نباید اتفاقات شورای اول تکرار شود
آرمان - احسان انصاری: با پایان شورای شهر چهارم تهران، مهمترین مساله برای افکار عمومی خروجی این شورا بوده است. شورایی که با فرازونشیبها و اتفاقات مهمی مانند پرونده املاک نجومی، حادثه پلاسکو و همچنین پروندههای اقتصادی زیادی دستوپنجه نرم کرد. این در حالی است که شورای شهر پنجم به صورت کامل در اختیار اصلاحطلبان است و به نظر میرسد با انتخاب یک شهردار کارآمد فصل جدیدی از مدیریت شهری تهران در آینده رقم خواهد خورد. به همین دلیل و برای تحلیل و بررسی عملکرد شورای شهر چهارم با دکتر عبدالحسین مختاباد، عضو شورای چهارم شهر تهران، گفتوگو کردیم. وی معتقد است: «بنده امیدوارم شورای شهر جدید عملکرد موفقی داشته باشد و اتفاقات شورای شهر اول که در اختیار اصلاحطلبان بود دوباره تکرار نشود. مساله مهم دیگر اینکه شورای شهر جدید باید تلاش کند یک شهردار قوی برای تهران انتخاب کند.» در ادامه متن گفتوگوی دکتر عبدالحسین مختاباد با «آرمان» را از نظر میگذرانید.
مهمترین موانعی که اجازه نداد شورای شهر چهارم تهران به برخی اهداف مهم خود دست پیدا کند، چه بود؟
به نظر من شورای شهر چهارم تهران، یکی از قویترین شوراهای تاریخ شهرداری تهران بوده و عملکرد کاملا موفقی داشته است. برخی افراد به صورت تعمدی شورای شهر را تخریب میکردند. شورای شهر چهارم دارای تعامل مثبت و سازندهای با مخالفان خود بود و در زمینههای مختلف شفافسازی میکرد. شورای شهر چهارم در طول چهار سال گذشته موفق شد شهرداری را به اتاق شیشهای تبدیل کند و تا آنجا که امکان داشت شهردار تهران را نسبت به عملکرد خود پاسخگو کرد. این در حالی است که برخی تلاش میکردند شورای شهر چهارم را سیاسی و محلی جلوه بدهند که در آن دعوا و کتککاری و فحش وجود دارد.
چه کسانی میخواستند شورای چهارم را سیاسی جلوه بدهند؟
همان کسانی که لیست را بستند. بنده امیدوارم افرادی که به تازگی وارد شورای شهر شدهاند، بتوانند برنامههای خود را اجرایی کنند. اعضای شورای شهر چهارم در طول چهار سال گذشته خدمات زیادی در زمینههای مختلف انجام دادند که بسیار تأثیرگذار است. این در حالی است که آنچه از شورا به بیرون منتقل شده است دعواهای سیاسی و لفظی بین اعضای شورا بوده است. با اینهمه، مردم بهخوبی از خدمات اعضای شورای چهارم آگاهی دارند که همین مساله نیز برای ما کفایت میکند. «تو بندگی چو گدایان به شرط مزد مکن/ که دوست خود روش بندهپروری داند».
به نظر اغلب کارشناسان، شورای شهر چهارم در زمینه پاسخگو کردن شهردار تهران در اتفاقات مهمی مانند حادثه پلاسکو و افشای املاک نجومی عملکرد قابل قبولی از خود نشان نداد. چرا شورای چهارم موفق نشد شهردار تهران را در این زمینهها پاسخگو کند؟
موضوع استیضاح شهردار تهران نیاز به رأی کافی از طرف اعضای شورا داشت. با اینهمه، به دلیل اینکه اغلب اعضای شورای شهر چهارم با شهردار تهران در یک جریان سیاسی تعریف میشدند، احتمال رایآوری استیضاح آقای قالیباف بسیار پایین و عملا ناممکن بود. شرایط به شکلی بود که منتقدان عملکرد آقای قالیباف اگر میخواستند نیز نمیتوانستند ایشان را استیضاح کنند. نکته دیگر اینکه نمیتوان با وقوع یک اتفاق در شهر بزرگی مانند تهران شهردار را استیضاح کرد. در روزهای گذشته برج گرنفیل در لندن آتش گرفت که در حدود 100 نفر در این حادثه کشته شدند. آیا شهردار لندن به خاطر این حادثه برکنار خواهد شد؟ بدون شک این اتفاق رخ نخواهد داد. در ماجرای املاک نجومی نیز هنگامی که شورای شهر قصد داشت به مساله ورود کند، متوجه شد مجلس شورای اسلامی پیگیر قضیه شده است. این در حالی است که سازمان بازرسی کل کشور نیز وارد پرونده شد و عملا پرونده از دست شورای شهر خارج شد. با اینهمه، عملکرد شورای چهارم در زمینههای مختلف بهاندازهای قوی و تأثیرگذار بود که مردم مرتبا اخبار شورا را دنبال میکردند و انتخاب رئیس شورای شهر تهران از انتخاب رئیس مجلس شورای اسلامی برای مردم با اهمیتتر بود.
آیا شورای شهر چهارم موفق شد به انتقادات جدی که نسبت به عملکرد شهرداری تهران در زمینه ساختوسازهای غیرقانونی، چالشهای جدی حملونقل شهر تهران و همچنین آلودگی هوا وجود داشت، رسیدگی کند؟
شورای شهر چهارم با مصوبات خود از بسیاری از ساختوسازهای غیرقانونی و قطع درختان جلوگیری کرد. قطع کردن بیرویه درختان در تهران سبب نابودی فضای شهری شده بود. این در حالی است که شورای شهر با مصوبات مختلفی مانع از ساختوسازهای غیرقانونی شد. نکته دیگر اینکه بسیاری از مجوزهای ساخت برج در تهران متعلق به شورای سوم شهر تهران است و هیچ ارتباطی با شورای چهارم ندارد. در زمینه حملونقل شهری و آلودگی هوا نیز شورای شهر با جدیت عمل کرد و دراین زمینه شهرداری را مورد مواخذه قرار میداد.
آیا نزدیکی فکری شهردار تهران با اغلب اعضای شورای شهر باعث نشده بود که پاسخگو کردن شهرداری تهران با مشکل مواجه شود؟
بله، این مساله در شورای شهر چهارم وجود داشت. به هر حال آقای قالیباف، منتخب اعضای شورای چهارم شهر تهران بود و به صورت طبیعی در یک طیف فکری تعریف میشدند. در همه کشورهای جهان نیز این مساله وجود دارد و مجلس و شورای شهر، رئیس و شهردار را با توجه به قرابت فکری اعضا با مدیر آینده انتخاب میکنند. در شرایط کنونی، مجلس شورای اسلامی با رئیسجمهوری قرابت فکری دارد و به همین دلیل از سیاستهای دولت حمایت میکند. این وضعیت برای شورای شهر چهارم تهران نیز وجود داشت. برای مثال، مجلس نهم شورای اسلامی از اصولگرایان تشکیل شده بود که در طیف فکری آقای روحانی تعریف نمیشدند و به همین دلیل منتقد دولت بودند. به همین دلیل نیز تلاش میکردند وزرای دولت را استیضاح کنند و با بسیاری از برنامههای دولت مخالفت میکردند. مردم در انتخابات شورای شهر قبلی به اصولگرایان رأی دادند و اصولگرایانی که وارد شورای شهر شدهاند مدیری را انتخاب کردند که در راستای برنامههای آنها حرکت کند و یک اصولگرا باشد. این مساله هیچ اشکالی ندارد و در همه کشورهای جهان اتفاق میافتد.
چرا اعضای اصلاحطلب شورای چهارم در لیست اصلاحطلبان برای شورای پنجم حضور نداشتند؟
بدون شک اصلاحطلبی یک جریان بزرگ فکری و سیاسی است که دارای گستره زیادی در جامعه ماست. در نتیجه کسی که در اردوگاه اصولگرایی نیز تعریف میشود، میتواند دارای نگاه اصلاحطلبی باشد. تقلیل جریان اصلاحات به یک باند سیاسی یک اشتباه بزرگ است. برخی در یک فضای بسته و در پستوها لیست شورای شهر را بستند و در نهایت آن را به نام جریان اصلاحات به مردم معرفی کردند. این در حالی است که رئیس دولت اصلاحات رسما اعلام کرد در جریان بستن لیست شورای شهر نبوده است. کسانی که لیست را بستهاند باید مسئولیت آن را برعهده بگیرند.
به نظر شما چشمانداز شورای پنجم به چه صورت خواهد بود؟
بنده امیدوارم شورای شهر جدید عملکرد موفقی داشته باشد و اتفاقات شورای شهر اول که در اختیار اصلاحطلبان بود، دوباره تکرار نشود. بزرگان جریان اصلاحات نیز نباید اجازه دهند اتفاقات شورای شهر اول که به جریان اصلاحات آسیبهای زیادی وارد کرد، تکرار شود. شورای شهر جدید در مرحله اول باید تلاش کند با بدنه شهر تهران ارتباط برقرار کند تا بتواند با مشکلات شهری از نزدیک آشنا شود. مساله مهم دیگر اینکه شورای شهر جدید باید تلاش کند یک شهردار قوی برای تهران انتخاب کند. در شرایط کنونی شهرداری تهران با مشکلات و بدهیهای زیادی مواجه است. در انتخابات اخیر مردم به صورت کامل به اصلاحطلبان اعتماد کردهاند، در نتیجه هیچگونه توجیه و کوتاهی در آینده پذیرفته نخواهد بود. به هر حال تضارب آرا و اختلافسلیقه میتواند به پویایی بیشتر شورای شهر کمک کند. این در حالی است که در آینده تمام اعضای شورای شهر اصلاحطلب هستند و این مساله ممکن است در کارکرد کلی شورای شهر تأثیر بگذارد. نکته دیگر اینکه کار مدیریت شهری و شهرداری تهران به اندازهای سخت و سنگین است که فرصت فکر کردن به مسائل سیاسی به اعضا نخواهد داد. در نتیجه رسیدگی به مسائل سیاسی نمیتواند اولویت نخست شورای شهر پنجم باشد.
به نظر شما در شرایط کنونی بهترین گزینه برای شهرداری تهران چه کسی است؟
در مرحله اول شهردار تهران باید کسی باشد که سابقه کار در شهرداری تهران را داشته باشد. در نتیجه اگر کسی خارج از بدنه شهرداری به عنوان شهردار تهران انتخاب شود با مشکلات زیادی مواجه خواهد شد. در شرایط کنونی شهرداری تهران دارای 65هزار کارمند است که در نوع خود یک دستگاه اجرایی بزرگ است. به همین دلیل شهردار تهران باید نسبت به مشکلات شهر تهران و بدنه شهرداری شناخت کامل داشته باشد، وگرنه با مشکل مواجه خواهد شد. به نظر من از بین گزینههای موجود محسن هاشمی از بقیه شرایط بهتری دارد و انتخاب مناسبتری برای شهرداری تهران خواهد بود. ایشان شناخت کافی نسبت به شهر تهران دارند و در گذشته نیز یکی از مدیران ارشد شهری به شمار میرفتند. انتخاب شهردار تهران نباید سیاسی شود. در شرایط کنونی شهر تهران به یک مدیر جوان و پر انرژی نیاز دارد که بتواند مشکلات مردم را حل کند.
