گزارش آژانس؛ اقدام ایران یا سیاسی کاری؟
آرمان ملی - آژانس بينالمللي انرژي اتمي روز گذشته گزارشي را پيرامون فعاليتهاي هستهاي جمهوري اسلامي منتشر کرد. ايران با مجموعه غربيها دچار مشکل شده است؛ ايالات متحده آمريکا که غيرقانوني از برنامه جامع اقدام مشترک خارج شد، اروپا که نتوانست به تعهداتش در قبال ايران عمل کند و جمهوري اسلامي نيز در مقابل ضعف اروپا اعلام کرد تعهدات خود را به صورت گام به گام کاهش داد. اروپا اما به جاي اصلاح رفتارهاي خود، ايران را تهديد کرد مکانيسم حل اختلاف را فعال ميکند و در نهايت در دي ماه با اعمال تهديدهاي آمريکا اين اقدام را انجام داد. ايران نيز تأکيد کرد اگر اين روند به ارجاع پرونده هستهاي کشورمان به شوراي امنيت سازمان ملل متحد منجر شود، از معاهده منع گسترش تسليحات هستهاي (NPT) خارج خواهد شد و ديگر با آژانس همکاري نخواهد کرد. پيشتر آژانس تأييد ميکرد که ايران به تعهدات خود عمل ميکند و بهرغم کاهش تعهدات، دسترسي آژانس به تمامي تأسيسات هستهاي مجاز است. اين روزها که صحبتهايي پيرامون عدم دسترسي به يک يا دو سايت از سوي آژانس بينالمللي انرژي اتمي مطرح ميشود، ابتدا بايد صحت مسأله را از مسئولان داخلي سنجيد و بررسي کرد آيا ايران جلوي بازرسان آژانس در دسترسي به يک يا دو سايت خاص را گرفته يا اين صحبتها حرکتي سياسي از سوي آژانس بينالمللي انرژي اتمي است. نشست کميسيون مشترک برجام که روز چهارشنبه گذشته در سطح معاونين وزرا در وين برگزار شد اولين جلسه اين کميسيون بعد از اقدام سه کشور آلمان، فرانسه و انگلستان به عنوان اعضاي اروپايي حاضر در برجام براي فعال کردن ساز و کار حل اختلافات برجامي بود که اين اقدام اروپاييها نيز بعد عملياتي شدن گام پنجم و نهايي ايران در کاهش تعهدات برجامي بود. بنابراين طرفين با عدم اعتماد و حسن نيت گذشته به وين وارد شده بودند، به خصوص ايران که اساساً رغبتي براي حفظ و تداوم حيات برجام، آن هم به تنهايي ندارد. يعني اکنون تهران به اين باور رسيده است که اگر قرار است که تلاشي براي حفظ برجام صورت بگيرد اين تلاش بايد تلاشي جمعي و توسط همه اعضاي کميسيون مشترک برجام باشد. چون براي ايران ديگر قابل توجيه نيست که بخواهد به تنهايي بار حفظ برجام را به دوش بکشد و همه تعهدات خود را ذيل توافق هستهاي اجرايي کند، اما در آن سو کشورهاي اروپايي و ديگر اعضاي حاضر در برجام هيچ گونه تعهدي را پذيرا نباشند و به تبع آن ايران کماکان زير بار فشار ناشي از تحريمهاي ظالمانه و يکجانبه آمريکا و سياست فشار حداکثري کاخ سفيد قرار گيرد. اگرچه بعد از اجرايي شدن گام پنجم و نهايي کاهش تعهدات برجامي ايران، اروپا وارد فضاي تهديد شد، ولي پاريس، برلين و لندن سعي کردند به موازات اين تهديد و اجرايي شدن سازوکار حل اختلافات برجامي شرايط را به گونهاي کنترل و مديريت کنند که تهران به مسير گذشته خود باز گردد. به بيان ديگر اساساً آلمان، فرانسه و انگلستان به دنبال کشاندن پرونده فعاليتهاي هستهاي ايران به شوراي امنيت و فعال کردن مکانيسم ماشه نيستند. چون در اين صورت ايران ديگر، نه تنها هيچگونه تعهد برجامي را پذيرا نيست و در نهايت اين اقدام باعث مرگ برجام خواهد شد، بلکه تهران دست به اقدامات انتحاري مانند خروج از (NPT) و يا کاهش همکاري و نظارتهاي آژانس بينالمللي انرژي خواهد زد که اين مسائل به هيچ وجه مطلوب نگاه اروپاييها نخواهد بود.
