مسئولیت؛ فرصتی برای خدمت به مردم‎

آرمان - «وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّکَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ ا... لا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ. روى خود را از مردم برمگردان و بر زمین با نخوت و تکبر گام برمدار، که خداوند هیچ ‏متکبر فخر ‏فروشى را دوست ‏ندارد‎.» (سوره لقمان، آیه ۱۸) دوره اول ریاست‌جمهوری مرحوم آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی در کابینه ایشان وزیر کشور بودم. به یاد دارم در آن زمان، در سالگرد رحلت امام خمینی ‏‏رحمه‌ا... علیه و شاید سال ۱۳۷۰، در حاشیه مراسم، ‏خدمت مرحوم آیت‌ا... پسندیده (برادر امام خمینی) رسیدم‎. ایشان ‏خاطره‌ای از مراجعه خود به وزارت کشور، در رژیم گذشته را بیان کردند که کلیت آن که به یاد دارم، چنین بود: در ‏دوره پهلوی، در خمینِ ما ‏حاکمی بود که ‏به مردم ظلم می‌کرد. من ‏یکی دو بار به آقای ‏اخوی (امام خمینی)، گفتم برویم تهران و ‏برای مردم خمین دادخواهی کنیم، ایشان ‏‏نپذیرفتند. تصمیم گرفتم به‌تنهایی کاری بکنم. به تهران آمدم و به ‏وزارت کشور مراجعه کردم و از محل دفتر وزیر جویا شدم، مرا ‏راهنمایی کردند. ‏مسئول دفتر وزیر در مورد کار من پرسید. گفتم می‌‏خواهم ‏وزیر را ببینم، پاسخ داد ایشان ‏جلسه دارند منتظر بمانید تا پس از اتمام جلسه با ایشان هماهنگ کنم. پس ‏از مدتی، چند نفر از اتاق وزیر خارج شدند، مسئول دفتر به ‏داخل رفت و برگشت و ‏مرا به ‏اتاق وزير دعوت کرد. من وارد شدم، سلام کردم، ‏آقای وزیر هم از جا برخاست احترام ‏کرد. پس از آن، مشکل حاکم ‏خمین و ظلم او به مردم را برای آقای وزیر توضیح ‏دادم. پس از پایان سخنان من، وزیر گفت: ‏شما ‏درست می‌فرمایید، ما اشتباه کرده‌ایم و ‏او را برکنار خواهم کرد. من خداحافظی کرده ‏از وزارت کشور به خمین ‏مراجعت کردم و ‏حاکم هم تغییر کرد.

پس از اتمام این دوره، تا سال ۱۳۷۵ که افتخار نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای ‏اسلامی را یافتم، مسئولیتی نداشتم و برای کارهای علمی به قم بازگشتم.در یکی از ‏روزها که برای زیارت به حرم حضرت معصومه سلام‌ا... علیها، مشرف شده بودم، هنگام بیرون آمدن از ‏حرم، شنیدم سه نفر از ‏زوار با لهجه يكی از شهرستان‌های اطراف اصفهان در مورد ‏من، به همدیگر این جمله را ‏می گویند: اون روز که کاری ازش ‏میومد نمی‌شد دیدش؛ حالا ‏که میشه دیدش کاری ازش ‏نمیاد. جمله‌ای ساده و البته بسیار پرمعنا و دقیق. اکنون که خاطرات گذشته را مرور می‌کنم، از خود می‌پرسم به‌راستی آیا اگر در ‏جمهوری اسلامی یک روحانی، چه رسد سایر مردم، می‌خواست در وزارت کشور با ‏من به عنوان وزير كشور دیدار کند، به همان راحتی که آیت‌ا... پسندیده، در زمان پهلوی با وزیر ‏‏کشور ملاقات کرد، می‌توانست؟ چه جمله ‏زیبا و معناداری را به من ‏گوشزد کردند: «اون ‏روز که کاری ازش میومد نمیشد دیدش؛ حالا که میشه دیدش ‏کاری ‏ازش نمیاد.» فراموش نکنیم و به‌خاطر بسپاریم که رفتار مسئولان از دید مردم پنهان نیست و برای هر یک براساس ‏برداشت خود و نه ‏‏خوشایند ایشان پرونده‌ای در ذهن دارند‎.‎ ریاست‌ها همانند عمر، به‌سرعت سپری شده، آنچه باقی می‌ماند، عملکرد و رفتار ‏پسندیده و ‏ناپسند ‏ماست.

چه بسیارند کسانی که رنج کار و تلاش برای مردم را تحمل ‏کرده و دعای ‏خیر مردم را پشت ‏سر خود دارند و چه بسیارند کسانی که بدون توجه به ‏مردم، بار خود را ‏بستند و آه و ناله مردم و ‏خسران اخروی و چه بسا دنیوی را همراه خود ‏می‌برند.‏ شرایط خدمت به مردم، هدیه‌ای الهی است که هر کسی از آن بهره‌مند نمی‌شود و ‏در ‏عین حال ‏آزمونی است برای مسئولان تا چه کسی بتواند بهترین بهره‌برداری را از این ‏‏هدیه الهی برده و از ‏آزمون سربلند و پیروز بیرون آید.‏ چرا تا دیروز که پست و مقامی نداشتیم، همچون مردم عادی با دیگران برخورد می‌‏‏کردیم و امروز که ‏به مقامی دست یافته‌ایم، خود را تافته جدابافته از مردم دانسته، گاه ‏‏حتی جواب سلام مردم را هم با ‏اکراه می‌دهیم؟ آیا بهتر نیست با مردم و ارباب رجوع و ‏‏حتی زیردستان خود به‌گونه‌ای رفتار کنیم که ‏همچون آیت‌ا... پسندیده پس از ده‌ها سال، ‏‏نام ما را به نیکی ببرند؟ اخلاق پسندیده و حسن معاشرت داشتن، به گرایش سیاسی بستگی ندارد. چه‌بسا ‏ا‏فراد انقلابی که ‏پس از به‌قدرت‌رسیدن و درمعرض امتحان قرارگرفتن از هر طاغوتی ‏‏خشن‌تر، متکبرانه‌تر و خودخواه‌‏تر عمل کنند، همچنان که در رژیم گذشته نیز مدیرانی ‏بودند که چونان «علی بن ‏یقطین» در جهت خدمت به مردم گام ‏برمی‌داشتند.‏ از ریاست‌ها، به خود غره نشویم که در پایان کار، هم پرونده اعمال و رفتار ما نزد مردم ‏‏باز است و هم ‏در درگاه عدل الهی که هیچ‌سری بر او پوشیده نیست، باید پاسخگو ‏باشیم. افتادگی آموز اگر طالب فیضی، هرگز نخورد آب زمینی که بلند است.