اولین گام در توافقات

جاوید قربان‌اوغلو تحلیلگر مسائل بین‌الملل

با توجه به مذاکراتی که در وین در جریان هست و به‌رغم اینکه هرچه به موضوعات جزئی‌تر می‌رسند، روند مذاکرات کندتر می‌شود که البته طبیعی است چون اختلافات بر سر اسامی و سازمان‌هایی است که باید از تحریم درآیند. با توجه به کارهایی که در زمان ترامپ انجام شده و عنوان تحریم‌ها را تغییر دادند و مرتبط با مسائلی مانند حقوق بشر کرده‌اند، تا حدودی شاید برای دولت بایدن که بتواند اینها را لغو و یا تعلیق کند با توجه به اینکه نیاز به اجازه کنگره دارد احتمالا باعث کندی مذاکرات شود. اما توافق یک ماهه ایران با آژانس نشان‌دهنده این است که هم ایران و هم آمریکا که موضوع اصلی گفت‌وگوها به‌رغم اینکه با 1+4 گفت‌وگو می‌کنیم ولی موضوع لغو تحریم‌هایی است که آمریکایی‌ها اعمال کرده‌اند، هر دو طرف به یک امیدواری‌ها و نشانه‌های مثبتی رسیده‌اند که این فرصت یکماهه مانع آن کار نشود. البته به طور طبیعی این موضوع در ایران با مخالفانی روبه‌رو خواهد شد و احتمالا باید منتظر سر و صدایی در مجلس یا روزنامه‌هایی که معروف هستند، باشند. اما باید توجه داشت که تصمیمات اینگونه خارج از حیطه صلاحیت‌های سازمان انرژی اتمی و وزارت امور خارجه ماست. اگر هم خارج از صلاحیت آنها نباشد، بدون همانگی و گرفتن اجازه و اذن مقامات بالاتر و مقاماتی که تصمیم‌گیرنده اصلی هستند، چنین امکانی وجود ندارد. بنابراین به این نتیجه می‌رسیم اگر چنانچه مهلت سه ماهه‌ای که در زمان سفر رافائل گروسی به تهران انجام شد و بعد شاهد جار و جنجال و انتقادات شدیدی در تفاهم ایران و آژانس بودیم ولی در عمل اتفاقی نیفتاد و آن سروصداها هم فروکش کرد باید انتظار داشت ممکن است الان هم برخی برای مسائل داخلی به‌خصوص که در آستانه انتخابات هستیم، جنجال‌هایی راه بیندازند منتها چون اینگونه تصمیمات در بالاترین سطح کشور گرفته می‌شود، سروصداهای احتمالی به جایی نمی‌رسد و این یک‌ماه فرصتی خواهد بود برای ادامه چانه‌زنی‌ها در وین بین تیم ایرانی و 1+4 و به طور غیرمستقیم با آمریکایی‌ها برای اینکه به نتیجه‌ احیای برجام و لغو تحریم‌ها، برسیم. البته به این مسأله هم توجه داریم که مسأله لغو تحریم‌ها که مشتمل بر بیش از هزار تحریم است، شاید یک شبه اتفاق نیفتد. کمااینکه آمریکایی‌ها هم شاید توقع نداشته باشند که ما هم از همه گام‌هایی که برداشتیم به یکباره عقب‌نشینی کنیم و یا فرض کنیم در مقابل گام‌های اندکی که آمریکایی‌ها ممکن است درباره لغو تحریم‌ها بردارند، یک امتیازات حداکثری دهیم. این اتفاق هم نخواهد افتاد و مذاکرات جدی و فشرده و با اصرار دو طرف برای آنچه بدان پایبند هستند، جلو می‌رود ولی در مجموع باید به سخن آقای رئیس‌جمهور که گفت یقینا تحریم‌ها برداشته خواهد شد، اعتماد کرد. ایشان با توجه به سوابق سیاسی خودش بعید به نظر می‌رسد که در روزهای پایانی برای مصارف داخلی بخواهد چنین سخن بگوید. مضافا اینکه اکنون که در حال مذاکره هستیم، به یک جناح وابستگی ندارد که بگوییم بخواهد آن جناح را حاکم کند و دکتر عراقچی از طرف دولت و حاکمیت درحال مذاکره است. اما در مورد مسائل مربوط به حاشیه و بازیگران دیگری که در این میان تاثیرگذار هستند به طور مشخص 1+4 تا جایی که اطلاع دارم تقریبا همه آنها تا حدودی با نظر مثبت، به‌خصوص اروپایی‌ها در تلاشند تا دیدگاه‌های طرفین را به همدیگر نزدیک کنند و اینکه تا چه حد موفق شوند بستگی به نرمش‌هایی دو طرف دارد. سخنگوی مذاکرات فعلا نماینده روسیه است که ظاهرا اصرار هم دارد به سرعت موضع‌گیری و خبررسانی کند و گاها خبرها شتاب‌زده است که مجبور به اصلاح و توضیح می‌شوند که احتمالا روس‌ها درصدد جبران مطالبی که دکتر ظریف درباره‌شان گفته هستند تا بلکه جبران شود!
 

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه