شرط ونس برای توافق آمریکا با ایران
انتخاب به نقل از رویترز نوشت: جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد: ایران برای برآورده کردن خواسته‌های آمریکا و پایان دادن به جنگ هفت‌ماهه میان دو کشور، باید به‌طور «معناداری» ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای خود را کاهش دهد؛ این در حالی است که واشنگتن هنوز مطمئن نیست تصمیم‌گیری‌ها در تهران چگونه انجام می‌شود.
ونس که از دیرباز نسبت به دخالت آمریکا در جنگ‌های خارجی تردید داشته، نقش اصلی را در مذاکرات برای پایان دادن به این درگیری بر عهده گرفته و در ماه سپتامبر میانجی یک توافق موقت صلح بود که به‌سرعت از هم پاشید. این جنگ بازار‌های جهانی انرژی را دچار شوک کرده و در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، به یک مسئله سیاسی پرهزینه برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و جمهوری‌خواهان تبدیل شده است.ونس روز دوشنبه، پس از سفر انتخاباتی خود به آلاسکا، گفت هر توافقی مستلزم آن است که ایران ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای خود را کاهش دهد، نه اینکه صرفاً وعده‌ای برای کاهش ظرفیت در آینده ارائه کند.
ونس ادعا کرد: «اگر نمی‌خواهید سلاح هسته‌ای داشته باشید، پس چرا به سوخت غنی‌شده ۶۰ درصدی نیاز دارید؟ و اگر می‌خواهید تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این یک مسئله کاملاً پایه‌ای و حداقلی است.»
او افزود: «فکر می‌کنم اگر آنها می‌خواهند تعهد خود را به نساختن سلاح هسته‌ای نشان دهند، باید اقدام معناداری درباره ظرفیت غنی‌سازی خود انجام دهند.»
ایران و آمریکا طی هفته‌های اخیر پیشنهاد‌هایی را با هدف پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، مسیر حیاتی انتقال انرژی در جهان، با یکدیگر مبادله کرده‌اند.
ترامپ آخرین پیشنهاد تهران را رد کرده و هشدار داده است که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، عملیات نظامی ممکن است تشدید شود.
ونس گفت آمریکا همچنان برای رسیدن به توافق آمادگی دارد، اما این توافق مستلزم امتیازات هسته‌ای ملموس از سوی ایران خواهد بود.
او گفت: «ما قرار نیست کلمات را با اقدامات معامله کنیم.»
موضوع دیگری که مذاکرات را پیچیده می‌کند، به ادعای ونس، این است که واشنگتن مطمئن نیست چه کسی در تهران تصمیم‌گیرنده است.
ونس گفت آمریکا با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در حال مذاکره است.
ونس ادعا کرد: «یکی از چیز‌هایی که متوجه شده‌ایم این است که کاملاً مشخص نیست کشور آنها چگونه تصمیم می‌گیرد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز یکشنبه در واکنش به این اظهارات گفت مقام‌های آمریکایی به‌خوبی می‌دانند طرف‌های ایرانی آنها چه کسانی هستند و نظام تصمیم‌گیری ایران چگونه کار می‌کند.
اسماعیل بقایی در نشست هفتگی مطبوعاتی خود گفت: «مسئله در واقع برعکس است: مشکل، مواضع متناقض و پیام‌های چندگانه مقام‌های آمریکایی است.»
ونس به رویترز گفت برای ارزیابی شرایط در میدان جنگ، شخصاً با فرماندهان میدانی گفت‌و‌گو کرده است.
او نگرانی‌ها درباره کمبود شدید مهمات را رد کرد و ادعا کرد که نیرو‌های ایرانی، اگرچه گاهی قادرند به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز حمله کنند، اما در مجموع قادر نیستند مانع صادرات انرژی از طریق این آبراه شوند.
جنگ، که هزینه آن برای آمریکا حدود ۳ میلیارد دلار در ماه برآورد شده، به یکی از موضوعات اصلی کارزار‌های انتخاباتی تبدیل شده است.
افزایش قیمت انرژی، ترامپ و جمهوری‌خواهان را در ایالت‌های رقابتی که تعیین‌کننده کنترل کنگره خواهند بود، در موضع دفاعی قرار داده است.
ونس تلاش کرده است انتقاد‌ها از نحوه مدیریت جنگ توسط ترامپ را کاهش دهد و به رأی‌دهندگان گفته است که اجازه ندهند این مسئله مانع حمایت آنها از جمهوری‌خواهان در انتخابات ماه آینده شود.
ونس در آلاسکا برای دن سالیوان، سناتور جمهوری‌خواه، کارزار انتخاباتی برگزار کرد. سالیوان در رقابتی نزدیک برای انتخاب مجدد با مری پلتولا، رقیب دموکرات، روبه‌رو است.
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ آلاسکا را با اختلاف ۱۳ واحد درصد برد، اما افزایش هزینه‌های روزمره باعث شده این ایالت نیز در رقابت انتخاباتی قرار گیرد.
پیش از گفت‌و‌گو با رویترز، بخش قابل توجهی از سخنرانی ونس به نگرانی‌های مربوط به هزینه زندگی، به‌ویژه قیمت انرژی، اختصاص داشت. موقعیت دورافتاده آلاسکا باعث شده کالا‌های مصرفی در این ایالت گران‌تر باشند و تولید انرژی نیز یکی از صنایع اصلی آن است.
حاضران در تجمع انتخاباتی زمانی که سالیوان نزدیک بود ونس را به‌جای «معاون رئیس‌جمهور»، «رئیس‌جمهور آمریکا» معرفی کند، با صدای بلند واکنش نشان دادند.
ونس به‌عنوان یکی از چهره‌های اصلی جمهوری‌خواه برای جانشینی ترامپ در کاخ سفید شناخته می‌شود.
با این حال، ونس پس از تجمع، در گفت‌و‌گو با رویترز گفت هنوز تصمیم نگرفته است که در سال ۲۰۲۸ برای ریاست‌جمهوری نامزد شود.
او گفت «من ذاتاً آدمی هستم که کار‌ها را به تعویق می‌اندازد. واقعاً هنوز زیاد به آن فکر نکرده‌ام.»
