تحرکات جدید نظامی آمریکا در اربیل
تحرکات نظامی آمریکا در اربیل، مرکز اقلیم کردستان عراق، طی روزهای اخیر وارد مرحله تازهای شده است؛ تحولاتی که به گفته منابع امنیتی و سیاسی، میتواند بخشی از مقدمات اجرای توافق واشنگتن و بغداد برای خروج نیروهای باقیمانده ایالات متحده از عراق باشد.
به گزارش آرمان ملی آنلاین به نقل از العربی الجدید، بر اساس گزارشها، نیروهای آمریکایی در اربیل در حال اجرای عملیات گسترده جابهجایی و انتقال تجهیزات هستند؛ عملیاتی که عمدتاً در ساعات شب و میان پایگاه هوایی حریر در حومه اربیل، فرودگاه بینالمللی این شهر و محل کنسولگری آمریکا در جاده تفریحگاه صلاحالدین انجام میشود. این تحولات در حالی رخ میدهد که اجرای توافق سپتامبر ۲۰۲۴ میان آمریکا و عراق درباره خروج نیروهای آمریکایی وارد مراحل عملیاتی شده است. همزمان، هفته گذشته یک حمله پهپادی علیه کنسولگری آمریکا در اربیل خنثی شد و پیش از آن نیز سفارت آمریکا در بغداد و کنسولگری این کشور در اربیل با صدور هشدار امنیتی از شهروندان آمریکایی خواستند خود را برای احتمال تشدید وضعیت امنیتی آماده کنند.
در این بیانیه آمده است که «تأسیسات دیپلماتیک آمریکا هدف قرار گرفتهاند» و با توجه به افزایش تنشها میان واشنگتن و تهران، «احتمال وقوع حملاتی علیه منافع، شرکتها و مؤسسات مرتبط با ایالات متحده در نقاط مختلف جهان» وجود دارد.
آغاز تخلیه نیروهای غیرضروری
منابع امنیتی و سیاسی در اربیل روز یکشنبه به روزنامه «العربی الجدید» گفتند روند تخلیه نیروهای غیرضروری همکار با ارتش آمریکا، از جمله تیمهای آموزشی و مستشاری، از چند روز پیش همزمان با انتقال تجهیزات مختلف از پایگاه هوایی حریر به فرودگاه بینالمللی اربیل آغاز شده است.
به گفته این منابع، عملیات انتقال شامل سامانه پدافند هوایی «پاتریوت» نیز بوده است؛ سامانهای که در چارچوب روند گستردهتر تغییر آرایش نظامی و تخلیه نیروهای غیرضروری، از محل استقرار خود در پایگاه حریر به نزدیکی کنسولگری آمریکا در جاده تفریحگاه صلاحالدین، مشهور به خیابان بیرمام، منتقل شده است.
این منابع افزودند که نیروهای آمریکایی در چارچوب پایان مأموریت نظامی ائتلاف بینالمللی، خروج مرحلهای خود را از آخرین پایگاه بزرگ نظامی آمریکا در عراق، یعنی پایگاه هوایی حریر، به مقصدهایی خارج از این کشور آغاز کردهاند.
به گفته منابع، اگرچه بخشی از تجهیزات و تسلیحات پیشتر به نیروهای پیشمرگه اقلیم کردستان تحویل داده شده بود، اما سامانههای پدافند هوایی، بهویژه «پاتریوت» و «سی-رم» (C-RAM)، به جای خروج از عراق، از پایگاه حریر به محل دیگری در نزدیکی کنسولگری آمریکا منتقل شدهاند.
یکی از منابع نیز تأیید کرد که ارتش آمریکا طی روزهای گذشته انتقال تجهیزات، خودروها و گروههایی از نیروهای مستشاری و پیمانکاران غیرنظامی را آغاز کرده است و سامانههای «پاتریوت» و «سی-رم» از اربیل خارج نشده، بلکه صرفاً به نقطهای دیگر در نزدیکی کنسولگری آمریکا منتقل شدهاند.
گزارش المانیتور درباره خروج زودهنگام نیروها
وبسایت خبری «المانیتور» مستقر در واشنگتن نیز جمعه گذشته گزارش داد که ایالات متحده روند خروج نیروهای باقیمانده خود از عراق را پیش از موعد تعیینشده ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز کرده است.
در این گزارش آمده است که ارتش آمریکا سامانههای پدافند هوایی «پاتریوت» را از شهر اربیل خارج کرده و این اقدام همزمان با تشدید تنشهای امنیتی ناشی از حملات مستمر گروههای مسلح مورد حمایت ایران به اقلیم کردستان صورت گرفته است؛ موضوعی که نگرانیهایی را درباره پیامدهای کاهش حضور نظامی آمریکا بر امنیت منطقه ایجاد کرده است.
واشنگتن و بغداد در سال ۲۰۲۴ بر سر زمانبندی خروج نیروهای آمریکایی از عراق به توافق رسیدند. بر اساس این توافق، مأموریت نظامی آمریکا در چندین پایگاه پایان مییابد و خروج از پایگاههای باقیمانده باید حداکثر تا ۳۰ سپتامبر تکمیل شود.
با وجود کاهش حضور نظامی، آمریکا بارها تأکید کرده است که همکاری با نیروهای عراقی، بهویژه در حوزه آموزش، تبادل اطلاعات و عملیات ضد داعش، در قالب همکاریهای دوجانبه ادامه خواهد یافت و نیازی به حضور گسترده نظامی نخواهد داشت.
با این حال، تاکنون هیچ اطلاعات رسمی درباره تعداد نیروهایی که اقلیم کردستان را ترک کردهاند منتشر نشده است و اظهارات مقامها، با توجه به تهدیدهای مستمر گروههای عراقی همسو با ایران، نگرانیهایی را درباره پیامدهای این خروج برانگیخته است.
در حال حاضر، پایگاه هوایی حریر آخرین پایگاه نظامی آمریکا در عراق محسوب میشود؛ وضعیتی که پس از خروج کامل نیروهای آمریکایی از پایگاه عینالاسد در استان الانبار در ژانویه گذشته و انتقال نیروها، تجهیزات، خودروها و سامانههای تدافعی و تهاجمی به حریر شکل گرفته است.
تحلیل کارشناسان درباره سامانههای پدافندی
محمد الاسعد، تحلیلگر امنیتی و سیاسی عراقی، نیز با اشاره به گزارشهای منتشرشده گفت: «گزارشهای مطبوعاتی به دلیل ملاحظات امنیتی و تاکتیکی مربوط به حفاظت از داراییهای نظامی حساس، محل استقرار سامانه جدید پاتریوت را فاش نکردهاند.»
وی در گفتوگو با «العربی الجدید» افزود: «بعید به نظر میرسد این سامانه از اربیل خارج شود، زیرا هیچیک از کشورهای همسایه به آن نیازی ندارند و نیاز واقعی به تأمین امنیت پیرامون کنسولگری آمریکا وجود دارد.»
الاسعد در پایان اظهار داشت: «اگرچه اربیل همچنان به سامانههای دفاعی سنگین مانند پاتریوت نیاز دارد، اما تکیه اصلی همچنان بر سامانههای پدافند هوایی کوتاهبرد، مانند C-RAM و سامانههای مقابله با پهپاد، است.»
