دو نگرش اصلاح‌طلبانه به انتخابات ۱۴۰۰

آرمان ملی - اصلاح‌طلبان اساسا دو رويکرد عمومي و عام دارند که بايد با تکيه بر آن دو رويکرد انتخابات 1400 را تحليل کرد. گروهي از اصلاح‌طلبان که مي‌شود آنها را گروه‌هاي نزديک به جريانات آوانگارد، پيشرو و تا حدي پيگير مطالبات بنيادي‌تر خواند، خواهان سکوت فعال در انتخابات هستند. يعني معتقدند امکان اثرگذاري و پيشبرد مطالباتي را که مردم در نتيجه صندوق‌هاي راي آن را مطالبه نکردند وقتي اين امکان فراهم نشد؛ طبيعتا حتي اگر اين بار هم چهره‌اي اصلاح‌طلب به قدرت برسد و بخواهد مطالبات بنيادين را که در واقع هسته و زيربناي برخي مشکلات کشور است حل کند، بود و نبودشان چندان تفاوتي نخواهد کرد. از طرفي چون مردم نيز براساس تحليل اين گروه اوضاع سياسي را تحليل مي‌کنند از اين جهت از انتخابات مجلس استقبال نکردند و سطح مشارکت هم کاهش پيدا کرد. لذا اين عده معتقدند که سطح مشکلات داخلي، توان مديريتي و مانيفست براي راه‌حل‌هاي کارآمد اساسا در بين جريانات تندرو اصولگرا وجود ندارد. در واقع آنها بازتاب اين تعبير سعدي هستند که «صد چراغ دارد و بيراهه مي‌رود/ بگذار تا بيفتد و بيند سزاي خويش» البته اين يک سطح تحليل است. در سطح تحليل دوم اصلاح‌طلباني هستند که اساسا ماهيت و تحليل ساخت ‌قدرت را در مشارکت توامان و همراهي با حاکميت تحليل مي‌کنند و معتقدند در کشورهايي مثل ايران که نهادهاي اجتماعي، مدني و فرهنگ عمومي با ابهامات و ايراداتي روبه‌رو است اصلاحات بايد بيشتر آمرانه و از بالا به پايين باشد و اگر صاحب قدرت و اثرگذاري نباشيد بسترهاي لازم را هم براي تغيير اجتماعي در اختيار نخواهيد داشت. پس بهتر است در زمين تندروها بازي نکرد و کاري کرد تا براي پيشبرد مطالبات مدني، عام و مردم‌پسند هر ميزاني که مي‌توان از کيک قدرت برداشت و از آن بهره برد. مثل مقايسه بسياري ظريفي که ميان مجلس دهم با اين مجلس جديد مي‌کنند. اينکه اين مجلس چقدر کارآمدتر و بازتاب‌دهنده افکارعمومي است يا چه ميزان متناسب با توان کارکردي و ظرفيت مديريتي انتخاب شدند؟ يا مقايسه دولت اصلاحات، سازندگي يا حتي مقايسه دولت روحاني با دولت احمدي‌نژاد که دولتي يکدست بود و ادعاي اداره جهان داشت و حدود80ميليارد پول در اختيارش بود. دستاوردهاي کدام را مي‌توان تحليل کرد؟ لذا اين عده معتقدند بهتر است از هر منفذي که مي‌شود کمي پنجره را بازتر کرد، استفاده کنيم. در ميان اين تحليلگران يا صاحبان اين نگرش تنها کساني مي‌توانند وارد بازي شوند که بتوانند از فيلتر رد شوند و کساني مي‌توانند که نزديک‌ترين و وثيق‌ترين ارتباط را با حاکميت دارند.