انتخاب تاریخ:   /  /   
ویژه‌نامه سرداران دیار کرمان برلیان نت
اقتصاد
آخرین خبرها پربیننده‌ترین خبرها
تحریم بر اراده مهندسان ما تاثیری نداشته است/ دشمن بداند مردم ما هرگز التماس نخواهند کرد
برای پاسخ به افزایش تقاضای کالاهای اساسی آماده‌ایم
دیپورت چند مسافر مشکوک به کرونا از فرودگاه امام خمینی/ تا کنون تست هیچ یک از کارکنان فرودگاه مثبت نبوده‌ است
فقط کشور امارات مسافر ایرانی می‌پذیرد/ بلیت‌ها بدون کسر جریمه استرداد می‌شوند/ انجام پروازهای یکسر خالی برای بازگرداندن ایرانی‌ها
مسکن در تهران وارد کانال ۱۴ میلیونی شد
زنجبیل کیلویی ۱۲۰ هزار تومان!
رئیس‌جمهور وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی را به مجلس معرفی کرد
هیچ یک از کروی پروازی کشورمان مبتلا به کرونا نیستند/ ترکیه، به ایرانی‌های مشکوک به کرونا اجازه ورود نمی‌دهد
کلیات بودجه سال ۹۹ رد شد/ لایحه باید دوباره به دولت بازگردد
مشکلات اقتصادی ریشه‌های غیر اقتصادی دارد/ نگرش‌ها را تغییر دهید
ممنوعیت واردات حیوانات از کشورهای آلوده به کرونا/فرآورده دامی مجاز تهیه کنید
شناسایی ۱۲۰ کانال کنترل کننده قیمت ارز
لاریجانی: لایحه بودجه 99 به کمیسیون تلفیق بازمی‌گردد
پروازهای چین عامل ورود کرونا به ایران نیست/ در حال حاضر تمام پروازها متوقف شده است
آغاز واریز سود سهام عدالت از امروز
سودآوری به قیمت جانِ کارگران/ ۲۴ معدنکار از ابتدای پاییز به کام مرگ کشیده شدند
درخواست شفاهی افغانستان برای تعلیق پروازهای ایران/ تمام پروازهای کویت-ایران لغو شد/انجام پروازهای ایران به عراق فقط برای انتقال عراقی‌ها
احتمالا فرصت پیوستن ایران به FATF بدون قید شرط تمدید نمی‌شود
لوازم خانگی بدون شناسه نخرید تا به دردسر نیافتید!
خبر خوش همتی برای تولیدکنندگان بدهکار بانکی
دلار به زیر ۱۴ هزار تومان برمی‌گردد/ تصمیم جلسه FATF تاثیری در بازار ارز ندارد/ تورم بالای ۲۰ درصدی پیش‌بینی نشده است
اعمال محدودیت برای ورود تازه‌واردها به بورس
اختلال اینترنتی نداریم، حمله سایبری است
راه‌اندازی فروش استقراضی تا ۴ روز دیگر/ آمادگی برای انتشار اوراق بدون تضمین بانکی
ویلاها با نرخ متفاوت شامل مالیات بر خانه‌های خالی می‌شوند/ اعمال مالیات بر عایدی مسکن فقط بر مابه‌ التفاوت قیمت ملک
دارندگان گوشی‌های سامسونگ و ال‌جی نگران نباشند
تاییدشدگان مسکن ملی آماده واریز ۴۰ میلیون تومان مرحله‌ اول باشند/ ۴۲ درصد ثبت‌نام‌کنندگان ریزش کردند/ احتمال ادامه ریزش‌ها در پروسه تایید صلاحیت
این شیوه اداره اقتصاد به بن بست رسید/ امور ملی قربانی مطامع رانتی است/ نباید هشداردهندگان را تنبیه کرد
ثبت ۱۳ هزار تازه‌وارد در بورس/ اظهار نگرانی مسئولان!
تایید صلاحیت ۴۵۰۰۰ متقاضی طرح اقدام ملی مسکن در شهرهای جدید
اخذ مالیات برای کاهش التهابات بازار خودرو
کارخانه آهک اهر در خردادماه 99 به بهره‌برداری می‌رسد
اعلام تحریم‌های جدید کار ما را متوقف نمی‌کند/ افزایش نیاز به نقدینگی/ با تعصب جلوی واردات را می‌گیریم
فرمانداران رودسر و لنگرود: هنوز برق نداریم
بازگشایی قطعه یک آزادراه شمال برای تردد آزمایشی
آغاز طرح مقابله با قاچاق لوازم خانگی از فروشگاه‌های بزرگ
بزودی قیمت دلار کاهش می‌یابد/ بانک‌های مهم دنیا با ما کار نمی‌کنند/ بود و نبود FATF تاثیر زیادی در اقتصاد ما ندارد
سِمَت دادن به برخی افراد مثل شمشیر دادن به دست زنگی مست است/ سر تا پای اقتصادِ منفعتی، تناقض است/ بازگشت به نظام پارلمانی نیاز به رفراندوم دارد
حمله سایبری به زیر ساخت‌های ارتباطی کشور دفع شد
یارانه ۱۰۵ هزار تومانی هم کمکی به رفع فقر نمی‌کند
افزایش نامتعادل مالیات برای قشر فرودست دور از عدالت است/ با دنیا تجارت معقول داشته باشیم/ باید اصول صحیح حکمرانی اقتصادی را پذیرفت
تخم‌مرغ گران نمی‌شود/ پیک مصرف تخم‌مرغ را کنترل می‌کنیم
تصمیمی برای سهمیه ویژه بنزین نگرفتیم/مکانیسم ماشه عملیاتی نمی‌شود
پیشنهاد تحقیق و تفحص از سانحه هواپیمای اوکراینی/ بلاتکلیفی تشکیل «کمیسیون ویژه بررسی حوادث آبان ماه»/ درخواست راستی‌آزمایی از پرداخت یارانه معیشتی به ۶۰ میلیون نفر
مستقیم وارد بازار سرمایه نشوید!
یارانه بهمن فرداشب در حساب‌هاست
مبادله با کشور حاضر در لیست سیاه FATF مبادله‌ای مساله‌ساز و مشکل‌ساز است/ مسئولیت زیان تحمیل شده به کشور را چه کسی به عهده خواهد گرفت؟
شرایط ترخیص خودروهای دپو شده/ ثبت سفارش خودرو باز می‌شود
افتتاح بزرگ‌ترین تاسیسات جمع‌آوری گازهای همراه نفت
بیشتر
کد خبر: 110928 | تاریخ : ۱۳۹۸/۴/۱۹ - 15:16
اصلاح نظام بانكي دست بانك‌ها را ازجيب بانك مركزي بيرون مي‌آورد

اصلاح نظام بانكي دست بانك‌ها را ازجيب بانك مركزي بيرون مي‌آورد

آرمان- زینب مختاری: بانک مرکزی اعلام کرد، نقدینگی اقتصاد ایران در پایان اسفند 97، از مرز 1882هزار میلیارد تومان هم عبور کرده و بدین ترتیب رشدی 1/23درصدی را رقم زده است. از سوی دیگر اگرچه می‌توان گفت از شتاب رشد بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی کاسته شده است اما در عین حال، بدهی بانک‌ها نسبت به سال 96، حدود 7/4درصد رشد نشان می‌دهد و از مرز 138هزار میلیارد تومان گذر کرده است. «آرمان» در همین باره با زهرا کریمی- اقتصاددان- گفت‌وگو کرده است که از نظر می‌گذرانید.

رشد 1/23درصدی نقدینگی تا پایان سال 97 را چگونه تحلیل می‌کنید؟

وقتی درباره نقدینگی صحبت می‌کنیم درست است که حجم پول در گردش افزایش پیدا کرده اما باید به دنبال علل و عوامل آن باشیم. آیا دولت از بانک مرکزی استقراض کرده است؟ بانک‌های تجاری از بانک مرکزی استقراض کرده‌اند؟ درآمدهای نفتی زیاد بوده است که دولت در مقابل ارز آن ریال از بانک مرکزی دریافت کرده است؟ آنچه من حدس می‌زنم و فکر می‌کنم که نقش تعیین‌کننده‌ای دارد این است که حجم بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی به شدت افزایش داشته است. یعنی بانک‌ها در حال پرداخت بهره‌های بالای 20درصد هستند بدون آنکه خودشان منبع درآمدی داشته باشند و همواره دستشان در جیب بانک مرکزی است. گفته می‌شود اکنون هم برخی از بانک‌ها 21درصد سود روزشمار پرداخت می‌کنند. این در حالی‌ است که این بانک‌ها در اعطای تسهیلات بسیار محتاط هستند و میزان وامدهی آن‌ها کاهش پیدا کرده است. بنابراین از یک سو منبع درآمدی بانک‌ها کم شده و از سوی دیگر هزینه‌ بهره بسیار بالایی دارند و برای پرکردن این شکاف به بانک مرکزی متوسل می‌شوند و این‌گونه نقدینگی تولید می‌کنند.

آیا این امر به معنای نیاز به اصلاح نظام بانکی نیست؟

الآن در شرایطی نیستیم که بتوانیم نظام بانکی را اصلاح کنیم. یعنی در یک وضعیت بحرانی نمی‌توان اقتصاد را اصلاح کرد. بحث اصلاح نظام بانکی مدت‌هاست که مطرح شده است. امری هم نیست که کسی از آن خبر نداشته باشد. یکی از مسائل مهم این است که بانک مرکزی باید نرخ بهره را کاهش دهد. اما از سوی دیگر به دلیل تورم بالا، سپرده‌گذاران متضرر خواهند شد و گرایش به خروج سپرده‌ها از بانک‌ها و سرریزشدن نقدینگی به سایر بازارها، از جمله ارز و طلا مشکلات جدی ایجاد خواهد کرد. اکنون تورم در آستانه 50درصد است. اگر بانک‌ها 20درصد سود به کسانی بپردازند که یک سال پول خود را در بانک گذاشته‌اند، باز هم سپرده‌گذاران با توجه به تورم 50درصدی زیان خواهند کرد و تنبیه می‌شوند. بانک‌ها چون منبع درآمدی برای پرداخت همین 20درصد سود را هم ندارند دستشان را در جیب بانک مرکزی می‌برند و دائما قرض می‌کنند و بانک مرکزی هم چاره‌ای جز پرداخت ندارد.

آیا این نوعی خلق پول بدون پشتوانه است؟

از اوایل دهه 1970، انتشار پول متکی به پشتوانه طلا و ارز نیست. پولی که زمانی پشتوانه‌اش طلا بود سال‌هاست از بین رفته است. دلار، ین، یورو، ریال و غیره هیچکدام بر مبنای ذخایر طلا و نقره منتشر نمی‌شوند. پس اینکه بگوییم فلان کشور پول بدون پشتوانه چاپ می‌کند اکنون در مورد همه کشورها صدق می‌کند. اما افزایش حجم پول باید با رشد اقتصادی متناسب باشد. بر فرض مثال اگر اقتصاد سه درصد رشد می‌کند، حجم رشد نقدینگی هم باید سه درصد باشد نه اینکه در مقابل رشد منفی اقتصادی، نقدینگی 23درصد رشد داشته باشد. مسلما رشد سریع نقدینگی، بدون توجه به وضعیت اقتصادی، زمینه‌ساز شتاب‌گرفتن تورم است.

اکنون نوعی عدم توازن میان رشد اقتصادی و رشد نقدینگی دیده می‌شود؛ ارزیابی شما چیست؟

وقتی تولید کالا در کشور رشدی ندارد، پول زیادتری هم برای انجام معاملات لازم نیست. مثلا شما چهار سیب دارید و افرادی که می‌خواهند آنها را بخرند حاضرند 10هزار تومان برای آن بپردازند. می‌شود هر سیب 2500تومان. اگر 10هزار تومان این افراد ناگهان 50هزار تومان شود اما فقط همین چهار سیب برای خرید وجود داشته باشد، حالا هر یک سیب می‌تواند 12500تومان خریداری شود. پس وقتی تولید ثابت است و حجم پول زیاد می‌شود فشارهای تورمی به‌شدت بالا می‌رود. حالا اگر ناگهان تعداد این سیب‌ها به دو عدد کاهش یابد و حجم پول هم از 10هزار تومان به 50هزار تومان افزایش یافته باشد، قیمت هریک از سیب‌ها 25هزار تومان می‌شود. این اتفاقی‌ست که برای ما افتاده است. تولید در کشور ما رسما کاهش یافته و رشد اقتصادی ما منفی بوده؛ در این شرایط رشد نقدینگی عامل بروز فشار تورمی شده است.

آیا می‌شود جلوی روند رو به رشد نقدینگی را گرفت؟

من راهکار ساده‌ای برای این امر نمی‌بینم زیرا مساله بسیار پیچیده‌ای است. همه امور در هم تنیده است. اما اتفاق مثبتی که در این شرایط خطیر افتاده، کاهش شتاب رشد تورم است. در ماه‌های اخیر، تورم ماهانه از حدود چهار درصد به 8/0درصد رسیده است. این نشانه مثبتی‌ست اما به این بستگی دارد که نگرانی مردم نسبت به آینده کم باشد و در ماه‌های آینده مردم احساس کنند که اوضاع رو به بهبود است. اینها موارد پیچیده‌ای‌ست و واقعا نمی‌توان گفت چه راهکاری برای برون‌رفت از این بحران مناسب است.

آیا می‌توان بانک‌ها را مهمترین عامل این آشفتگی دانست؟

مهمترین مشکل افزایش نقدینگی در ایران، معضل بیماری بسیار عمیق و جدی نظام بانکی‌ست. مهمترین عامل آن نیز، افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی‌ست. اینگونه نیست که کسری بودجه دولت در همه سال‌ها مهمترین عامل خلق پول و رشد نقدینگی باشد اما دولت هم در شرایط فعلی با مشکل کاهش فروش نفت و کمبود منابع درآمدی مواجه است. حتما مشکل کسری بودجه و استقراض دولت از بانک مرکزی نیز به رشد نقدینگی می‌افزاید. در برخی سال‌ها عامل اصلی رشد نقدینگی، بدهی بانک‌های تجاری به بانک مرکزی بود؛ مثلا در سال 1391 طرح مسکن مهر و تامین نقدینگی مورد نیاز بانک مسکن از سوی بانک مرکزی عامل مهمی در بروز تورم شدید در این سال بود. اما درسال 1397 با کاهش درآمدهای نفتی، بدهی دولت به بانک مرکزی نیز تبدیل به عامل مهم دیگری در رشد نقدینگی شده است. دولت قادر به کاهش هزینه‌ها نیست. به طور مثال کارکنان دولت فشار می‌آوردند که حقوق‌ها باید حداقل 20درصد افزایش یابد؛ در صورتی که افزایش حقوق‌ها به معنای افزایش نقدینگی‌‌ست و اثر مثبت آن بر زندگی کارکنان دولت با تورم بالا خنثی خواهد شد. اما دولت نمی‌تواند در برابر افکار عمومی مقاومت کند. هرچه حقوق‌ها افزایش یابد در حالی که تولید کالا و خدمات کاهش یافته است، بی‌تردید بر آتش تورم خواهد دمید. بنابراین راهکار ساده‌ای برای مقابله با تورم درشرایط فعلی وجود ندارد. مدت‌هاست گفته می‌شود قیمت حامل‌های انرژی باید افزایش یابد که حرف درستی هم هست اما دولت، با توجه به نارضایتی شدید از تورم بالا، نمی‌تواند قیمت حامل‌های انرژی را بر اساس نرخ تورم تعدیل کند. اما با توجه به اینکه در شرایط کنونی، دولت با افزایش هزینه مواجه است اما در مقابل، منابع درآمدی آن در حال کاهش است، راهکار ساده‌ای برای مقابله با تورم وجود ندارد. به نظر من مهمترین عامل کنترل تورم، ایجاد امید نسبت به آینده بهتر در میان خانوارها و بنگاه‌هاست که از یک سو زمینه‌ساز افزایش پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و تولید می‌شود و از سوی دیگر عامل کاهش انتظارات قیمتی خواهد بود. در این رابطه، حل تنش در روابط بین‌المللی و ایجاد تفاهم میان جناح‌های سیاسی در داخل، نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت. در مورد مقابله با تورم، همانند بسیاری از مشکلات اقتصادی، ضرورتا راهکارهای حل مشکل، اعمال سیاست‌های اقتصادی نیست.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسالی، پس از تایید مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشند منتشر نخواهد شد.