دارای رشد اقتصادی مثبت باشد و این رشد نیز بر اثر تولید حاصل شده است و نه خامفروشی مواد اولیه. اقتصاد مقاوم دارای روابط اقتصادی سودمند با دیگر کشورهاست، به عبارتی دارای تراز تجاری مثبت است؛ تراز تجاری مثبتی که از خامفروشی حاصل نشده و همچنین به راحتی در بازار جهانی منزوی نمیشود و قابل کنارگذاشتن نیست. همانطور که اشاره شد، رقابت پذیری به دلیل اینکه موثر در افزایش کیفیت کالای تولیدی است و بهرهوری را نیز افزایش میدهد، میتواند باعث افزایش صادرات شده و تراز تجاری مثبت ایجاد کند، اما در سوی مقابل، نقش واردات در رقابت پذیر شدن تولید را نیز نباید فراموش کرد. وقتی تولیدکننده داخلی، حضور رقیب خارجی را در بازار مشاهده میکند، چارهای نخواهد داشت که احترام به خواسته مشتری را در برنامهریزیهای خود لحاظ کند. البته این موضوع به هیچوجه به معنای بازگذاشتن درهای کشور روی واردات هر کالای خارجی نیست و در این میان رعایت ضوابط فنی و کیفی حائز اهمیت است.
