بازگشتِ بايدن

آرمان ملي- سجاد جنت‌آبادي: بعد از شکست ترامپ در انتخابات آمريکا نويد‌ها از بازگشت بايدن به برجام افزايش يافت. اما او در دوماه گذشته به صورت کاملا محافظه‌کارانه با برجام برخورد کرده است. حال با وجود اينکه فقط يک روز از قانون مصوب مجلس ايران مبني بر توقف تعهدات داوطلبانه ايران به منظور بازگشت به برجام مانده است، به نظر مي‌آيد فشارهاي دولت‌هاي اروپايي به دولت جديد آمريکا باعث شده احتمال بازگشت آمريکا به توافقنامه برجام افزايش يابد. آمريکايي‌ها مي‌دانند جمهوري اسلامي فقط در صورتي به تعهدات اوليه خود در برجام بر‌مي‌گردد که آمريکا تحريم‌ها را عليه ايران لغو کند. اما به نظر مي‌رسد اتفاق مهمي در راه است و بعد از يک وقف چند ساله نمايندگان ايران و آمريکا ديدار مستقيمي درباره برجام با يکديگر خواهند داشت. به نوشته روزنامه نيويورک تايمز، اين تصميم ايالات‌متحده يک گام مهم از سوي واشنگتن براي بازسازي و احياي برجام است و براي همين است که دولت بايدن محدوديت‌هاي ايجاد شده بر سفر ديپلمات‌هاي ايراني را در نيويورک لغو کرده است. حال بايد صبر کرد و ديد معادلات جهان سياست به چه شکلي پيش خواهد رفت و رئيس‌جمهور دموکرات آمريکا آيا مانند ترامپ اشتباهات گذشته را در قبال ايران انجام مي‌دهد، يا درس عبرت گرفته است؟

آمادگي دولت بايدن

مجلس شوراي اسلامي در آخرين مصوبه خود در آذرماه امسال درباره برجام اعلام کرد که دولت آمريکا يا بايد تا 5 اسفندماه به تعهدات خود در قبال برجام برگردد يا ايران در 5 اسفند تعهدات داوطلبانه خود را در قالب پروتکل الحاقي متوقف خواهد کرد. همين مساله باعث شده دولت جديد آمريکا بداند که مسئولان ايراني ديگر در مساله برجام کوتاه نخواهند آمد و بايد آمريکا ديگر مانند ترامپ به صورت خودسرانه عمل نکند و هرچه زودتر به برجام برگردد. در همين حال اتفاقاتي در اين روزها در حال رخ دادن است که نشان‌دهنده اين مساله است که دولت بايدن در حال بررسي بازگشت به برجام است و شايد قصد ادامه دادن رويکرد دولت ترامپ در قبال برجام را ندارد. در همين رابطه «رويترز» به نقل از يک مقام آمريکايي اعلام کرد ايالات متحده به نماينده ايران در سازمان ملل گفته محدوديت‌ تردد ديپلمات‌هاي ايراني در نيويورک کاهش خواهد يافت. اين مقام بلندپايه آمريکايي که نخواست نامش فاش شود، بر اين مساله تاکيد کرد که دولت بايدن تاکنون هيچ تماس تلفني با مسئولان ايراني نداشته است. رويترز در گفت‌وگو با اين مقام آمريکايي اعلام کرد مقامات دولت بايدن اعلام کرده‌اند در صورتي که اروپا بخواهد نشستي ميان کشورهاي عضو برجام برگزار کند، دولت بايدن حاضر است که در اين نشست شرکت کند.

بايدن مکانيسم ماشه را لغو کرد

دولت قبلي آمريکا به‌ رياست دونالد ترامپ تابستان گذشته پس از شکست در شوراي امنيت براي تمديد تحريم‌هاي تسليحاتي ايران، از مکانيسم ماشه استفاده کرد و بر مبناي آن از سازمان ملل خواست همه تحريم‌هاي خود عليه ايران را تمديد کند. اما اظهارات مقامات دولت جديد آمريکا نشان مي‌دهد دولت جديد آمريکا مخالف اين رويکرد دولت ترامپ است. در رابطه با همين مساله «ريچارد ميلز» نماينده موقت آمريکا در سازمان ملل روز پنجشنبه در نامه‌اي به شوراي امنيت اعلام کرد واشنگتن ادعاي دولت ترامپ در سپتامبر 2020 درباره احيا و بازگشت همه تحريم‌هاي سازمان ملل عليه ايران را پس گرفته است. ريچارد ميلز با ارسال نامه‌اي به 15 عضو شوراي امنيت اعلام کرده که دولت بايدن تصميم دولت قبلي آمريکا براي فعال کردن مکانيسم ماشه در توافق هسته‌اي ايران و بازگشت خودکار تحريم‌هاي جمهوري اسلامي را لغو کرده است. در اين راستا ميخائيل اوليانوف نماينده روسيه در سازمان‌هاي بين‌المللي در وين در صفحه توييترش در واکنش به اقدام آمريکا مبني بر لغو اعلام دولت دونالد ترامپ رئيس‌جمهور پيشين آمريکا درباره بازگرداني تحريم‌هاي سازمان ملل عليه ايران نوشت: «کساني که از مکانيسم بازگرداني سريع تحريم‌ها (مکانيسم ماشه) و ديگر اقدامات مشابه در بيشترين حد ممکن و حتي بيشتر از حد سياست فشار حداکثري کاملا شکست خورده، حمايت کردند، بدانند که دير رسيدن بهتر از هرگز نرسيدن است. اکنون زمان سياست واقعي و ديپلماسي فرا رسيده است.»

بيانيه تروئيكاى اروپايى و آمريكا

تروئيکاي اروپايي و آمريکايي در آخرين جلسه خود درباره مساله هسته‌اي ايران به گفت‌وگو پرداختند. سه کشور اروپايي و ايالات متحده آمريکا از ايران خواسته‌اند از برداشتن گام‌هاي بيشتر به خصوص در زمينه تعليق اجراي پروتکل الحاقي و محدودسازي فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در ايران خودداري کند. در بيانيه تروئيکاي اروپا آمده است که سه کشور اروپايي و ايالات‌متحده در خصوص ماهيت خطرناک هر‌گونه تصميم براي محدودسازي دسترسي آژانس اتمي هم‌نظرند و از ايران مي‌خواهند تبعات چنين اقدام پرمخاطره‌اي را به خصوص در اين برهه که فرصت جديدي براي ديپلماسي فراهم شده، در نظر بگيرد. آنها حمايت کامل خود را از نقش حرفه‌اي و بي‌طرف آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و مدير کل آن و تلاش‌هايشان در جهت راستي‌آزمايي و نظارت بر تعهدات هسته‌اي ايران ذيل برجام مورد تأکيد قرار داده‌اند. سه کشور اروپايي و ايالات متحده علاوه بر اين، نگراني‌هاي مشترک خود را از اقدامات اخير ايران در توليد اورانيوم‌ غني‌شده تا سطح 20 درصد و اورانيوم فلزي ابراز کرده‌اند. اين اقدامات هيچ توجيه منطقي براي فعاليت‌هاي صلح‌آميز ندارد. توليد اورانيوم فلزي گامي اساسي در جهت ساخت سلاح هسته‌اي است. اين 3 قدرت اروپايي از احتمال بازگشت ايران و آمريکا به پايبندي برجام استقبال کرده‌اند.

اروپا بداند فشار بر ايران کارساز نيست

محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه در واکنش به درخواست برخي کشورهاي اروپايي مبني بر کاهش فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران گفت: ما اعلام کرده‌ايم که اقدامات جمهوري اسلامي در اجراي ماده 36 برجام، به عنوان اقدامات جبراني بود. اروپايي‌ها مي‌دانند که ما يک‌سال به آن‌ها فرصت داديم تا اقدامات جبراني را انجام دهند، اما انجام ندادند. خبرگزاري صداوسيما اعلام کرد وزير امورخارجه گفت: آمريکا هم به تعهداتش بازنگشت و با آنکه اعلام کرده بود سياست فشار حداکثري شکست خورده است اما کماکان اين سياست را ادامه مي‌دهد. لذا اروپايي‌ها بايد توجه کنند فشار به ايران کارساز نيست و اظهارات بي‌ارزش هم فايده‌اي ندارد. وزير امور خارجه کشورمان درباره بازگشت ايران به برجام گفت: به محض اينکه اقدامي از طرف آمريکا و اروپا به منظور اجراي تعهدات‌شان ببينيم ما هم بلافاصله واکنش نشان مي‌دهيم و به تعهدات‌مان باز‌مي‌گرديم. محمدجواد ظريف پنجشنبه ‌شب در پيامي توئيتري به طرف‌هاي اروپايي برجام توصيه کرده که اگر از پيامدهاي اقدامات هسته‌اي ايران بيم دارند، بايد به‌فکر برطرف کردن علت اين اقدامات يعني کوتاهي‌هاي مکرر خود در اجراي تعهدات برجامي باشند. ظريف در واکنش به اظهارات مقامات اروپايي که بارها از اقدامات هسته‌اي اخير ايران ابراز نگراني کرده و خواستار بازگشت ايران به اجراي کامل تعهدات هسته‌اي خود شده‌اند، در توئيتر نوشت: «به‌جاي فلسفه‌بافي و قرار دادن بار مسئوليت بر دوش ايران، تروئيکاي اروپايي اتحاديه اروپا بايد به تعهدات خود عمل کند و خواستار آن شود که ميراث تروريسم اقتصادي ترامپ عليه ايران پايان يابد». او در توئيترش نوشت: «تدابير جبراني ما پاسخي‌اند به نقض‌هاي ايالات متحده و تروئيکاي اروپايي؛ اگر از معلول [اقدامات هسته‌اي ايران] هراسانيد، علت را حذف کنيد. ما اقدام را با اقدام پاسخ مي‌دهيم».

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه