آرمان ملی - افغانستان در شرايطي قرار دارد که هر روز خبرهاي ناخوشايندي از آن به گوش ميرسد و با وجود تغيير و تحولات گسترده اما همچنان روي خوش به خود نديده است. مشکل اين است که هنوز به يک توافق ملي دست نيافتهاند و به همين سبب افغانستان هر روز با يک چالش جديد مواجه ميشود. نخبگان رسمي و دولتي اين کشور نيز همچنان دچار اختلاف هستند و از يک توافق کامل و فراگير که بتواند يک دولت مرکزي قدرتمند در اين کشور ايجاد کند، فاصله دارند. همه طرفها درگير جنگ داخلي هستند، هنوز همه طرفها درگير اختلافات دروني افغانستان هستند درحاليکه هنوز جنگ داخلي ميداني نيز در اين کشور پايان نيافته است و همين روز گذشته در يک درگيري دهها تن از اعضاي طالبان و نيروهاي دولتي افغانستان جان خود را از دست دادهاند. مذاکرات در اين رابطه نيز بهکندي و کسالت بار دنبال ميشود. اين مذاکرات در حال ايجاد اين اعتماد بود که يک تقسيم قدرت به خوبي بهوجود آيد اما در عين حال جامعه مدني افغانستان بيشترين ضرر را ميکرد اما هنوز هم آن روند نيز به نتيجه نرسيده است. در اين ميان بسياري بر اين باور بودند که با روي کار آمدن جو بايدن مشکلات حل خواهد شد و نيروهاي آمريکايي هر چه سريعتر از افغانستان خارج خواهند شد اما به نظر ميرسد او به مراتب کندتر به دنبال اين برنامه باشد. آنها به دنبال نگاه دقيقتر به افغانستان هستند و با بازنگري در اين خصوص عمل خواهند کرد. بايد توجه داشت که مهمترين ريشه مشکلات افغانستان متغير خارجي نيست، بلکه مواردي است که در درون اين کشور وجود دارد و آنها پس از سالها نتوانستهاند اين مسائل را حل کنند. فقدان توافق ملي بين جناحهاي مختلف همان عاملي است که هر روز وضعيت اين کشور را خطرناکتر ميکند. در اين ميان اين طالبان است که از اين وضعيت سواستفاده ميکند تا به اهداف خود برسد. از سوي ديگر مساله فدراليته شدن افغانستان مطرح ميشود که در ظاهر بسيار ميتواند خوب باشد و جنبه دموکراتيک دارد و شايد بتواند به افغانستان کمکهاي بسياري کند. اين اتفاق در عمل براي افغانستان نميتواند مطلوب باشد زيرا اين کشور بسيار از آن دموکراسي که در ذهن کنشگران است فاصله دارد و تن دادن به فدراليته به معناي قبول مقدماتي تجزيه و قسمت شدن افغانستان خواهد بود. بنابراين اين امر براي افغانستان بسيار خطرناک خواهد بود و وضعيت اين کشور را بدتر خواهد کرد. بنابراين در ابتدا افغانستان بايد به سمت حل مشکلات داخلي برود و هرچه دارد براي يک توافق ملي هزينه کند و به دنبال آن يک دولت مرکزي مقتدر ايجاد کند که جريانهاي سياسي مختلف در آن دخيل باشد و اين بهترين مسير براي خروج افغانستان از بحرانهايي است که امروز درگير آنهاست.