واكنش اصولگراها به مواضع دوگانه وزارت‌خارجه

آرمان ملی- امید کاجیان:  دوپهلو و نامشخص بودن مواضع مقامات وزارت خارجه دولت رئیسی حتی به واکنش کیهان شریعتمداری نیز منجر شده است. او در مطلبی با عنوان «برادرانه با دکتر باقری» نوشت که این روزها برخی از مسئولان وزارت امور خارجه کشورمان درباره مذاکرات هسته‌ای از واژه‌ها و عباراتی استفاده می‌کنند که در معنا و مفهوم می‌توانند بیش از یک مصداق داشته باشند. این واژه‌ها که در ادبیات سیاسی به «واژه‌های دو پهلو» شهرت دارند، زمینه مناسبی برای تحریف در اختیار حریف می‌گذارد. اشاره شریعتمداری ظاهرا به برخی اظهارات معاون سیاسی وزارت خارجه در آخرین رایزنی‌های خود با همتایان چینی و روسی و همچنین در گفت‌وگو با مجله فیگاروست که اذعان کرده منظور ایران از «همه تحریم‌ها» در واقع «هر تحریمی مغایر با توافق برجام ۲۰۱۵» است. یا زمانی است که او از تحریم‌های غیرقانونی آمریکا سخن گفته. مسئله‌ای که قطعا به مذاق امثال شریعتمداری خوش نمی‌آید تا آنجا که باعث واکنش مدیرمسئول کیهان شده و خطاب به علی باقری می‌گوید:« اینکه گفتید «تحریم‌های غیرقانونی آمریکا» یک برداشت غلط در پی دارد، انگار بخشی از تحریم‌های آمریکا «قانونی» است و لغو آنها در دستور کار تیم هسته‌ای نیست.» هر چند شریعتمداری از قرار ناراحت از آغاز مذاکرات احیای برجام به نظر می‌آید، ولی آنچه که در مورد ابهام گویی مقامات وزارت خارجه بیان کرده نکته صحیحی است. به این معنا که مقامات وزارت خارجه به گونه ای حرف می زنند که نه تندروهای داخلی از آن دقیق سر در می‌آورند و نه مقامات غربی. به عبارتی تمامی تلاش دولت رئیسی برآن است تا به‌گونه‌ای اقدام شود که دل هر دوطرف به دست بیاید یعنی هم تبلیغات ضدآمریکایی خود را در داخل داشته باشند و هم اینکه در فضای بین‌الملل کار به جاهای باریک نکشد. اما ظاهرا تداوم این شیوه، هر دو طرف داخل و خارج را در سر در‌گمی و ابهام  فرو برده است. این اظهارات اخیر باقری در آستانه مذاکرات احیای برجام در حالی صورت می‌گیرد که گفته‌های ضد و نقیض و البته تندی را پیشتر از مسئولان وزارت خارجه شاهد بودیم که باز هم نشان نمی‌داد دقیقا بناست در مذاکرات احیای برجام که از هشتم آذر ماه از سر گرفته می‌شود چه اتفاقی بیافتد. علی باقری کنی گفته بود : «ما مذاکرات هسته‌ای نداریم، چون درباره موضوع هسته‌ای سال ۹۴ بین ایران و ۱+۵ توافق حاصل شد. امروز موضوع اصلی، پیامد‌های ناشی از خروج آمریکا از برجام است.» بیاناتی که قطعا در مقابل گفته اخیرش که بیان داشته منظور ما از «همه تحریم‌ها» در واقع «هر تحریمی مغایر با توافق برجام ۲۰۱۵» است قرار می‌گیرد و نوعی تغییر فاز تلقی می‌شود. این یک واقعیت است که مقامات ایران در تمام این مدت گفته‌های متناقض یا نامشخصی را درارتباط با مذاکرات مطرح می‌کنند. از تعیین پیش شرط رفع همه تحریم ها به عنوان پیش شرط مذاکرات احیای برجام تا رفع بلوکه شدن ده میلیارد دلار که به نتیجه‌ای نرسید و حالا اما در آستانه مذاکرات برخی خبرگزاری‌های خارجی از رفع بلوکه شدن سه و نیم میلیارد دلار حرف می‌زنند. واژه‌سازی «رفع همه تحریم‌ها» نیز البته که یک واژه مبهم برای بازی در هردو زمین تندروهای داخلی و مذاکره‌کنندگان خارجی به شمار می‌آید. قبلا هم ضمن اینکه گفته شد ایران هشتم آذر در گفت‌وگوها شرکت می کند، شروطی مانند تضمین آمریکا به عدم خروج از توافق هسته ای از سوی ایران مطرح شد که بعید به نظر می رسد سنای ایالات متحده اجازه چنین کاری بدهد. یکبار مقاماتمان از نشست بروکسل به جای نشست وین سخن میگفتند و یکبار از اینکه در وین مذاکرات پیرامون مسائل هسته ای نیست و حالا هم ناگهان زبان مقامات وزارت خارجه مان نرمترشده و تغییر فاز داده اندتا جایی که شریعتمداری را نگران و برآشفته ساخته . 
 در ارتباط با عربستان همین طور است
به صورت کلی البته مباحث مطرح شده از سوی تیم وزارت خارجه بیانگر عدم برنامه مناسب در زمینه مذاکرات برجام یا سیاست خارجه است. این اتفاقات در حالی رخ می دهد که در سویی دیگر نیز در حوزه ارتباط با عربستان سعودی هم همین وضعیت وجود دارد و گاهی خبرها مثبت و گاهی منفی می شود در حالیکه تا قبل از این از مذاکرات پنهانی چند باره میان ایران و عربستان سخن به میان میامد و اینکه روابط دارد به سمت عادی شدن سوق پیدا می کند و این امید با آب و تاب در رسانه ها میامد، حالا سخنگوی وزارت خارجه ایران، سعید خطیب زاده تاکید کرده که مذاکرات بین ریاض و تهران پیشرفتی نکرده است. وی در یک گفت‌وگوی مطبوعاتی افزود: منتظریم تا اراده عربستان برای مذاکره را احساس کنیم. خطیب‌زاده همچنین تصریح کرد که ایران هرگز با دولت‌های همسایه در مورد توافق هسته‌ای مذاکره نمی‌کند. صحبت‌های خطیب زاده در حالی بود که چند روز قبلتر از آن  وزیر خارجه سعودی، فیصل بن فرحان گفته بود  گفت‌وگو‌ها با ایران ادامه خواهد یافت و پیش بینی می‌شود یک دور از مذاکرات به زودی انجام شود. این مسئله نشان می‌دهد که وزارت خارجه نه فقط درگفت‌وگوی با غرب و بحث برجام سینوسی حرکت کرده و اظهار نظر می‌نماید بلکه در ارتباط با مسائل منطقه‌ای و ارتباط با عربستان نیز دچار همین تناقض‌هاست. همان‌طور که در ارتباط بارابطه ایران و ترکیه و آذربایجان شاهد این رفتارهای سینوسی هستیم از حمایت تلویحی مقامات ایران از آنکاراو باکو در جنگ قره باغ به مواضع پرتنش تهران و آنکارا  وآراز آراز گفتن اردوغان، می‌رسیم و ناگهان از آنجا به شعر خوانی وزیر امور خارجه ترکیه از سهراب سپهری و اینکه خانه دوست در ایران است می‌رسیم. نوساناتی که اساسا عدم برنامه مشخص وزارت خارجه را در کنار مبهم گویی‌های مقامات آن گوشزد می‌کند و در این باره باید حق را به شریعتمداری کیهان داد (!)

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه