به گزارش آرمان ملی آنلاین، احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشست خبری، با اشاره به تجربه حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات در جریان جنگ رمضان اظهار کرد: حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات طی این جنگ تجربه جدید و در عین حال اثرگذاری را پشت سر گذاشت و فشار بسیار زیادی را تجربه کرد. بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی کشور مورد حمله دشمن قرار گرفت و به صورت مکرر ارتباط جزایر کشور با سرزمین اصلی قطع شد.
وی ادامه داد: در بسیاری از این موارد در فاصله کمتر از چند ساعت ارتباطات برقرار شد و مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزههای مختلف با تقدیم شهدای متعدد توانست پایداری شبکه ارتباطی کشور را حفظ کند.
چیتساز با اشاره به خسارتهای وارد شده به این بخش گفت: جنگ رمضان برای مجموعه ارتباطی کشور هزینهها و خسارتهای متعددی به بار آورد. بخشی از این خسارتها ناشی از حملات موشکی مستقیم بود که منجر به تخریب داراییها و سرمایههای ثابت در حوزه اقتصاد دیجیتال شد و چالشهای اساسی ایجاد کرد.
وی افزود: بخش اعظم این خسارتها در حوزه دولت و بهویژه زیرساختهای بخش فضایی بود. در بخش دولتی بالغ بر ۴۲.۶ همت خسارت مستقیم متحمل شدیم و در بخش غیردولتی نیز خسارتهای ناشی از حمله مستقیم حدود ۸.۴ همت برآورد شده است. در مجموع اگر بخواهیم محاسبه کنیم، حدود ۳۳۵ میلیون دلار خسارت مستقیم به بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات وارد شد.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تصریح کرد: این خسارتها جدا از زیانهایی است که به واسطه تصمیمهای مربوط به اینترنت به بخش اقتصاد دیجیتال وارد شد. یکی از مهمترین بخشهایی که با زیان مواجه شد، حوزه اقتصاد دیجیتال بود که به دلیل قطع اینترنت بینالملل دچار خسارت جدی شد.
وی در تشریح این خسارتها گفت: در حوزه مخابرات و ارتباطات حدود ۶.۴ همت کاهش درآمد مستقیم کسبوکارها رخ داد. در حوزه پست و لجستیک نیز حدود ۰.۷۸۶ همت زیان ایجاد شد. در بخش تجارت الکترونیک حدود ۲ همت عدمالنفع اتفاق افتاد و در حوزه کسبوکارهای آنلاین نیز حدود ۱.۹ همت عدمالنفع ثبت شد.
چیتساز ادامه داد: در مجموع این خسارتها نشان میدهد که بخش ارتباطات با وجود اینکه در سالهای گذشته سرمایهگذاری گستردهای دریافت نکرده، اما نقش و اثربخشی گستردهای داشته و در عین حال زیانهای قابل توجهی را نیز متحمل شده است.
وی گفت: این وضعیت تابآوری کسبوکارهای کشور را با چالش مواجه کرد. به همین دلیل پس از این دوره، با توجه به نیازهایی که در زمان قطعیها تجربه شد، ضرورت اتصال کسبوکارهای حوزه اقتصاد دیجیتال به اینترنت در همه شرایط برای تصمیمگیران و سیاستگذاران روشنتر شد.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات افزود: حتی در شرایط بحرانی نیز نباید اتصال اینترنت کسبوکارهای حوزه اقتصاد دیجیتال منقطع شود. این موضوع از یک بحث توسعهای در سطح سیاستگذاری به یک مسئله مدیریت ریسک ملی تبدیل شده است.
وی ادامه داد: در جلساتی که طی این مدت برای نزدیک کردن دیدگاههای سیاستگذاران و فعالان اکوسیستم اقتصاد دیجیتال برگزار شد، تلاش کردیم این موضوع را به طور شفاف تبیین کنیم. در آخرین جلسات با نهادهای تصمیمگیر در حوزه شرایط امنیتی نیز به صراحت اعلام کردیم که کسبوکارها به زیرساختهای ابری جهانی وابسته هستند.
چیتساز توضیح داد: بخش عمدهای از خدمات این کسبوکارها نیازمند اتصال سرورها، پایگاههای داده، سامانههای پشتیبان و ابزارهای مختلف به اینترنت است و در صورت قطع اینترنت این زیرساختها از دسترس خارج شده و امکان مدیریت، بازیابی و مقیاسپذیری آنها از بین میرود.
وی افزود: از سوی دیگر معماری نرمافزارهای مبتنی بر API و میکروسرویسها به گونهای است که کسبوکارهای حوزه اقتصاد دیجیتال به طور گسترده از سرویسهای بینالمللی استفاده میکنند؛ از جمله سرویسهای احراز هویت و سایر خدماتی که نیازمند اتصال پیوسته به اینترنت بینالملل هستند.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به اهمیت اینترنت در حوزه امنیت سایبری گفت: وابستگی به اینترنت در این حوزه بسیار حیاتی است. سامانههای امنیتی باید به طور مستمر بهروزرسانی شوند و امضای بدافزارها، دادههای تحقیقاتی و پچهای امنیتی باید به صورت پیوسته دریافت شود.
وی ادامه داد: این منابع عمدتاً جهانی هستند و اگرچه تلاشهایی برای ایجاد منابع داخلی صورت گرفته، اما همچنان نیاز به اتصال مستمر به اینترنت وجود دارد تا گواهیها بتوانند ارتباط امن را برقرار کنند.
چیتساز تاکید کرد: در حقیقت اگر بخواهیم امنیت در حوزه اقتصاد دیجیتال افزایش یابد، لازم است پلتفرمها به اینترنت به شکل مطلوب متصل باشند. قطع اینترنت برای کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال شاید برای چند ساعت قابل تحمل باشد، اما قطع گسترده و سراسری آن شوک اقتصادی ایجاد میکند.
وی افزود: اینترنت مانند آب است؛ زمانی که مسیر یک آب جاری بسته شود، در نهایت مسیر خود را پیدا میکند. امروز نیز مشاهده میکنیم که حجم ترافیک اینترنت بینالملل به گونهای افزایش یافته که نشان میدهد مسیرهای طبیعی ارتباطی خود را پیدا کردهاند و این حجم به حدود ۷.۵ پتابایت رسیده است.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: این مسئله یک پیام روشن برای سیاستگذاران دارد و ما به عنوان مجموعهای که خود را مسئول حق دسترسی مردم به اینترنت میدانیم معتقدیم که این نیاز باید برطرف شود.
وی اظهار کرد: در این فاصله مجموعه دستگاهها، سازمانها و معاونتهای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تلاش کردند این ارتباط برقرار بماند. با این حال باید توجه داشت که اتصال به اینترنت در میان مجموعه فعالیتهای وزارت ارتباطات کمتر از حدود پنج درصد مأموریتهای این وزارتخانه را در بر میگیرد.
او در ادامه با اشاره به وضعیت خسارت کسبوکارهای دیجیتال در این دوره اظهار کرد: خسارتی که کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال در این دوران متحمل شدند نسبت به دورههای مشابه به مراتب کمتر بوده است. دلیل اصلی این موضوع به تابآوری شریانهای ارتباطی حیاتی کشور و عملکرد شبکه ارتباطات داخلی برمیگردد که در شرایط بحران توانست خدمات خود را ارائه دهد.
وی افزود: این پایداری با هزینههای زیادی همراه بود و با تقدیم شهدای متعدد در حوزه ارتباطات، در حقیقت یک حماسه ارتباطی شکل گرفت. با این حال نباید فراموش کرد که مردم نیز در موضوع اینترنت مطالبات جدی دارند و ما به عنوان مدافع حق دسترسی مردم به اینترنت، این موضوع را به صورت پیوسته دنبال میکنیم.
چیتساز ادامه داد: در همین راستا استدلالها و دیدگاههای خود را به نهادهای تصمیمگیر منتقل میکنیم تا پس از برطرف شدن دغدغههای سیاستگذاران در این حوزه، ارتباط اینترنتی هرچه سریعتر به حالت عادی بازگردد.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات همچنین در پاسخ به سوالی درباره اینترنت پرو و برخی دسترسیهای خاص اینترنتی و بررسی تخلفات در این زمینه گفت: ما در حوزه اقتصاد دیجیتال با هرگونه تبعیض میان مردم مخالف هستیم. ایجاد احساس تبعیض میتواند بنیانهای اجتماعی جامعه را تضعیف کند.
وی افزود: در دوران جنگ همه مردم به طور برابر در دفاع از کشور مشارکت میکنند و برای مقابله با دشمن تلاش میکنند؛ بنابراین در دوران پس از آن نیز نباید شرایطی ایجاد شود که عدهای از دیگران برابرتر باشند.
چیتساز تاکید کرد: ما با هر نوع اینترنتی که باعث ایجاد فاصله و تفاوت در دسترسی میان مردم شود مخالف هستیم. آنچه در شرایط بحران مطرح بود این بود که کسبوکارها به دلایلی مانند بهروزرسانی پچهای امنیتی، ارتباط با سرورهای بینالمللی و سایر نیازهای فنی، باید بتوانند اتصال خود را حفظ کنند.
وی ادامه داد: با این حال ایجاد هرگونه تفاوت در دسترسی مردم میتواند خود به یک چالش امنیتی برای کشور تبدیل شود، زیرا ممکن است باعث ایجاد نارضایتی اجتماعی شود.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در پایان گفت: موضوع بررسی تخلفات در این زمینه توسط سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در حال پیگیری است و در صورت اثبات تخلف، با متخلفان برخورد خواهد شد. همچنین نظارت در این حوزه بر عهده سازمان تنظیم مقررات ارتباطات رادیویی است.
معاون وزیر ارتباطات همچنین در پاسخ به سوالی درباره اعداد و ارقام اعلامشده درباره خسارتهای وارد شده به کسبوکارهای دیجیتال اظهار کرد: در وزارت ارتباطات متدولوژی مشخصی برای اندازهگیری اقتصاد دیجیتال و خسارتهای آن وجود دارد که با همکاری دستگاههای مختلف تهیه شده و به صورت پیوسته وضعیت اقتصاد دیجیتال و خسارتها در آن رصد و بهروزرسانی میشود. اطلاعات مربوط به این حوزه به شکل هفتگی بهروزرسانی شده و از این منظر میتوان آن را یکی از معتبرترین مراجع در این زمینه دانست.
چیتساز افزود: دادههایی که در این حوزه مورد استفاده قرار میگیرد اغلب مبتنی بر اطلاعات ثبتی است. به عبارت دیگر ما میتوانیم به تفکیک مشخص کنیم که چه شرکتی، چه میزان خسارت و به واسطه چه نوع اتفاقی در کدام استان یا شهر کشور ثبت کرده است. این اطلاعات در مجموعه ما وجود دارد و تصور نمیکنم بسیاری از دستگاههای اجرایی دیگر بتوانند با چنین سطحی از جزئیات به این پرسش پاسخ دهند. در وزارت ارتباطات تلاش میکنیم بر اساس واقعیتهای ثبتشده و فکتهای موجود این محاسبات انجام شود. به همین دلیل اگر دقت کرده باشید اعدادی که ما اعلام میکنیم با برخی اعدادی که در جاهای دیگر مطرح میشود متفاوت است، زیرا مبنای آن اتفاقات واقعی و دادههای ثبتشده است.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در ادامه با اشاره به محدودیتهای روش اندازهگیری گفت: در هر متدولوژی لازم است محدودیتهای روش نیز بیان شود؛ یکی از محدودیتهای ما این است که بخشی از دادهها بر اساس تخمین و برآورد ارائه میشود. به عنوان مثال ما میتوانیم عدد هسته اقتصاد دیجیتال و لایه دوم اقتصاد دیجیتال را با دقت بالایی اعلام کنیم، اما میزان نفوذ اقتصاد دیجیتال در اقتصاد متداول معمولاً بر اساس تخمین و برآورد محاسبه میشود.
وی افزود: در این زمینه ضرایب مختلفی نیز مطرح است که معمولاً بین ۵ تا ۸ به عنوان ضریب تکاثری در نظر گرفته میشود. با این حال عددی که ما اعلام میکنیم در چارچوب سطح اطمینان مشخص و مبتنی بر دادههای قابل اتکا ارائه میشود؛ چه در خصوص اندازه اقتصاد دیجیتال و چه در مورد خسارتهای آن.
چیت ساز در ادامه در پاسخ به سوال ایسنا مبنی مهم ترین اقدامات در زمینه بومی سازی و جست و جوگرهای بومی اظهار کرد: اگر قرار باشد داخلیسازی کامل در برخی حوزهها انجام شود، منابع قابل توجهی نیاز دارد و برآوردها نشان میدهد که با دلار ۱۲۰ هزار تومانی چیزی نزدیک به ۷۰۰ همت منابع لازم خواهد بود.
چیتساز در ادامه با اشاره به برخی مقایسهها با کشور چین گفت: گاهی در میان برخی سیاستگذاران این تصور وجود دارد که میتوان دقیقاً همان مدلی را که در چین اجرا شده در کشور ما نیز پیاده کرد، در حالی که باید توجه داشت چین با جمعیتی حدود یک و نیم میلیارد نفر یک بازار بسیار بزرگ و کامل در اختیار دارد. در چین حدود ۴۵ درصد اقتصاد کشور در حوزه اقتصاد دیجیتال متمرکز شده و سیاستگذار نیز منابع قابل توجهی را برای توسعه زیستبوم داخلی در این حوزه اختصاص داده است. اما در کشور ما بازاری حدود ۹۰ میلیون نفر وجود دارد که با همان مختصات نمیتواند تمام اجزای یک بازار کامل را شکل دهد.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ادامه داد: در برخی حوزهها برای آنکه تولید یک قطعه یا فناوری از نظر اقتصادی پایدار باشد باید حداقل حدود ۵۰۰ هزار واحد از آن تولید شود، در حالی که در بسیاری از حوزهها ما چنین بازاری در اختیار نداریم که بتوانیم ادعا کنیم همه چیز را به طور کامل داخلیسازی کنیم.
وی همچنین به برخی برداشتهای نادرست درباره زیرساختهای چین اشاره کرد و گفت: گاهی گفته میشود که تمام تجهیزات شبکه در چین کاملاً بومی است، در حالی که این تصور نیز دقیق نیست. من نیز در اپراتورهای مختلف در چین کار و زندگی کردهام و میتوانم با اطمینان بگویم که بخش قابل توجهی از قطعات از وندورهای بینالمللی تامین میشود.
چیتساز افزود: حتی در آنجا نیز فرآیندهای اعتبارسنجی و تأیید تجهیزات وجود دارد و استانداردهای مشخصی مانند SLA به صورت شفاف اجرا میشود؛ مسائلی که در بازار ما هنوز به آن شکل توسعه پیدا نکرده است. بنابراین در برخی حوزهها میتوان بومیسازی را ادامه داد، اما در برخی بخشها از نظر اقتصادی پایدار نیست و ممکن است حتی از منظر اقتصادی و امنیتی نیز داخلیسازی کامل به صرفه نباشد.