همه راه‌ها از وین می‌گذرد

پرستو بهرامی راد روزنامه‌نگار

پس از کش و قوس های فراوان 8 آذر دور جدید مذاکرات در گراند هتل وین بار دیگر آغاز می شود. علی باقری کنی، مذاکره کننده تیم ایرانی از به کار بردن نام برجام تعمداً پرهیز می‌کند. از طرف دیگر مذاکرات جدید را راهی برای احیای برجام نمی داند و فقط از لغو تحریم ها سخن می گوید. کلی گویی‌ها و عدم ارائه برنامه مشخص از سوی تیم مذاکره کننده جدید ایرانی، ارسال های سیگنال های مبهم را باعث شده و پیش بینی مذاکرات وین را دشوار کرده است. کلی گویی ها و بازی با کلمات تیم مذاکره کننده ایرانی را در دو وجه می توان مورد بررسی قرار داد. یک وجه این است که دولت ابراهیم رئیسی هنوز نتوانسته به اجماع مورد نظر در خصوص پرونده برجام برسد و سعی دارد با لفاظی روند را کش دهد تا ببیند پای میز مذاکره چه اتفاقی رخ می دهد. وجه دیگر ماجرا این است که تیم مذاکره کننده ایرانی به دنبال برند‌‌‌‌‌سازی جدید برای خودش است و سعی دارد به نتیجه رساندن مذاکرات را با نامی جدید برند خود بکند. در حقیقت ردپای دولت حسن روحانی را در پرونده برجام و مذاکرات وین پاکسازی کند. هنوز کسی نمی‌داند رویکرد این تیم در پشت میز مذاکرات چگونه خواهد بود و پرونده برجام به چه سمتی حرکت می‌کند. با این حال ایران از سه شرط خود برای بازگشت آمریکا به برجام سخن گفته است که به نظر نمی‌رسد شروط قابل اجرائی از سوی آمریکایی‌ها باشد. غربی‌ها از پیشرفت هسته ایران و افزایش غنی سازی اورانیوم ایران به شدت نگران هستند. بدون شک ایران از تعهدات برجامی خود فاصله بسیاری گرفته است، اما آمریکایی‌ها معتقد هستند که با مذاکرات وین می‌توانند پیشرفت هسته‌ای ایران را نیز از طریق آژانس انرژی اتمی کنترل کنند. بر همین اساس دولت جو بایدن مدعی است قصد دارد از طریق مذاکرات در شهر وین زمینه‌های لازم برای بازگشت کشورش به توافق هسته‌ای برجام را فراهم کند. به نظر می‌رسد دولت بایدن نقشه راه مشخص تری برای پرونده برجام دارد و وارد بازی میانه ای با ایران شده است. یکی از دلایل اصلی این شرایط وجود تحریم‌ها و بلاتکلیف بودن پرونده برجام است. دولت رئیسی برای تحقق بخشیدن به شعارهای انتخاباتی خود که بیشتر شامل مسائل اقتصادی می‌شد، نیاز به حل مسئله برجام دارد. بدون شک تمام راه ها برای دولت رئیسی از میز مذاکرات وین می‌گذرد. آمریکا و غربی‌ها نیز به حل پرونده ایران نیاز دارند تا از پیشرفت هسته‌ای ایران جلوگیری کنند. اما سوال این است که میز مذاکرات چه نتیجه ای را رقم می زند؟ بدون شک دولت بایدن نمی‌تواند شروط ایران را رقم بزند، اعم از تعهد به عدم خروج از برجام یا لغو تمام تحریم‌ها. ایران نیز نمی‌تواند دانش ارتقا یافته هسته‌ای خود را از بین ببرد و به شرایط هسته‌ای 2015 بازگردد. بر همین اساس طرف های مذاکره کننده تنها راهی که دارند حل مسئله با بازی میانه است. یعنی یک توافق میان مدت یا کوتاه مدت و هر دو طرف باید به کمترین چیزی که باقی مانده بسنده کنند و پرونده برجام را وارد چندین توافق در بازه زمانی چند ساله بکنند. چنین توافقی باعث روند اعتمادسازی در روابط دو کشور نیز داشته باشد و همچنین در صورت خروج دوباره آمریکا از برجام ضرر این موضوع را کاهش داد. با تمام این شرایط باید دید 8 آذر روند مذاکرات در وین به چه صورتی پیش می‌رود و تیم جدید چه راهی را بر روی میز مذاکرات قرار می‌دهد.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه