آرمان -
ياور محرومان
آقايي و بزرگواري امام حسين (ع) زبانزد همه مردم بود. در سالهايي كه در مدينه ميزيست و نيز دوران پدر بزرگوارش، آنچه ازدست كريمش ميجوشيد، سخاوت و جود نسبت به نيازمندان بود. به روايت امام سجاد (ع)، امام حسين (ع) بار غذا و آذوقه به دوش ميكشيد و به خانه يتيمان، فقيران و نيازمندان ميبرد؛ از اين رو بر شانههاي آن حضرت، جاي بندِ اَنبانِ غذا مانده بود.
شيوه كمك مالي
امام حسين (ع) پيوسته يار محرومان و ستمديدگان بود و در كنار كمكهاي اقتصادي به مردم، سعي در آموزش معارف اصيل اسلامي و بارور كردن روحيه عزت و آزادمنشي افراد نيز داشت. وقتي شخصي به حضور امام رسيد و درخواست كمك مالي كرد، امام حسين (ع) فرمود: «اي برادر، از كمك خواهي رو در رو بپرهيز و شخصيت خود را حفظ كن. اكنون درخواستت را در نامهاي بنويس كه من به خواست خدا آنچه را موجب شادي توست، انجام خواهم داد». وقتي شخص تقاضاي خود را مطرح ساخت، امام علاوه بر اينكه دوبرابر نيازش به وي داد، در جملاتي زيبا چنين فرمود: «با نصف اين مبلغ، بدهي خود را بپرداز و با نصف ديگر آن، سرو ساماني به زندگي خود بده و حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو: ديندار، جوانمرد و صاحب اصالت خانوادگي».
همسفره فقيران
روزي امام حسين (ع) از كنار جمعي از فقيران و تهيدستان ميگذشت. آنان كه سفره خود را پهن كرده و تكههاي نان خشك را در آن قرار داده بودند، از امام خواستند تا با آنان هم غذا شود. حضرت به درخواست آنان پاسخ مثبت داده و در كنار آنها نشست و با آنان هم غذا شد و اين آيه را تلاوت فرمود: «خداوند مستكبران را دوست ندارد»، سپس فرمود: من دعوت شما را پذيرفتم، حال شما نيز به دعوت من پاسخ مثبت گوييد. عرض كردند: آري اي فرزند رسول خدا، چنين ميكنيم. سپس همراه امام حسين (ع) به سوي منزل ايشان روانه شدند و به خانه ايشان رفتند. حضرت به اهل خانه فرمود: هر چه در منزل كنار گذاشته ايد، براي ما بياوريد و از اين ميهمانان عزيز پذيرايي كنيد. و با اين كار، عملا توجه به فقيران جامعه را به همگان گوشزد فرمودند.
زندگي در كنار پيامبر(ص)
از دوران كوتاه زندگي امام حسين (ع) با پيامبر گرامي اسلام (ص) خاطرات بسياري آمده است كه بيشتر آنها حكايت از آموزش ويژه و توجه و علاقه شديد پيامبر به ايشان و برادر بزرگ ترشان، امام حسن مجتبي (ع) دارد. آن دو بزرگوار همچنين روايات بسياري از محضر مبارك پيامبر اكرم (ص) نقل كرده اند. روزي از امام حسين (ع) سوال شد كه از رسول خدا چه شنيدي؟ فرمود: شنيدم كه ميفرمود: خداوند كارهاي مهم و بزرگ را دوست ميدارد و كارهاي پست و حقير را نميپسندد. همچنين شنيدم كه ميفرمود: هر كه خدا را اطاعت كند، خدا او را بالا ميبرد. هر كه نيت خود را براي خدا خالص گرداند، خدا او را نيكو سازد و بيارايد. هركه به آنچه نزد خداوند است اطمينان كند، خدا او را بي نياز گرداند و هركه بر خدا بزرگي و فخر بفروشد، خدا او را خوار سازد».
امامحسين (ع)، الگوي جامع
يكي از بهترين و كارآمدترين روشهاي پرورش و سازندگي، تربيت از راه نشان دادن الگوها و سرمشقهاي عملي است. اسلام به عنوان مكتبي انسان ساز و جامعهپرداز، اين اصل را در برنامههاي تربيتي و اخلاقي خود مطرح كرده و با ارائه الگوهاي اصلي و حقيقي و پرهيز از الگوهاي دروغين، روش تربيتي ويژهاي را به جامعه بشري نشان داده است. يكي از اين الگوها، شخصيت برجسته اباعبدالله الحسين (ع) ميباشد. ايشان الگوي رحمت، رافت، كرامت و بزرگواري است كه باران وجودش، همگان را سيراب ميسازد و شادابي، نشاط و حيات ميآفريند؛ الگويي كه شيوه زندگياش، ترسيم كننده ارزشهاي اخلاقي و انسان پرور است.
رضا و تسليم
يكي از صفات انسانهاي شايسته و كامل، راضي بودن به مقدّرات الهي و تسليم در برابر آنهاست. امام حسين (ع) نمونه متعالي و كامل اين ويژگي است و در رفتار و گفتارش، رضايت و تسليم در برابر حق موج ميزند. آن حضرت در دعاي روز عرفه ميفرمايد: «خدايا، قضا و قَدَرت را بر من خير و مبارك ساز تا آنچه برمن دير ميخواهي، زودتر دوست ندارم و آنچه زودتر ميخواهي، ديرتر از آن زمان را مايل نباشم» و در جملهاي ديگر ميفرمايد: «رضايت و خشنودي خداوند، مورد رضايت ما اهل بيت است و بر بلاي رسيده از جانب او، صبر ميكنيم».
امام حسين (ع)، محور محبّت الهي
پيامبر گرامي اسلام (ص) كه سخن جز وحي نميگويد، درباره دو نوه بزرگوار خويش ميفرمودند: «هر كس حسن و حسين (ع) را دوست بدارد، او را دوست دارم و هر كه را من دوست داشته باشم، خداوند نيز او را دوست دارد و هر كه مورد محبت خداوند قرار گيرد، وارد بهشت گردد».
هفت جمله؛ هفت راه سعادت
امام حسين (ع) در نصيحتي به پيروان خود، دستورالعملهايي بيان فرمودند كه هر كدام از آنها، ميتواند گره گشاي بسياري از مشكلات روحي و رواني ما باشد، در اين نصايح چنين آمده است: «آنچه را طاقت نداري، با زحمت بر خود تحميل نكن؛ آنچه را به دست نميآوري، دنبال نكن؛ بر آنچه قدرت نداري، حساب باز نكن؛ جز به اندازهاي كه به دست ميآوري، نبخش؛ جز به اندازهاي كه كار انجام دادهاي، پاداش نخواه؛ جز به آنچه از طاعت خدا رسيدي، خوشحال نباش؛ و غير از آنچه خودت را سزاوار و اهل آن ميداني، مسئوليت قبول نكن».
امام حسين(ع)، معلم آزادگي
امام حسين (ع)، الگوي عملي آزادمرداني است كه راه آزادگي پيمودند و جز به درگاه ربّ عظيم، سر تعظيم فرود نياوردند. امام حسين (ع) به همگان آموخت كه مرگِ با عزّت، از زندگي و حيات ذلت بار بهتر و گواراتر است. آوازه آزادگي و آزادمردي امام حسين (ع) و يارانش، شرق و غرب عالم را درنورديده و در نوشتهها و گفتههايشان به چشم ميخورد.