گره جدید در مذاکرات ایران و آمریکا
به گزارش آرمان ملی آنلاین، غرامت مالی به یکی از مهمترین نقاط اختلاف در مذاکرات میان ایران و ایالات متحده تبدیل شده است؛ موضوعی که به گفته منابع آگاه، حساسیت ویژهای برای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دارد. ترامپ تمایل دارد هر توافق احتمالی با ایران بهمراتب قویتر از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ در دوران باراک اوباما تلقی شود و از هرگونه اقدامی که یادآور آن توافق باشد، اجتناب کند.
به نقل از سی ان ان، یک مقام آمریکایی آشنا با روند مذاکرات به شبکه سیانان گفته است که ایران از طریق میانجیها اعلام کرده خواهان آن است که بخشی از غرامت مالی مورد نظرش بلافاصله پس از دستیابی دو طرف به یک تفاهمنامه اولیه آزاد شود و این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات موکول نشود.
با این حال، مقامات دولت ترامپ نگراناند که آزادسازی داراییها در چنین مرحلهای، یکی از مهمترین اهرمهای واشنگتن در برابر تهران را از بین ببرد یا دستکم تضعیف کند.
به اعتقاد مقامات آمریکایی، حفظ این اهرم فشار برای ورود به مرحله دوم مذاکرات ضروری است؛ مرحلهای که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از آن با عنوان «مذاکرات بسیار فنی» درباره جزئیات برنامه هستهای ایران یاد کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ترامپ به اعضای تیم مذاکرهکننده خود تأکید کرده که هرگونه توافق احتمالی باید بهوضوح قویتر از توافق سال ۲۰۱۵ به نظر برسد. او همچنین خواسته است از هر اقدامی که بتوان آن را بهعنوان تحویل «مقادیر زیادی پول نقد» به ایران تعبیر کرد، پرهیز شود؛ عبارتی که ترامپ سالهاست برای انتقاد از تصمیم دولت اوباما در زمینه پرداخت غرامت مالی به ایران به کار میبرد.
بر اساس این گزارش، منابع مطلع میگویند رئیسجمهور آمریکا به مشاوران خود اعلام کرده که هیچ توافقی را که در آن ایالات متحده مستقیماً به ایران پول پرداخت کند، امضا نخواهد کرد؛ زیرا چنین اقدامی به سرعت با توافق دوران اوباما مقایسه خواهد شد.
در توافق سال ۲۰۱۵، حدود ۱.۷ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران آزاد شد. این در حالی است که بنا بر گزارشها، ایران در مذاکرات جاری خواستار دریافت حدود ۱۲ میلیارد دلار شده است.
با توجه به اینکه بعید به نظر میرسد ایران با توافقی فاقد هرگونه غرامت مالی موافقت کند، مقامات آمریکایی اذعان دارند که این موضوع علاوه بر جنبههای مالی و اجرایی، به نحوه ارائه و پیامرسانی عمومی آن نیز مرتبط است.
در ادامه این گزارش آمده است که در همین راستا، مشاوران دولت آمریکا در حال بررسی گزینههایی هستند که بر اساس آنها کشورهای ثالث، از جمله قطر، در روند آزادسازی منابع مالی ایران نقش ایفا کنند تا ایالات متحده از پرداخت مستقیم پول به تهران اجتناب کند.
یکی دیگر از گزینههای مورد بحث، آزادسازی داراییهای ایران با محدودیتهای مشخص است؛ به این معنا که این منابع صرفاً برای مصارف بشردوستانه قابل استفاده باشند. در این سناریو، پول مستقیماً در اختیار فروشندگان تأییدشده دارو، مواد غذایی و کالاهای کشاورزی قرار میگیرد و نه دولت ایران.
منابع آگاه همچنین از بررسی طرح ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری برای ایران خبر دادهاند؛ صندوقی که پس از دستیابی دو طرف به توافق نهایی، میلیاردها دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی ایران فراهم خواهد کرد. بر اساس این طرح، ایالات متحده در تأمین مالی صندوق مشارکت نخواهد داشت و بخش عمده منابع آن از سوی کشورهای حوزه خلیج فارس تأمین میشود.
در همین حال، کاخ سفید ادعا کرده است که ایران تا زمانی که ذخایر اورانیوم غنیشده خود را واگذار نکند، از هیچگونه تسهیل مالی برخوردار نخواهد شد. مقامات آمریکایی در این زمینه از عبارت «بدون گرد و غبار، بدون دلار» بهعنوان خط قرمز واشنگتن یاد کردهاند.
ظبق این گزارش، دونالد ترامپ هفته گذشته در نشست کابینه دولت خود در این باره مدعی شد: «ما کنترل پولی را که آنها ادعا میکنند مال خودشان است، در دست داریم. ما کنترل آن پول را حفظ خواهیم کرد. تا وقتی کار درست را انجام دهند، به آنها اجازه میدهیم پولشان را داشته باشند. اما در حال حاضر، ما این کار را نمیکنیم.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز ادعا کرده است که لغو تحریمها بهصورت فوری انجام نخواهد شد.
او روز چهارشنبه در جلسه استماع کنگره اظهار داشت: «هیچ امتیازی برای امضا وجود ندارد، اما در نهایت همه چیز بر اساس شرایط خواهد بود. تحریمهایی که مستقیماً به برنامه هستهای مربوط میشوند، مورد بحث قرار خواهند گرفت - اگر در واقع تمام مواردی را که از آنها میخواهیم انجام دهند، بررسی کنند - اما این بخشی از مذاکرات خواهد بود. در مرحله اول نخواهد بود.»
به این ترتیب، مسئله غرامت مالی و نحوه آزادسازی داراییهای ایران همچنان یکی از اصلیترین موانع در مسیر دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن محسوب میشود؛ موضوعی که هم به ملاحظات سیاسی داخلی آمریکا و هم به سازوکارهای اجرایی هر توافق احتمالی گره خورده است.
