بستن
کد خبر: ۱۴۸۸۴۷
احمد شیرزاد در گفت و گو با «آرمان ملی»:

توافق با شرق به معنای امضای ترکمنچای نیست

توافق با شرق به معنای امضای ترکمنچای نیست

آرمان ملی آنلاین - علیرضا پورحسین: در روزهایی که توافق جامع ایران و چین با توافق هانکر و برژنف مقایسه می‌شود و هیاهوی بسیاری پیرامون آن شکل گرفته است، بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران اقتصادی بر این باور هستند که توافق جامع ایران و چین می‌تواند یک گام بزرگ برای خروج از زیر فشار بحران اقتصادی و تحریم‌ها باشد. توافقی که به یک سرمایه‌گذاری بزرگ در ایران ختم می‌شود و می‌تواند ظرفیت‌های مغفول مانده ایران را توسعه دهد. اتفاقی که این روزها در فضای مجازی تحت عنوان ترکمنچای از آن یاد می‌شود، در سایر کشورها به وفور مشابه آن وجود دارد و در همین خاورمیانه چندین کشور با بهره‌گیری از توان اقتصادی چین، بخش‌های مختلف کشور خود را توسعه داده که نمونه آن امارات و پاکستان است. از سوی دیگر آنچه که قرارداد ایران و چین را با سایر کشورها متمایز کرده است و یک جنگ بزرگ تبلیغاتی علیه آن شکل گرفته، ابعاد سیاسی آن است که در بحبوحه اختلافات چین با ایالات متحده به مراتب پر رنگ‌تر شده است. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» گفت و گویی با احمد شیرزاد، استاد دانشگاه و نماینده دوره ششم مجلس شورای اسلامی داشته است که در ادامه می‌خوانید.

توافق جامع ایران و چین را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
ایران تفاهم نامه‌ها و توافق‌های زیادی با کشورهای منطقه آسیای میانه، پاکستان، هندوستان و بسیاری از کشورهای دیگر دارد. آن دسته از توافق‌ها که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند نیز به تصویب مجلس می‌رسند و با یک موشکافی خاصی بررسی می‌شوند. آنچه که امروز میان ایران و چین به امضا رسیده است بیشتر جنبه کلی دارد و هنوز در خصوص موارد اجرایی و جزئی مطلبی مطرح نشده است. هنوز قیمت خاصی روی نفت ایران نگذاشته‌اند و یا تعهدی برای میزان صادرات و خرید و فروش نفت نیز داده نشده است. این موارد و امثال آن جزئیاتی است که یک به یک باید در آینده در خصوص آن توافق شود. امروز چین با چندین کشور در خاورمیانه قرارداد امضاء کرده است اما توافق با ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است از آن جهت که جنبه سیاسی دارد و این جنبه بر سایر مسائل نیز در شرایط فعلی غلبه کرده است. از آن جهت که امروز چین در مقابل ایالات متحده ایستاده و تنش‌ها میان این دو کشور افزایش یافته است. این اتفاق از زمان ترامپ آغاز شد و به شکل شدیدتری در زمان بایدن در حال ادامه پیدا کردن است. در این میان منافع ایران نیز در تعارض مستقیم با منافع آمریکا قرار دارد که منجر به ایجاد اختلاف در برجام شده است و امروز کاملا تعارضات عیان شده است. به همین علت‌ها یک اتحاد نیمه استراتژیک و نیمه راهبردی میان ایران و کشورهایی که مورد هجمه آمریکا قرار گرفته‌اند، می‌تواند شکل گیرد. ایران با روسیه نیز چنین قراردادهایی دارد. مسائل جزئی در این میان در اختیار دولت و مسائل کلی باید به تصویب مجلس برسد.
حساسیت‌هایی که این روزها در داخل و خارج از کشور نسبت به این قرارداد ایجاد شده است، ریشه در چه مواردی دارد؟
امروز یک فضاسازی عجیبی علیه توافق جامع ایران و چین به خصوص از سوی رسانه‌های غربی شکل گرفته است که این مساله را قابل توجه می‌کند. آنها به گونه‌ای عرصه را به نمایش می‌گذارند که گویی هر توافقی که با کشورهای غربی از سوی ایران انجام می‌شود منجر به پیشرفت کشور می‌شود و در راستای منافع ایران است و اگر توافقی با چین و روسیه و سایر کشورها شکل گیرد، ترکمنچای است. این رویکرد کاملا غلط است و برخی تحلیلگران داخلی نیز ممکن است این رویکرد را در پیش گیرند و فکر کنند هر قراردادی که با چین و روسیه امضاء می‌شود با اهداف سو در دستور کار قرار گرفته است. برخی نیز در داخل هر نوع قرار با چین و روسیه را خیر مطلق می‌دانند و به هر شکلی که با غربی‌ها یک توافق حاصل شود، تصور می‌کنند که کلاه بر سر ایران رفته است. هر دو دیدگاه بسیار افراطی است و باید نگاه کارشناسانه جایگزین آن شود. باید بدانیم که ایران یک کشور مستقل است و باید میان تمامی قدرت‌ها تعادل مناسب برقرار کند. این تعادل می‌تواند شامل نوعی از پیمان‌های نیمه راهبردی با کشورهای بزرگی همچون چین باشد.
چین قابل اعتماد است؟
در سیاست خارجی هیچ کشوری قابل اعتماد نیست. این را باید به عنوان یک اصل مسلم مدنظر قرار دهیم. ایران پیمان برادری با هیچ کشوری ندارد و این تفاوتی میان چین و روسیه و حتی کشورهای اسلامی ندارد. باید بدانیم که تمامی کشورها به دنبال منافع خود هستند و ایران نیز باید به دنبال منافع خود باشد. به همین علت است که باید حواسمان باشد چه داد و ستدی انجام می‌دهیم و چه مواردی را امضاء می‌کنیم. داد و ستد یک اصل کتمان ناپذیر در سیاست خارجی است.
اینکه کشورها را به دو دسته دوست و دشمن تقسیم کنیم، در راستای ساده‌سازی مساله است و نباید به این شکل به جهان نگاه کرد. هر کشوری ممکن است در داد و ستدها منافع ایران را در نظر نگیرد، اما این به آن معنا نیست که در لاک انزوا فرو برویم. در همین شرایط امروز تمامی کشورهای جهان در حال داد و ستد با یکدیگر هستند. قراردادها همواره می‌توانند برای طرفین مفید واقع شوند. برای مثال ایران در برهه‌هایی از زمان می‌تواند با همسایگان خود تبادل برق داشته باشد و با توجه به زمان پیک مصرف برق می‌تواند منافع طرفین را تامین کند. چارچوب‌های مشخصی نیز وجود دارد. قرار نیست به چین نفت رایگان بدهیم، قرار نیست روی حمایت همه‌جانبه چین از خود در تمامی محافل حساب باز کنیم. باید به تمامی این موارد توجه کرد. باید حواسمان باشد که چین هر قطعنامه‌ای علیه ایران باشد را ممکن است وتو نکند. ما باید طبق گفته رهبری تعامل داشته باشیم اما روی حمایت هیچکسی حساب باز نکنیم. باید با اعتماد به نفس وارد حیطه داد و ستد با جهان شویم.
انتشار :
آخرین اخبار
پربازدیدترین اخبار
تبلیغات متنی