نخستین تصویر ثبتشده از یک جنگنده J-۱۰ CE ساخت چین، تحویل این جنگندههای چینی به ازبکستان را تأیید میکند. در ادامه این مطلب به بررسی مشخصات و قابلیتهای J-۱۰ CE خواهیم پرداخت.
جنگنده J-۱۰ CE چیست؟
جنگنده چندمنظوره «چنگدو J-۱۰ CE» (موسوم به «اژدها»)، هواپیمایی از نسل ۴.۵+ است که توسط «گروه صنایع هواپیماسازی چنگدو» (CAIG) از زیرمجموعههای «شرکت صنعت هوانوردی چین» (AVIC) طراحی و ساخته شده است.
این جنگنده که برای مأموریتهای برتری هوایی و تهاجمی طراحی شده، نسخه صادراتی مدل J-۱۰ C است که هماکنون در خدمت نیروی هوایی ارتش خلق چین (PLAAF) قرار دارد. همچنین نیروی هوایی پاکستان (PAF) در مارس ۲۰۲۲ و در قالب سفارشی شامل ۲۰ فروند هواپیما، J-۱۰ CE را به خدمت گرفت.
J-۱۰ CE نسخهای پیشرفته و صادراتی از سری جنگندههای چینی «چنگدو J-۱۰» است که برای کسب برتری هوایی، انجام مأموریتهای تهاجمی و نبرد شبکه-محور طراحی شده است. این جنگنده که برای بازارهای بینالمللی عرضه میشود، به اویونیک مدرن، رادار AESA و موشکهای هوا به هوای دوربرد مجهز است و به عنوان جایگزینی رقابتی در برابر جنگندههای همردهٔ غربی و روسی مطرح شده است.
تاریخچه توسعه J-۱۰ CE
توسعه سری J-۱۰ در دهه ۱۹۸۰ و تحت هدایت «مؤسسه ۶۱۱» (یعنی مؤسسه طراحی هواپیمای چنگدو) آغاز شد. هدف بلندپروازانه چین، ساخت یک جنگنده مدرن بود که بتواند با طرحهای غربی، نظیر جنگنده اف- ۱۶ فایتینگ فالکون (F-۱۶ Fighting Falcon) ساخت جنرال داینامیکس/لاکهید مارتین، رقابت کند.
جنگنده جدید J-۱۰CE چین
نخستین پیشنمونه J-۱۰ در سال ۱۹۹۸ به پرواز درآمد و مدل J-۱۰ A در سال ۲۰۰۵ وارد خدمت در نیروی هوایی ارتش خلق چین شد. پس از معرفی این مدل، شرکت چنگدو گونههای دیگری از J-۱۰، از جمله مدل دوسرنشینه J-۱۰ S و مدل J-۱۰ B را توسعه داد.
در مدل J-۱۰ B، تغییرات قابلتوجهی در طراحی و زیرسیستمهای J-۱۰ انجام شد. از جمله برجستهترین ویژگیهای جدید آن میتوان به طراحی مجدد بخش جلویی بدنه، بهکارگیری ورودی هوای مافوقصوت بدون جداکننده (DSI)، یکپارچهسازی رادار آرایه اسکن الکترونیکی غیرفعال (PESA) در باند X و سازگاری بیشتر با طیف وسیعتری از تسلیحات اشاره کرد.
مدل J-۱۰ B مبنای توسعه گونه J-۱۰ C قرار گرفت؛ هواپیمایی که نخستین پرواز خود را در دسامبر ۲۰۱۳ انجام داد و در سال ۲۰۱۶ به ناوگان نیروی هوایی ارتش خلق چین پیوست. مدل J-۱۰ C ارتقاهای قابلتوجهی از جمله رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال (AESA)، سامانه نمایشگر و نشانهگیر نصبشده روی کلاه خلبان (HMD/S)، سامانه جستوجو و ردیابی فروسرخ (IRST) و سامانه یکپارچه اقدامات متقابل الکترونیکی (ECM) در این پلتفرم به همراه داشت.
مدل J-۱۰ CE همچنین با تسلیحات پیشرفتهای همچون موشک جدید هوا به هوای دوربرد PL-۱۵ (LRAAM) و موشک هوا به هوای PL-۱۰ با قابلیت درگیری در زوایای بالا نسبت به محور طولی هواپیما (HOBS AAM) و دیگر تسلیحات، سازگاری دارد.
جنگنده جدید J-۱۰CE چین چیست؟
مدل صادراتی J-۱۰ CE که مجوز صادرات آن در سال ۲۰۱۶ صادر شد، ضمن حفظ این ویژگیهای اصلی، از پیکربندیهای تکمیلی برای پاسخگویی به نیازهای خاص کاربران خارجی نیز برخوردار است. تا به امروز، J-۱۰ CE پیشرفتهترین و توانمندترین جنگنده چینی موجود در بازار صادرات بوده است.
سرعت و برد جنگنده J-۱۰ CE
جنگنده J-۱۰ CE که از یک موتور توربوفن بهره میبرد، در ارتفاع پروازی به حداکثر سرعت ۲ ماخ دست مییابد. برد عملیاتی این هواپیما حدود ۱۸۵۰ کیلومتر و شعاع عملیاتی رزمی آن در حدود ۵۵۰ تا ۶۰۰ کیلومتر است که با استفاده از قابلیت سوختگیری هوایی قابل افزایش میباشد. نسبت بالای رانش به وزن در این جنگنده، عملکرد قدرتمند در اوجگیری و مانورپذیری بالای آن را فراهم میکند.
فناوری و تسلیحات جنگنده J-۱۰ CE
جنگنده J-۱۰ CE مجهز به رادار KLJ-۱۰ A AESA است که قادر به ردیابی چندین هدف هوایی فراتر از برد بصری است. این جنگنده مجهز به یک توپ داخلی ۲۳ میلیمتری و دارای ۱۱ جایگاه حمل سلاح و ظرفیت حمل محموله حدود ۶۰۰۰ کیلوگرم است. جنگنده J-۱۰ CE از سلاحهای پیشرفتهای مانند موشک هوا به هوای دوربرد PL-۱۵، موشک PL-۱۲، موشک کوتاهبرد PL-۱۰، موشکهای هوا به زمین سری KD و طیف گستردهای از مهمات هدایتشونده دقیق و غیرهدایتشونده را پشتیبانی میکند.
قیمت جنگنده J-۱۰ CE
در حالی که قیمتگذاری دقیق بر اساس ساختار و بستههای پشتیبانی متفاوت است، هزینه تخمینی هر واحد بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار است که آن را در مقایسه با جنگندههای غربی با قابلیتهای مشابه از نظر هزینه به یک جنگنده رقابتی تبدیل میکند.
نسل: نسل ۴.۵
وضعیت: عملیاتی (در حال خدمت)
اولین پرواز: ۱۹۹۸ (خانواده J-۱۰)
زمان ورود به خدمت: ۲۰۲۲ (مدل J-۱۰ CE)
کاربران: چین، پاکستان و ازبکستان
حداکثر سرعت: ۲.۰ ماخ
تعداد موتور: ۱
برد رادار: حدود ۱۷۰ تا ۲۰۰ کیلومتر (AESA)
نوع موتور: ۱ موتور توربوفن
نیروی پیشران (هر موتور): حدود ۱۳۲ کیلونیوتن با پسسوز
ظرفیت سوخت: حدود ۴۹۵۰ کیلوگرم
حداکثر سرعت هوایی: ۱۳۵۰ کیلومتر بر ساعت
شعاع عملیاتی: ۱۲۴۰ کیلومتر (۲۶۰۰ کیلومتر با سوختگیری هوایی)
برد انتقالی (Ferry Range): ۲۹۵۰ کیلومتر
موتور: WS-۱۰ B
ابعاد| طول: ۱۶٫۹ متر؛ دهانه بال: ۹٫۸ متر؛ ارتفاع: ۵٫۷ متر